Tài sản trí tuệ: Nguồn lực còn bỏ ngỏ của doanh nghiệp Tây Ninh

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng dựa vào công nghệ và đổi mới sáng tạo, thương hiệu, sáng chế và bí quyết sản xuất không chỉ là lợi thế mà còn có thể trở thành tài sản tạo ra giá trị kinh tế cho doanh nghiệp. Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Tây Ninh đứng trước yêu cầu chuyển từ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ sang quản trị, khai thác và thương mại hóa hiệu quả, đưa tài sản trí tuệ thành động lực phát triển doanh nghiệp.

Xây dựng thương hiệu, nâng tầm giá trị sản phẩm địa phương

Tại Tây Ninh, khi nhiều sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) và hàng hóa chế biến từng bước mở rộng thị trường, quản trị và khai thác tài sản trí tuệ trở thành yêu cầu cấp thiết, góp phần nâng tầm thương hiệu, gia tăng giá trị sản phẩm và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững.

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, địa phương hiện có 423 sản phẩm đạt chuẩn OCOP, gồm 1 sản phẩm 5 sao, 87 sản phẩm 4 sao và 335 sản phẩm 3 sao. Tỉnh cũng có 4 chỉ dẫn địa lý gắn với các sản phẩm đặc trưng: mãng cầu Bà Đen, thanh long Châu Thành Long An, khoai mỡ Bến Kè và chanh không hạt Bến Lức Long An. Đây là lợi thế để xây dựng thương hiệu, nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Thực tế tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tân Nhiên, phường Hòa Thành cho thấy hướng đi kết hợp phát triển thương hiệu, đổi mới công nghệ và chuẩn hóa sản xuất có thể giúp nâng cao giá trị đặc sản địa phương. Thành lập năm 2018, đến năm 2022, doanh nghiệp đưa vào hoạt động thêm hai nhà máy bánh tráng công nghệ cao, mở rộng tổng diện tích nhà xưởng lên 12.000 m², với công suất bánh tráng siêu mỏng khoảng 14–18 tấn/ngày.

Anh Nguyễn Ngọc Sơn, Giám đốc Kinh doanh Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tân Nhiên cho biết, doanh nghiệp kết hợp nghề làm bánh tráng truyền thống với công nghệ hiện đại, phát triển nhiều dòng sản phẩm như bánh tráng siêu mỏng, bánh tráng trộn và bánh tráng nướng tẩm vị. Trong đó, bánh tráng siêu mỏng không cần nhúng nước là sản phẩm đầu tiên của Tây Ninh đạt chứng nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia. Doanh nghiệp cũng áp dụng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm FSSC 22000, chú trọng kiểm soát chất lượng và vệ sinh trong sản xuất.

Hiện sản phẩm Tân Nhiên được phân phối tại hơn 25.000 điểm bán trong nước và xuất khẩu đến hơn 10 quốc gia. Kết quả này cho thấy thương hiệu không chỉ nằm ở tên gọi, hình ảnh nhận diện mà còn được tạo dựng từ chất lượng ổn định, quy trình sản xuất và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn thị trường.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh Võ Bửu Viết Cường cho biết, trong nền kinh tế tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, giá trị doanh nghiệp không chỉ nằm ở nhà xưởng, máy móc, nguyên liệu mà còn được hình thành từ thương hiệu, nhãn hiệu, sáng chế, giải pháp kỹ thuật, kiểu dáng công nghiệp, bí quyết công nghệ và tri thức tích lũy trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Khi được nhận diện, bảo hộ và quản trị đúng cách, những yếu tố này có thể trở thành tài sản trí tuệ mang giá trị kinh tế.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp hiện mới chú trọng đăng ký bảo hộ mà chưa quan tâm đúng mức đến việc quản trị, khai thác, chuyển giao, cấp quyền sử dụng, định giá và thương mại hóa. Theo ông Cường, xác lập quyền sở hữu trí tuệ mới chỉ là bước đầu; tài sản chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được đưa vào sản xuất, kinh doanh và gắn với chiến lược phát triển doanh nghiệp.

Ông Cường cho rằng, mỗi doanh nghiệp, hợp tác xã cần chủ động rà soát, lập danh mục tài sản trí tuệ; xác định tài sản cần bảo hộ, quản trị tốt hơn hoặc có khả năng khai thác, chuyển giao, thương mại hóa. Đồng thời, cần chuyển từ tư duy “đăng ký để được bảo hộ” sang “xác lập quyền để quản trị, khai thác và tạo giá trị”, gắn tài sản trí tuệ với chiến lược phát triển sản phẩm, thương hiệu, chất lượng, truy xuất nguồn gốc, thị trường và đổi mới sáng tạo.

Chuyển từ bảo hộ sang khai thác, thương mại hóa tài sản trí tuệ

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng chỉ ra những điểm nghẽn trong quản trị và khai thác tài sản trí tuệ tại Tây Ninh. Theo đó, hiện tài sản trí tuệ còn phân tán ở nhiều chủ thể, doanh nghiệp chủ yếu tham gia được từng khâu riêng lẻ, trong khi thiếu đầu mối quản trị chuỗi và cơ chế kết nối, chia sẻ giá trị. Việc bảo vệ quyền và phát triển thị trường cũng còn hạn chế.

Đối với Tây Ninh, ông Võ Bửu Viết Cường cho biết, để nâng cao hiệu quả định giá, chuyển giao và thương mại hóa tài sản trí tuệ, cần có sự phối hợp của chuyên gia sở hữu trí tuệ, tổ chức tư vấn, đơn vị thẩm định giá, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức trung gian.