Rà soát, đánh giá toàn diện việc vận hành các hồ chứa thủy lợi

Ngày 9/12, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản gửi các đơn vị quản lý khai thác hồ chứa thủy lợi quan trọng đặc biệt; đơn vị quản lý khai thác hồ chứa thủy lợi liên tỉnh về việc rà soát quy trình vận hành các hồ chứa thủy lợi quan trọng đặc biệt, liên tỉnh.

Thực hiện Kết luận số 213-KL/TW ngày 21/11/2025 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2020 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai và Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tại cuộc họp về ứng phó cơn bão số 15 và tiếp tục khắc phục hậu quả mưa lũ tại các tỉnh miền Trung (Thông báo số 646/TB VPCP ngày 27/11/2025). Để chủ động ứng phó hiệu quả với thiên tai trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các đơn vị quản lý khai thác hồ chứa thủy lợi quan trọng đặc biệt và hồ chứa thủy lợi liên tỉnh rà soát, đánh giá toàn diện việc vận hành các hồ chứa thủy lợi theo quy trình vận hành và công tác tổ chức thực hiện trong thời gian qua, đảm bảo an toàn công trình, vùng hạ du và phục vụ cấp nước đa mục tiêu (như: Luật Phòng chống thiên tai, Phòng thủ dân sự, Tài nguyên nước,… và các văn bản hướng dẫn thi hành), tình hình mưa, lũ làm cơ sở điều chỉnh, bổ sung quy trình vận hành phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu, mưa lũ cực đoan, cơ sở hạ tầng và yêu cầu an toàn hạ du. Hoàn thành việc rà soát, lập hồ sơ điều chỉnh quy trình vận hành xong trước tháng 4/2026.

Việc rà soát, đánh giá cần lưu ý: ưu tiên dành dung tích hữu ích của hồ để cắt lũ cho hạ du; trong đó quy định mực nước trước lũ linh hoạt để tăng tối đa dung tích phòng lũ; sử dụng một phần dung tích phòng lũ trên mực nước dâng bình thường của hồ để nâng cao khả năng cắt, giảm lũ cho hạ du.

Đồng thời, quy định cụ thể thời gian tối thiểu thông báo trước khi vận hành xả lũ; phương thức truyền tin, cảnh báo đến các các cơ quan, đơn vị, người dân trong khu vực bị ảnh hưởng (thời gian xả lũ, lưu lượng xả lũ, phạm vi và mức độ ngập…), giải pháp truyền tin, cảnh báo khi không có sóng điện thoại, mất điện; cập nhật dữ liệu, chia sẻ dữ liệu quan trắc, vận hành công trình; quy chế phối hợp với chính quyền cấp xã và đơn vị liên quan ở hạ du để theo dõi, giám sát, cung cấp thông tin liên quan phục vụ quản lý, vận hành. 

Quy định về quan trắc công trình, quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng, tính toán dòng chảy đến hồ, quan trắc hạ lưu hồ chứa và quy trình kỹ thuật vận hành cửa van. Phân công nhiệm vụ, trách nhiệm rõ ràng đến từng đơn vị, cá nhân để đảm bảo an toàn cho công trình và hạ du.

Các đơn vị phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cơ quan, đơn vị liên quan tại địa phương để thu thập số liệu vết lũ phục vụ để cập nhật hoặc xây dựng mới phương án ứng phó thiên tai cho công trình, bản đồ ngập lụt hạ du, hành lang thoát lũ và phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp các hồ chứa sát với thực tế, bảo đảm theo phương châm “bốn tại chỗ” và phù hợp với tình hình cụ thể vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Các đơn vị tổ chức kiểm tra, đánh giá hiện trạng hồ chứa nước sau mùa lũ năm 2025, xây dựng kế hoạch, phương án sửa chữa nhằm đảm bảo an toàn công trình trong mùa lũ năm 2026 và các năm tiếp theo (kiểm tra hệ thống điện, nguồn điện dự phòng, thiết bị nâng hạ cửa van để bảo đảm vận hành chính xác, an toàn). 

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu tổng hợp các nội dung công việc đề xuất và bổ sung vào kế hoạch sản xuất kinh doanh của đơn vị trong năm 2026 theo quy định. Đối với các đơn vị quản lý khai thác hồ chứa thủy lợi quan trọng đặc biệt gửi kết quả báo cáo về Bộ Nông nghiệp và Môi trường (qua Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi) trước ngày 15/01/2026; các đơn vị quản lý khai thác hồ chứa thủy lợi liên tỉnh gửi kết quả báo cáo UBND tỉnh để bố trí kinh phí thực hiện, tổng hợp gửi kết quả về Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 30/01/2026.