Tăng sức cạnh tranh cho hàng Việt tại thị trường Anh

Chiều 11/5, tại Hà Nội, Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức Hội thảo “Hợp tác cơ hội và thách thức phát triển thị trường Vương quốc Anh”, kết hợp trực tiếp và trực tuyến.

Phát biểu khai mạc, ông Lê Hoàng Tài - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết: Chương trình được tổ chức với sự phối hợp của nhiều đơn vị trong và ngoài nước, thể hiện sự quan tâm thiết thực đối với việc thúc đẩy hợp tác kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và Vương quốc Anh.

Theo ông Lê Hoàng Tài, quan hệ hai nước đang phát triển tích cực trên nền tảng Đối tác chiến lược toàn diện; trong đó hợp tác kinh tế - thương mại tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 9,3 tỷ USD, tăng khoảng 10% so với năm 2024; quý I/2026 đạt khoảng 2,36 tỷ USD, cho thấy quy mô thương mại tiếp tục được giữ vững.

“Cơ cấu thương mại giữa hai nước mang tính bổ trợ rõ nét, với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may, giày dép, linh kiện điện tử, nông thủy sản; trong khi nhập khẩu từ Anh chủ yếu là dược phẩm và nguyên liệu phục vụ sản xuất”, ông Lê Hoàng Tài thông tin.

Dù dư địa còn lớn nhưng việc khai thác thị trường Vương quốc Anh không thể đi theo cách làm cũ, mà đòi hỏi doanh nghiệp chủ động tận dụng các cam kết từ hiệp định thương mại. “Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam- Vương quốc Anh (UKVFTA) tiếp tục là nền tảng quan trọng giúp hàng hóa Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua ưu đãi thuế quan và thuận lợi hóa thương mại”, ông Lê Hoàng Tài nhấn mạnh.

Cùng với đó, các yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững và phương thức thanh toán tại thị trường Anh ngày càng khắt khe. Đây là những yếu tố mang tính quyết định đối với khả năng thâm nhập thị trường. Do đó, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn thị trường, đa dạng hóa phương thức thanh toán và tăng cường kết nối với các đối tác sở tại.

Tại hội thảo, các chuyên gia, đại diện Thương vụ và doanh nghiệp đang hoạt động tại Vương quốc Anh đã chia sẻ thêm về xu hướng tiêu dùng, môi trường kinh doanh cũng như kinh nghiệm xây dựng thương hiệu, phát triển chiến lược marketing và tiếp cận hệ thống phân phối.

Không chỉ dừng ở trao đổi thông tin, hội thảo hướng tới mục tiêu thúc đẩy kết nối thực chất giữa doanh nghiệp hai nước. Trong khuôn khổ chương trình, Cục Xúc tiến thương mại giới thiệu kế hoạch tổ chức Đoàn giao dịch thương mại tại Vương quốc Anh từ ngày 5-14/7/2026 tại Manchester, London và Edinburgh, nhân dịp diễn ra các hội chợ lớn.

“Đây sẽ là cơ hội để doanh nghiệp trực tiếp khảo sát thị trường, kết nối đối tác và thúc đẩy hợp tác kinh doanh”, ông Lê Hoàng Tài cho biết, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp quan tâm tích cực tham gia để tận dụng cơ hội mở rộng thị trường. Song song với đó, Ban tổ chức bố trí không gian trưng bày sản phẩm để doanh nghiệp quảng bá thương hiệu, giới thiệu hàng hóa và kết nối đối tác ngay tại hội thảo. Hoạt động này góp phần tăng cơ hội giao thương, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường Vương quốc Anh.

Theo ông Vũ Việt Thành, đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương), Vương quốc Anh là thị trường quen thuộc với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, nhưng cũng là thị trường cần được tiếp cận bằng tư duy mới. 

“Sau Brexit, sau dịch COVID-19 và trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động, Vương quốc Anh đang từng bước định hình lại vai trò trong thương mại quốc tế, chuỗi cung ứng, dịch vụ tài chính, kinh tế số, năng lượng sạch và tiêu chuẩn phát triển bền vững”, ông Thành nhấn mạnh.

Ông Vũ Việt Thành cũng chỉ ra điểm nổi bật trong cơ cấu kinh tế của Anh là khu vực dịch vụ chiếm ưu thế, với các trụ cột như tài chính, dịch vụ chuyên môn, công nghệ thông tin, giáo dục, logistics và các dịch vụ kinh doanh. London tiếp tục là một trong những trung tâm tài chính lớn của thế giới. Trong khi đó, khu vực công nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng ở các lĩnh vực ô tô, hàng không, dược phẩm, thiết bị cơ khí, năng lượng và công nghệ cao.

“Từ đặc điểm này có thể thấy, Anh không chỉ là thị trường nhập khẩu hàng hóa tiêu dùng, mà còn là trung tâm dịch vụ, tài chính, tiêu chuẩn, công nghệ và phân phối. Vì vậy, với doanh nghiệp Việt Nam, tiếp cận thị trường Anh không chỉ là câu chuyện bán hàng, mà còn là câu chuyện đáp ứng tiêu chuẩn, xây dựng năng lực cung ứng ổn định và nâng cao giá trị sản phẩm”, ông Vũ Việt Thành lưu ý.

Về ngoại thương, Vương quốc Anh là nền kinh tế thương mại mở, có thế mạnh lớn về xuất khẩu dịch vụ, trong khi nhu cầu nhập khẩu hàng hóa vẫn ở mức cao. Theo số liệu được ông Vũ Việt Thành dẫn tại hội thảo, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của Anh năm 2025 đạt khoảng 923,3 tỷ Bảng, tăng 3,5% so với năm trước; tổng nhập khẩu đạt khoảng 945,1 tỷ Bảng, tăng 3,9%. Trong cơ cấu xuất khẩu, dịch vụ chiếm khoảng 59%, hàng hóa chiếm khoảng 41%.

Theo ông Thành, mô hình này phản ánh rõ lợi thế của Anh trong các dịch vụ có giá trị gia tăng cao như tài chính, dịch vụ chuyên môn, bảo hiểm, công nghệ, giáo dục và dịch vụ kinh doanh. Ở chiều ngược lại, nền kinh tế này có nhu cầu nhập khẩu lớn đối với hàng hóa, từ máy móc, thiết bị, dược phẩm đến quần áo, giày dép, thực phẩm, đồ gỗ và hàng tiêu dùng. Đây chính là không gian thị trường mà nhiều ngành hàng của Việt Nam có thể tiếp tục khai thác.

Đặc biệt, từ cơ cấu này có thể thấy, thị trường Anh tồn tại hai tầng nhu cầu song song. Một mặt, đây là nền kinh tế công nghệ cao, có nhu cầu lớn về máy móc, dược phẩm, thiết bị, công nghệ và các sản phẩm công nghiệp. Mặt khác, Anh cũng là thị trường tiêu dùng phát triển, có nhu cầu ổn định đối với các mặt hàng phục vụ đời sống hằng ngày như dệt may, da giày, đồ gỗ, thủy sản, cà phê, nông sản, thực phẩm chế biến và các sản phẩm tiêu dùng khác.

Đáng chú ý, cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam sang Anh không chỉ gồm các nhóm hàng truyền thống như dệt may, da giày, thủy sản, gỗ, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, mà còn có sự hiện diện ngày càng rõ của nhóm hàng công nghiệp - công nghệ như điện thoại, điện tử, máy móc và linh kiện. Điều này phản ánh sự chuyển dịch trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam sang các sản phẩm có hàm lượng công nghiệp, công nghệ và chuỗi cung ứng cao hơn.

Không chỉ dừng ở thương mại hàng hóa, hợp tác giữa Việt Nam và Vương quốc Anh đang mở rộng sang nhiều lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Anh có thế mạnh trong tài chính, năng lượng, công nghệ, dược phẩm, giáo dục, hàng không, dịch vụ chuyên môn và kinh tế xanh. Đây cũng là những lĩnh vực Việt Nam có nhu cầu lớn trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển công nghiệp theo hướng xanh, hiện đại và có giá trị gia tăng cao hơn.

Theo ông Vũ Việt Thành, các khuôn khổ như UKVFTA, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), JETCO và Đối tác Chiến lược Toàn diện đang tạo nền tảng thuận lợi để hai bên mở rộng hợp tác không chỉ về thương mại hàng hóa, mà cả dịch vụ, đầu tư, năng lượng sạch, tài chính xanh, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, ưu đãi thuế quan chỉ là một phần của lợi thế. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, năng lực đáp ứng quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc, yêu cầu về môi trường, lao động, bao bì, nhãn mác, giao hàng ổn định và xây dựng uy tín với nhà nhập khẩu sẽ quyết định khả năng đứng vững tại thị trường này.

Nói cách khác, thị trường Anh không phải là nơi doanh nghiệp có thể đi bằng lợi thế giá rẻ hoặc cách tiếp cận ngắn hạn. Đây là thị trường của tiêu chuẩn, của niềm tin và năng lực cung ứng bền vững. Do đó, doanh nghiệp muốn khai thác hiệu quả cần chuẩn bị kỹ từ sản phẩm, hồ sơ, quy trình sản xuất đến xây dựng thương hiệu và kết nối đối tác.