Tăng giá điện đã được kiểm toán độc lập và kiểm tra bởi Tổ công tác liên Bộ

Liên quan đến quyết định tăng giá điện lên mức bình quân 1.720,65 đồng/kWh, tăng 6,08% kể từ ngày 1/12, chiều cùng ngày, Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã có buổi họp báo nhằm giải đáp những thắc mắc với báo giới xung quanh quyết định này.

Trước đó, ngày 30/11, Bộ Công Thương đã phát đi thông báo về việc điều hành giá bán lẻ điện năm 2017 theo sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, thì giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh với mức giá mới là 1.720,65 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng), tăng 6,08% so với giá bán điện bình quân hiện hành (1.622,01 đồng/kWh). Thời điểm điểu chỉnh là từ 1/12/2017.

Theo ông Trần Tuệ Quang, Phó Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương), việc điều chỉnh giá bán điện lần này được thực hiện trên cơ sở kết quả kiểm tra giá thành sản xuất, kinh doanh điện năm 2016 đã được kiểm toán độc lập kiểm toán và kiểm tra bởi Tổ công tác liên Bộ.

Đặc biệt, việc tăng giá điện lần này có xem xét đến các yếu tố tăng giảm chi phí đầu vào và các khoản chi phí chưa tính vào giá thành sản xuất, kinh doanh điện năm 2016 và chi phí ước thực hiện năm 2017 theo quy định tại Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg ngày 30/ 6/2017 của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ chế điều chỉnh mức giá bán điện lẻ bình quân.

Ông Trần Tuệ Quang cũng nêu rõ: Quy định mới về giá điện thì từng khung giá bán điện cho từng khách hàng như đơn vị sự nghiệp, đơn vị kinh doanh, sinh hoạt…vẫn tương tự như trước đây.

Lý giải thêm về vấn đề này, ông Nguyễn Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực nhấn mạnh, Bộ Công Thương đã thành lập Tổ công tác với các đại diện từ Ủy ban Kinh tế Quốc hội, Hội Điện lực, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Do đó, việc tăng giá điện hoàn toàn công khai và dựa trên báo cáo đánh giá về giá thành điện năm 2016.

Sau khi kiểm tra, Tổ công tác đã báo cáo với lãnh đạo Bộ Công Thương. Cùng đó, khi kết thúc kiểm tra báo cáo giá thành, Bộ đã có thông báo gửi tới báo giới ngày 30/11. Đây là một trong những cơ sở duy nhất để quyết định tăng giá điện lần này. Phương án điều chỉnh giá điện lần này cũng đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận và là các cơ sở pháp lý quan trọng của việc kiểm tra giá bán lẻ điện.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, một trong những cơ chế thu hút đầu tư là điều hành gía điện phải theo những thông số đầu vào như chi phí mua điện từ các đơn vị phát điện; trong đó có các yếu tố như tỷ giá; chi phí bán lẻ; chi phí mua điện trên thị trường điện.

Ông Tuấn tin rằng, khi điều chỉnh cơ chế phù hợp thì sẽ thu hút đầu tư vào ngành điện. Ngoài ra, Bộ Công Thương còn đang tích cực triển khai thị trường bán buôn cạnh tranh để thu hút đầu tư trong ngành điện.

Liên quan đến câu hỏi về điện gió và điện mặt trời, ông Nguyễn Anh Tuấn cho hay, trong cơ cấu nguồn, đơn vị đang tính toán trong phương án giá điện 2017 thì điện mặt trời chưa có nhà máy điện nào lớn để phát điện.

Ngoài ra, với điện gió thì hiện tại đã và đang vận hành và tính toán giá thành 2017. Thời gian tiếp theo, đơn vị sẽ đưa vào tính toán giá thành điện gió trong những năm tới bởi điện gió có giá đắt hơn giá điện hiện nay.

Về lộ trình, Thủ tướng đã công bố, giai đoạn này chỉ được điều chỉnh giá điện trong khung giá điện quy định còn tăng ngoài khung thì phải báo cáo Chính phủ.

Trả lời các câu hỏi về việc điều chỉnh giá điện có tính tới ảnh hưởng đến người có thu nhập thấp, theo Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực Nguyễn Anh Tuấn, thống kê năm 2016 cho thấy, có 5,4 triệu khách hàng tiêu thụ từ 50-100 kWh. Do đó, với mức sống sinh hoạt hiện nay thì những hộ này còn ít. Đặc biệt, Chính phủ tiếp tục hỗ trợ các hộ nghèo, chính sách với mức 50 kWh của bậc thang đầu tiên, theo đó các hộ nghèo sẽ được hỗ trợ 51.000 đồng tiền điện/tháng.

Liên quan đến câu hỏi việc tăng giá điện ảnh hưởng thế nào đến lạm phát và chi phí sản xuất của doanh nghiệp, ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng: Thủ tướng đã yêu cầu các bộ ngành tham gia đóng góp ý kiến; trong đó có Bộ Kế hoạch và Đầu tư trả lời thì gía điện làm tăng 0,07% chi phí sản xuất và làm tăng 0,08% CPI trong năm 2017.

Chia sẻ thêm về vấn đề này, ông Nguyễn Cường Lâm, Phó Tổng giám đốc EVN cho biết, trong 2,8 triệu hộ dùng điện thì cơ bản số hộ sử dụng điện dùng dưới 200 kWh (chiếm 78%), nên việc tăng giá điện này sẽ khiến CPI bị ảnh hưởng 0,1% còn GDP bị ảnh hưởng 0,68%.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, việc huy động vốn trong nước cho đầu tư phát triển nguồn điện là rất hãn hữu vì room trong ngành điện rất hạn chế hoặc không có.Vì thế, tới đây có thể sẽ phải ký hợp đồng bằng ngoại tệ.

Do vậy, số dư hoặc sản xuất kinh doanh điện trong năm vẫn có hợp đồng vay bằng ngoại tệ thì vẫn biến động và thường là biến động lên vì tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước trong 2-3 năm nay vẫn tăng rất đáng kể.

Hiện nay, EVN vẫn còn treo 1 khoảng 9.000 tỷ đồng lỗ do biến động tỷ giá từ nhiều năm trước, đây là một con số rất lớn chưa được phân bổ vào giá thành điện. Theo yêu cầu thì lỗ phải đưa vào biểu giá điện ngay lập tức nhưng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Tài chính đưa vào trong từng năm và có lộ trình cụ thể.

Khoản lỗ do chênh lệch tỷ giá trên mà đưa ngay vào giá bán lẻ điện thì gây áp lực rất lớn. Vì vậy, trong những năm trước đây, thực hiện theo yêu cầu của Thanh tra Chính phủ là giãn việc đưa chênh lệch tỷ giá vào giá điện nên lần điều chỉnh giá điện này cũng chỉ mới đưa vào một phần.

Ông Nguyễn Cường Lâm, Phó Tổng giám đốc EVN cho biết thêm: Lỗ tỷ giá thường xuyên xảy ra nên để giảm bớt áp lực tăng giá điện thì cần phân bổ tỷ giá ra các năm khác nhau.

Theo ông Nguyễn Minh Đức - một thành viên trong Tổ công tác kiểm tra giá thành điện cho biết, ở Việt Nam hiện tại giá điện tính như vậy là do chưa xây dựng được giá điện cạnh tranh.

Tại cuộc họp, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội Bảo vệ người tiêu dùng cho biết, giá điện tăng không chỉ liên quan trực tiếp đến đời sống người dân mà còn cho doanh nghiệp, nên sẽ ảnh hưởng đến tăng giá nhiều mặt hàng./.