Seven & I: Bước ngoặt trong quản trị doanh nghiệp Nhật Bản

Sự gia tăng hoạt động của các cổ đông tại Nhật Bản đang tạo điều kiện cho làn sóng Quản trị mục tiêu (MBO) mới của các gia đình sáng lập, sau cuộc chiến kiểm soát Seven & I- công ty mẹ của chuỗi cửa hàng tiện lợi 7-Eleven dẫn đến một đề xuất thâu tóm trị giá hơn 8.000 tỷ yen (52,44 tỷ USD) từ gia tộc Ito – những người sáng lập nên tập đoàn bán lẻ khổng lồ này.

Phó Chủ tịch Seven & I Holdings, ông Junro Ito, tháng trước đã đưa ra đề xuất đưa công ty mà cha ông sáng lập thành sở hữu tư nhân, đánh dấu thương vụ MBO lớn nhất từ trước đến nay.

Động thái trên dường như nhằm ngăn Seven & I rơi vào tay Alimentation Couche-Tard của Canada, công ty sở hữu chuỗi bán lẻ Circle K, sau khi đối thủ này đưa ra đề xuất thâu tóm vào tháng 8/2024. Vào tháng 10/2024, Couche-Tard nâng giá đề xuất lên 47 tỷ USD, tăng khoảng 22% so với mức ban đầu nhưng vẫn bị từ chối.

Theo các chuyên gia, cuộc chạy đua giành quyền kiểm soát Seven & I là hình ảnh phản ánh xu hướng phát triển các thương vụ tương tự trong tương lai, khi những thay đổi về tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp tại Nhật Bản khiến việc hủy niêm yết trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn.

Trước đây, các công ty tại Nhật Bản có thể phớt lờ những lời đề nghị mua lại không mong muốn nhờ cơ chế sở hữu chéo – chỉ việc các doanh nghiệp nắm giữ cổ phần lẫn nhau để củng cố quan hệ đối tác. Tuy nhiên, chính phủ nước này hiện đang thúc đẩy việc giảm sở hữu chéo để cải thiện quản trị, đồng thời khuyến nghị các công ty cần cân nhắc nghiêm túc những đề xuất mua lại đáng tin cậy.

Dữ liệu từ Sở giao dịch chứng khoán London (LSEG) cho thấy các thương vụ tại Nhật Bản mà ban lãnh đạo tham gia, bao gồm MBO, đạt tổng giá trị 7,1 tỷ USD vào năm ngoái – mức cao nhất trong ít nhất 36 năm. Dù con số này giảm xuống 1,7 tỷ USD trong năm nay, MBO vẫn là một xu hướng nổi bật.