Quý đầu năm đầy sóng gió của thị trường chứng khoán

10 trong 11 nhóm ngành của S&P 500 (trừ các cổ phiếu năng lượng) đã giảm trong tháng 3, với mức bình quân khoảng 8,3%.

Đà suy yếu của thị trường xuất hiện sau khi xung đột tại Trung Đông bùng lên từ ngày 28/2, kéo giá dầu tăng 55% và làm thay đổi hoàn toàn triển vọng đầu năm. Bối cảnh đầu năm từng rất tích cực: tăng trưởng kinh tế Mỹ mạnh lên, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) được kỳ vọng hạ lãi suất ít nhất 2 lần trong năm, còn những bất ổn liên quan thương mại quốc tế dần lắng xuống.

Chiến sự đã đảo chiều thị trường: giá dầu tăng mạnh, chuỗi cung ứng một số hàng hóa như nhôm và urê tăng mạnh, làm dấy lên lo ngại lạm phát quay trở lại. Từ kỳ vọng về một năm bứt phá, nhà đầu tư nay chủ yếu lo ngại nguy cơ đình lạm toàn cầu do lạm phát, sản xuất suy yếu. Nhiều nhà đầu tư cho rằng Fed sẽ không có mức cắt giảm lãi suất nào trong năm. Theo thông tin mới nhất, lạm phát tại khu vực Eurozone tháng 3/2026 đạt 2,5% từ mức 1,9% của tháng 2.

Khác với đợt sụt giảm mạnh sau khi chính quyền Tổng thống Trump ban hành thuế đối ứng tháng 4/2025, tình hình chiến sự Iran phức tạp hơn nhiều. Năm 2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rút lại một phần các mức thuế đối ứng để ổn định thị trường trong khi hiện nay kỳ vọng này không cao như năm ngoái do cần cả phía Iran. Các chuyên gia cảnh báo nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu kéo dài, kinh tế Mỹ và thế giới có thể chịu cú sốc tăng trưởng nghiêm trọng hơn. BlackRock và JP Morgan cho rằng xác suất suy thoái toàn cầu năm 2026 rất cao nếu chiến sự kéo dài và không tìm được giải pháp cho eo biển Hormuz.

Tờ báo dẫn lời một số quan chức trong Chính phủ Mỹ cho biết Tổng thống Trump đang tính đến khả năng chấm dứt chiến dịch ở Trung Đông ngay cả khi eo biển Hormuz vẫn phần lớn bị đóng. Nguyên được cho là theo đánh giá của Tổng thống Trump và các cộng sự, nhiệm vụ mở lại điểm nghẽn này sẽ khiến cuộc xung đột vượt quá khung thời gian 4 đến 6 tuần mà Tổng thống Trump đặt ra.

Chính vì thế, Tổng thống Trump cho rằng Mỹ nên đạt được các mục tiêu chính là làm suy yếu hải quân Iran và kho tên lửa của nước này, sau đó thu hẹp giao tranh hiện nay, đồng thời gây sức ép ngoại giao buộc Tehran khôi phục dòng chảy thương mại tự do. Nếu nỗ lực đó thất bại, Washington sẽ thúc giục các đồng minh ở châu Âu và vùng Vịnh đứng ra dẫn đầu việc mở lại eo biển. Dù liên tục cảnh báo sẽ mở lại eo biển, chính quyền Tổng thống Trump nhiều lần nhận định eo biển này quan trọng hơn nhiều đối với châu Âu, Trung Đông và châu Á hơn là Mỹ. Mặt khác, chính quyền Tổng thống Trump cũng gửi các tín hiệu trái chiều sau khi cử tàu USS Tripoli và nhiều binh sĩ tới khu vực Trung Đông, cho thấy chính quyền Tổng thống Trump vẫn còn một số lựa chọn khác liên quan đến eo biển Hormuz.