Rau quả Việt tăng tốc, tiến tới mục tiêu 10 tỷ USD

Cột mốc này mở ra triển vọng rau quả lần đầu tiên vượt ngưỡng 8 tỷ USD trong năm nay và tiến tới 10 tỷ USD trong vài năm tới, khi Việt Nam chủ động nâng chất lượng, mở rộng thị trường và thích ứng linh hoạt với các quy định mới từ các đối tác, đặc biệt là Trung Quốc.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, sự tăng trưởng ấn tượng của ngành đến từ nhóm trái cây chiến lược như sầu riêng, chuối, xoài, mít, dừa, bưởi... Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam  cho biết, từ cuối quý II đến đầu quý III, xuất khẩu rau quả đã bứt phá nhờ sản lượng và giá trị tăng mạnh ở nhiều mặt hàng chủ lực.

“Nhờ sự phục hồi mạnh mẽ của ngành hàng sầu riêng, kim ngạch xuất khẩu rau quả được nâng lên đáng kể. Năm nay, xuất khẩu sầu riêng có thể đạt trên 3 tỷ USD”, ông Đặng Phúc Nguyên nói.

Trái cây Việt Nam đang mở rộng sang nhiều thị trường cao cấp. Điển hình, xuất khẩu sầu riêng tăng trưởng hai con số ở nhiều thị trường như: Mỹ, Canada, Nhật Bản... Đặc biệt, trái bưởi Việt Nam vừa chính thức được thị trường Australia chấp nhận nhập khẩu, đánh dấu bước tiến lớn khi đáp ứng được các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm khắt khe.

“Việc vào được thị trường Australia là dấu ấn quan trọng, mở ra cánh cửa tới các thị trường khó tính khác”, ông Đặng Phúc Nguyên phân tích. Ông Đặng Phúc Nguyên cũng kỳ vọng, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật sớm mở cửa xuất khẩu trái bưởi sang Trung Quốc – nơi có nhu cầu lớn và khả năng tiêu thụ mạnh.

Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, ngành rau quả phải đối mặt với không ít thách thức về chất lượng và quy chuẩn. Ông Nguyễn Phong Phú, Giám đốc kỹ thuật Công ty Vina T&T Group lo ngại, nhiều vùng trồng vẫn sản xuất theo tập quán cũ, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng quy định, gây nguy cơ nhiễm chéo và ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. “Các thị trường nhập khẩu kiểm soát rất chặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Chỉ cần vượt ngưỡng là cả lô hàng có thể bị cảnh báo hoặc trả về, ảnh hưởng lớn đến uy tín doanh nghiệp và cả ngành hàng”, ông Nguyễn Phong Phú nói.

Hiện Trung Quốc vẫn là thị trường chiến lược khi mỗi năm nhập khẩu khoảng 17–18 tỷ USD rau quả từ các nước; trong đó Việt Nam mới chiếm khoảng 4–5 tỷ USD. Với lợi thế địa lý và chi phí logistics thấp, Việt Nam hoàn toàn có thể gia tăng thị phần tại đây. Song theo ông Đặng Phúc Nguyên, điều quan trọng là phải đảm bảo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc rõ ràng và tuân thủ nghiêm quy định kiểm dịch.

Một yếu tố được xem là then chốt để duy trì tăng trưởng bền vững là xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn. Ông Đặng Phúc Nguyên cho rằng, Đề án thí điểm xây dựng vùng nguyên liệu nông, lâm sản đạt chuẩn phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu giai đoạn 2022–2025 là hướng đi đúng đắn. Muốn đẩy mạnh xuất khẩu trái cây sang các thị trường khó tính như Australia, Hoa Kỳ, EU hay Hàn Quốc, yêu cầu đầu tiên là tính đồng nhất và truy xuất nguồn gốc. Do đó, vùng nguyên liệu cần được quy hoạch phù hợp thổ nhưỡng, chọn đúng giống, áp dụng kỹ thuật sản xuất tiên tiến và tuân thủ VietGAP, GlobalGAP.