Rà soát, gỡ vướng về truy xuất nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa nông sản

Theo bà Đinh Thị Phương Khanh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, ngành nông nghiệp đang phối hợp với các đơn vị, địa phương rà soát, tháo gỡ kịp thời các vướng mắc liên quan đến truy xuất nguồn gốc, đảm bảo xuất xứ hàng hóa nông sản. Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng, uy tín cho nông sản địa phương trên cả thị trường trong nước lẫn quốc tế.

Thời gian qua, quản lý chất lượng, phát triển thị trường nông sản được các cấp, ngành của tỉnh Tây Ninh tập trung triển khai và đạt nhiều kết quả tích cực, đặc biệt trong quản lý, giám sát vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu.

Cụ thể, tỉnh Tây Ninh có 389 lượt mã số vùng trồng được cấp, với diện tích hơn 16.300 ha, phục vụ xuất khẩu sang nhiều thị trường lớn như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, châu Âu… Trong số đó, cây thanh long chiếm nhiều nhất với 250 mã số, chanh 47 mã số, sầu riêng 53 mã số, dưa hấu 13 mã số…; có 95 vùng trồng đã hoàn thiện hồ sơ gửi Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật để cấp mã số. Từ đầu năm 2025 đến nay, ngành chức năng đã kiểm tra 329 lượt mã số vùng trồng, phát hiện 11 trường hợp vi phạm.

Về cơ sở đóng gói, Tây Ninh hiện có 178 mã số được cấp; trong đó thanh long 109 mã số, chanh 31 mã số, chuối 6 mã số, sầu riêng 8 mã số…; có 13 cơ sở đang chờ cấp mã số cho các sản phẩm như mít, bưởi, dừa, khoai lang. Từ đầu năm đến nay, cơ quan chức năng đã giám sát 64 lượt cơ sở, phát hiện 9 trường hợp vi phạm.

Song song đó, tỉnh chú trọng xây dựng, hỗ trợ cấp chứng nhận VietGAP, GlobalGAP cho gần 3.500 ha cây trồng và nhiều trang trại chăn nuôi; phát triển 44 chuỗi cung cấp thực phẩm an toàn với sản lượng khoảng 195.000 tấn/năm; tập trung thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hàng hóa, phát triển thị trường và xúc tiến tiêu thụ nông sản.

Tuy vậy, việc quản lý, giám sát vùng trồng và chất lượng nông sản tại Tây Ninh vẫn còn nhiều hạn chế. Theo bà Lê Thị Mai Khanh, Chi cục trưởng Chi cục Nông nghiệp (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh), Tây Ninh hiện có địa bàn sản xuất khá rộng với chủng loại cây trồng, vật nuôi đa dạng, nhưng nhân lực chuyên môn tuyến cơ sở còn thiếu.

Một số vùng trồng chưa thực hiện tốt việc duy trì điều kiện yêu cầu của nước nhập khẩu; một số cơ sở đóng gói vẫn thu mua nguyên liệu từ vùng chưa có mã số, hoặc sử dụng sai mã số, gây khó khăn trong truy xuất nguồn gốc và làm giảm uy tín nông sản khi bị cảnh báo từ nước nhập khẩu. Trong khi đó, hiện chưa có chế tài xử phạt hành chính đối với các vi phạm trong quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, dẫn đến khó khăn trong quản lý.

Ngoài ra, nhiều cơ sở đóng gói chưa đạt các chứng nhận quốc tế như HACCP, BRC, ISO 22000, hạn chế khả năng tiếp cận thị trường Mỹ, EU. Một số cơ sở chưa ghi chép đầy đủ truy xuất nguồn gốc theo từng lô hàng; việc giám sát dịch hại, điều kiện cơ sở vật chất chưa đồng bộ; ứng dụng công nghệ số trong quản lý còn hạn chế…

Do đó, Tây Ninh kiến nghị các cơ quan chức năng sớm ban hành các văn bản pháp luật về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và chế tài xử lý vi phạm; tăng cường đàm phán với các nước nhập khẩu để đẩy nhanh tiến độ cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đã gửi hồ sơ nhằm tạo thuận lợi trong việc xuất khẩu hàng hóa nông sản. Đồng thời, thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn hướng dẫn việc kiểm tra, giám sát, hướng dẫn hồ sơ, thủ tục đề nghị cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói; các yêu cầu quy định, rào cản kỹ thuật của các thị trường xuất khẩu; việc sử dụng phần mềm cơ sở dữ liệu để quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói…