Tại sao Mỹ tăng thuế đối với cà chua nhập khẩu từ Mexico?

Chuyên trang thông tin về kinh tế, tài chính và chính trị của Mexico “El Economista” mới đây đã đăng bài viết bình luận việc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump để mắt tới cà chua Mexico và lý giải tại sao Mỹ tăng thuế nhập khẩu lên gần 21% đối với mặt hàng này từ quốc gia láng giềng. Nội dung chính của bài viết như sau:

Năm 2024, Mexico nằm trong số 10 quốc gia sản xuất cà chua lớn nhất thế giới. Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/4 tuyên bố sẽ áp thuế 20,91% đối với hầu hết cà chua nhập khẩu từ Mexico, với lý do giá cả “không công bằng”. Hơn nữa, Bộ Thương mại Mỹ cũng thông báo sẽ rút khỏi Thỏa thuận đình chỉ điều tra chống bán phá giá năm 2019 đối với cà chua tươi nhập từ Mexico trong vòng 90 ngày.

Thỏa thuận này cho phép các nhà sản xuất Mexico xuất khẩu cà chua, được gọi là jitomate ở một số vùng, sang nước láng giềng phía Bắc mà không phải trả thuế chống bán phá giá. Tuy nhiên, Washington cảnh báo rằng bắt đầu từ ngày 14/7/2025, Mỹ sẽ áp dụng mức thuế 20,91% đối với hầu hết cà chua nhập khẩu từ quốc gia Mỹ Latinh này. Thông cáo của Bộ Thương mại Mỹ nêu rõ "thỏa thuận hiện tại đã không bảo vệ được người trồng cà chua ở Mỹ trước hàng nhập khẩu được định giá không công bằng từ Mexico”.

Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Xã hội Mexico, năm 2024, quốc gia Mỹ Latinh này là một trong 10 nước sản xuất cà chua lớn nhất thế giới, chiếm 24,7% nguồn cung trên toàn cầu.

Mỹ là thị trường nhập khẩu cà chua chính  

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), Mexico đã xuất khẩu 1,8 triệu tấn cà chua sang Mỹ trong năm 2023, với giá trị đạt 2,8 tỷ USD. Do đó, cà chua đã trở thành một trong 5 sản phẩm nông nghiệp mang lại nhiều ngoại tệ nhất cho Mexico. Bên cạnh thị trường Mỹ, cà chua Mexico còn xuất khẩu nhiều sang Canada, Nhật Bản, Guatemala, Honduras, Costa Rica, Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE), Venezuela, Belize và Brazil.

Từ khi ông Donald Trump nhậm chức Tổng thống Mỹ và trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, Mexico đã trở thành một trong những mục tiêu áp thuế chính của đảng Cộng hòa. Đây là quốc gia đầu tiên, cùng với Canada, phải chịu mức thuế 25% đối với hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ hồi đầu tháng Ba. Washington cáo buộc hai quốc gia láng giềng không thực hiện hiệu quả các biện pháp nhằm hạn chế người di cư trái phép và nạn buôn bán ma túy tổng hợp fentanyl vào Mỹ. Phần lớn các mức thuế hải quan trên sau đó đã bị đình chỉ, song Mexico vẫn bị ảnh hưởng bởi mức thuế 25% đối với thép và nhôm, và phụ phí đối với mặt hàng ô tô.

Việc áp thuế đối với cà chua nhằm ứng phó với áp lực từ các nhà sản xuất Mỹ, những người cáo buộc các đối tác Mexico cạnh tranh với mức giá quá thấp. Thỏa thuận chống bán phá giá năm 2019 thiết lập các biện pháp kiểm soát và giá tối thiểu để ngăn tình trạng bán phá giá. Tuy nhiên, khi văn bản này chấm dứt hiệu lực, cà chua Mexico phải chịu mức thuế 20,91%.

Phản ứng từ Mexico

Một ngày sau “lời đe dọa” từ quốc gia láng giềng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Mexico, ông Julio Berdegué đã lên tiếng cảnh báo rằng quyết định của Bộ Thương mại Mỹ về việc tái kích hoạt mức thuế 20,91% đối với cà chua nhập từ Mexico sẽ ảnh hưởng đến hàng nghìn công nhân nông trại ở Mexico, song cũng sẽ khiến sản phẩm này trở nên đắt hơn đối với người tiêu dùng Mỹ.

“90% cà chua nhập khẩu của Mỹ là từ Mexico. Nếu Mỹ thực hiện biện pháp này, các món salad, tương cà và mọi thứ khác có cà chua sẽ đắt hơn tại Mỹ”.     

Phát biểu tại cuộc họp báo hôm 15/4, Bộ trưởng Julio Berdegué cho biết Chính phủ Mexico đang tìm cách đối thoại với chính quyền Mỹ về mức thuế gần 21% đối với cà chua mua từ nước này. Ông Julio Berdegué nhấn mạnh Mexico sẽ có thời hạn 90 ngày và sẽ thảo luận với Mỹ về vấn đề trên.     

Các doanh nghiệp Mexico phản ứng trước thông báo trên của chính quyền Tổng thống Donald Trump, song ủng hộ Chính phủ Mexico. Tổng Giám đốc Tập đoàn cố vấn thị trường nông nghiệp Mexico, ông Juan Carlos Anaya nhận định quyết định của chính quyền Tổng thống Trump thiếu căn cứ thương mại và việc các nhà sản xuất Mỹ cáo buộc nông dân và doanh nghiệp Mexico bán phá giá cà chua là vô căn cứ.