Tăng trưởng kinh tế: Thách thức vẫn còn phía trước

Với những diễn biến mới này, để duy trì các thành quả kinh tế, phấn đấu đảm bảo các mục tiêu kế hoạch năm 2021, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã kiến nghị Chính phủ xem xét một số giải pháp.

Đó là Chính phủ chỉ đạo tiếp tục thực hiện chính sách tài khóa, tiền tệ mở rộng, hợp lý để duy trì đà phục hồi và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn với ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát… Đặc biệt, các địa phương, các ngành chức năng cần khẩn trương, quyết liệt thực hiện các biện kiểm soát, không để dịch bệnh lan rộng; tiếp tục tăng cường kiểm soát chặt chẽ hoạt động xuất nhập cảnh, các tuyến biên giới.

Cùng với đó, Chính phủ xem xét chỉ đạo các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương chủ động, thường xuyên theo dõi, rà soát kế hoạch đầu tư công năm 2021 đẩy mạnh tiến độ thực hiện dự án và giải ngân vốn đầu tư công, kịp thời điều chỉnh kế hoạch vốn nhằm giải ngân hết số vốn được giao.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đề xuất giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan theo dõi sát diễn biến giá cả, cung cầu thị trường, nhất là nguyên vật liệu, đầu vào sản xuất như: sắt, thép, xi măng, thức ăn chăn nuôi… đánh giá tác động đến nền kinh tế, đầu tư công; kịp thời ngăn chặn các hành vi đầu cơ, tăng giá nhằm kiểm soát lạm phát, hạn chế tác động tiêu cực đến thị trường trong nước.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến nội dung, cách thức vận dụng các Hiệp định thương mại tự do (FTA) với các chuyên đề, lĩnh vực cụ thể; đồng thời, nghiên cứu, thành lập cơ quan đầu mối để tiếp nhận, giải đáp thắc mắc khó khăn của doanh nghiệp.

Để tạo đà cho doanh nghiệp phát triển, ông Phạm Đình Thúy, Vụ trưởng Vụ Thống kê công nghiệp và xây dựng, Tổng cục Thống kê cho rằng, các địa phương cần kích cầu đầu tư trong khối doanh nghiệp sản xuất cho xuất khẩu để chủ động nguồn hàng khi thị trường các nước trên thế giới mở lại bình thường và tận dụng cơ hội từ các FTA, đặc biệt là Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU.

Theo Thương vụ Việt Nam tại thị trường Anh, Vương quốc Anh là đối tác thương mại lớn thứ 3 tại châu Âu của Việt Nam. Trong 3 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu của Việt Nam sang Anh đạt gần 1,6 tỷ USD, tăng 22,1% so với năm ngoái.

Do đó, dư địa tăng trưởng thị trường tại Anh cho sản phẩm Việt Nam còn rất lớn, nhất là với các mặt hàng có thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam như sản phẩm gỗ, đồ gỗ, dệt may, cao su, cà phê, gạo, giày dép...

Tuy nhiên, để hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu vào thị trường Anh, các chuyên gia thương mại cho rằng doanh nghiệp Việt Nam phải nắm rõ văn hoá bản địa cũng như tìm hiểu kỹ hơn về phương thức thanh toán và các kênh phân phối tại đây.

Hay tại thị trường Australia, Thương vụ Việt Nam đang xúc tiến kế hoạch quảng bá, xây dựng thương hiệu và thúc đẩy gia tăng kim ngạch các mặt hàng nông sản chế biến khác của Việt Nam tại thị trường này.

Hiện Australia đã mở cửa thị trường cho 4 loại quả tươi của Việt Nam, bao gồm nhãn, vải, xoài và thanh long. Vì vậy, việc đa dạng sản phẩm xuất khẩu, tìm kiếm các cơ hội mới thông qua thương mại nông sản chế biến là một trong những hướng đi nhiều ưu thế, dành cho các doanh nghiệp và người nông dân Việt Nam.

Nếu tận dụng được tốt các cơ hội, quốc gia lớn nhất khu vực châu Đại Dương sẽ là một thị trường xuất khẩu đầy tiềm năng dành cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Về cải thiện môi trường kinh doanh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề nghị Chính phủ giao Tổ công tác đặc biệt của Chính phủ khẩn trương rà soát các khó khăn, vướng mắc, nhất là về thủ tục đất đai và giải phóng mặt bằng, quy hoạch xây dựng, đô thị…, đề xuất các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn các dự án đầu tư trong cả nước.

Nhóm Nghiên cứu của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho rằng, ổn định kinh tế vĩ mô sẽ vẫn cần được coi là mục tiêu quan trọng hàng đầu trong điều hành chính sách của Chính phủ thời gian tới.

Theo đó, đối với chính sách tiền tệ, cần hướng tới duy trì tỷ lệ lạm phát dưới 4%; lãi suất ở mức thấp để hỗ trợ cho khu vực doanh nghiệp phục hồi và đảm bảo tính thanh khoản trên thị trường tài chính.

Đối với chính sách tài khóa, nhóm nghiên cứu cho rằng, việc giảm bội chi ngân sách là cần thiết trong trung và dài hạn, tuy nhiên trước mắt, trong tình hình nền kinh tế phục hồi chưa vững chắc, giải ngân đầu tư công sẽ cần tiếp tục thúc đẩy.

Nhóm nghiên cứu của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhận định, Chính phủ đã và đang thực hiện các biện pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp như gia hạn thời hạn nộp thuế, tiền thuế đất. Đây là biện pháp cần thiết vừa nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, vừa đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, nhấn mạnh khu vực doanh nghiệp vẫn là lực lượng nòng cốt trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhóm nghiên cứu đề nghị Chính phủ cần xem xét, cân nhắc để giảm hoặc miễn một số loại thuế cho doanh nghiệp trong giai đoạn doanh nghiệp chịu tác động mạnh bởi đại dịch COVID-19 thay vì chỉ gia hạn như hiện nay./.