Rõ trách nhiệm trong việc xác định người được mua nhà ở xã hội

Liên quan đến hiện tượng tiêu cực trong xét duyệt mua nhà ở xã hội được dư luận, báo chí phản ánh trong thời gian qua, trao đổi bên hành lang Quốc hội, một số đại biểu cho rằng cần có biện pháp quản lý tốt hơn; phân định rõ ràng trách nhiệm của cơ quan quản lý và chủ đầu tư trong việc xác định đúng đối tượng được tiếp cận mua nhà ở xã hội.

Theo đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội), chính sách của Đảng, Nhà nước về đầu tư phát triển nhà ở xã hội thể hiện sự quan tâm sâu sắc trong việc chăm lo đời sống cho người lao động. Đây là chính sách của Đảng, Nhà nước nên các điều kiện, công tác kiểm tra, giám sát và quản lý các đối tượng thụ hưởng chính sách này thuộc trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước. Như vậy, không thể đẩy trách nhiệm này cho các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội. Các chủ đầu tư thực chất là những nhà cung cấp sản phẩm cho người tiêu dùng và luôn mong muốn sản phẩm của mình được tiêu thụ nhanh nhất để thu lợi nhuận và quay vòng nguồn vốn.

Cũng theo đại biểu, tại các địa phương có rất nhiều người có nhu cầu mua nhà ở xã hội và việc lựa chọn đúng đối tượng đủ tiêu chuẩn để mua nhà ở xã hội thuộc về trách nhiệm của các cơ quan, sở, ban, ngành. Các cơ quan này cần phối hợp để điều tra, xác thực thông tin các đối tượng đáp ứng đủ tiêu chuẩn mua nhà ở xã hội. Thậm chí, các cơ quan cần tận dụng triệt để công nghệ thông tin để tạo ra một hệ thống dữ liệu thông tin liên thông nhằm phân loại, xác định đúng đối tượng đủ tiêu chuẩn mua nhà ở xã hội ngay tại địa phương mình quản lý.

Chủ đầu tư sẽ căn cứ vào danh sách trong hệ thống thông tin dữ liệu do các cơ quan quản lý Nhà nước cung cấp để bán sản phẩm của mình cho người tiêu dùng thuộc danh sách đã được phê duyệt. Trong trường hợp chủ đầu tư bán sản phẩm cho đối tượng ngoài danh sách đã được phê duyệt, cơ quan quản lý, giám sát sẽ có cơ sở để xem xét xử lý chủ đầu tư.

Đại biểu cho rằng, không thể đẩy trách nhiệm xác minh tiêu chuẩn đối tượng mua nhà ở xã hội cho phía chủ đầu tư. Đây là việc làm không phù hợp vì chủ đầu tư có thể là doanh nghiệp, không phải cơ quan quản lý nên không thể xác minh các thông tin nằm ngoài chức trách, nhiệm vụ và khả năng của chủ đầu tư. Do vậy, cần phân định rõ ràng trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước và chủ đầu tư trong việc xác định đúng đối tượng được mua nhà ở xã hội. Có như vậy, sẽ giảm thiểu đáng kể tình trạng tiêu cực trong việc mua, bán nhà ở xã hội.

Còn theo đại biểu Nguyễn Quang Huân (Thành phố Hồ Chí Minh), để giải quyết triệt để vấn đề tiêu cực trong mua, bán nhà ở xã hội, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người có nhu cầu mua nhà ở xã hội, việc công khai, minh bạch các thông tin liên quan đến các dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cần được làm tốt. Cùng với đó là thông tin về tiêu chí, quyền lợi, trách nhiệm, nghĩa vụ đối với những người có đủ tiêu chuẩn mua nhà ở xã hội.

Đại biểu cho rằng, thực tế cho thấy thông tin về các dự án phát triển nhà ở xã hội thời gian qua còn chưa thực sự minh bạch. Việc này có thể xuất phát từ phía các chủ đầu tư do nhiều nguyên nhân khác nhau và gây ra khó khăn cho những người có nhu cầu mua nhà ở xã hội thực sự; đồng thời tạo ra kẽ hở để một số đối tượng trục lợi. Bên cạnh đó, ngay chính người có đủ tiêu chuẩn mua nhà ở xã hội cũng không biết mình có được thụ hưởng chính sách hay không, phải dò hỏi các thông tin…

Do đó, việc cần làm trước tiên là các bên liên quan phải công khai, minh bạch tất cả thông tin liên quan đến dự án phát triển nhà ở xã hội; tạo ra một kênh thông tin đầy đủ để người dân tiếp cận một cách thuận lợi. Có như vậy mới giải quyết được vấn đề tiêu cực trong việc thực hiện chính sách nhà ở xã hội hiện nay.