Tập đoàn Đường sắt tiếp nhận lô đầu máy diesel thế hệ mới đầu tiên

Cận cảnh lô đầu máy diesel với 40 cải tiến. Ảnh: Bnews/vnanet.vn phát

Đây là đợt bổ sung đầu máy Nhóm 1, góp phần tăng cường năng lực sức kéo đáp ứng yêu cầu vận tải trong giai đoạn mới.

Về nền tảng kỹ thuật, đầu máy mới tiếp tục kế thừa cấu hình của dòng D19E đã được khai thác nhiều năm trên đường sắt Việt Nam, gồm động cơ diesel CAT3512B, truyền động điện AC - DC, kiểu trục Co-Co, 06 động cơ điện kéo, tốc độ lớn nhất 120 km/h, trọng lượng chỉnh bị 81 tấn và tải trọng trục 13,5 tấn.

Trên cơ sở những kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm quản lý và vận hành đầu máy D19E, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam đã đặt ra yêu cầu với nhà sản xuất nghiên cứu, hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế bộc lộ trong quá trình vận dụng tại Việt Nam. Theo đó, thế hệ D19E mới được cải tiến, tối ưu hóa hơn 40 hạng mục so với các lô trước, từ thiết bị, vật liệu đến công nghệ chế tạo, kiểm soát chất lượng và khả năng bảo trì, hướng tới nâng cao độ an toàn và hiệu quả khai thác đầu máy.

Nổi bật là 5 nhóm cải tiến kỹ thuật trọng tâm về hệ thống máy tính điều khiển, khoang lái tàu (cabine), bàn điều khiển và điều kiện làm việc trong cabine, máy nén gió được chuyển đổi từ kiểu piston sang kiểu trục vít, cụm truyền động động cơ điện kéo - trục bánh xe.

Cụ thể với hệ thống máy tính điều khiển, một trong những thay đổi có ý nghĩa lớn nhất là sử dụng hệ thống máy tính G300 thay cho nền tảng ZY8000 trên các đầu máy hiện hữu. Hệ thống mới giảm thiết bị trung gian, tích hợp chức năng cảnh báo và có giao diện hiển thị số trực quan hơn, giúp lái tàu và nhân viên sửa chữa thuận tiện theo dõi, nhận biết trạng thái hoạt động của thiết bị. Hệ thống cũng hỗ trợ ghi dữ liệu, chẩn đoán và khai thác thông tin phục vụ bảo trì, qua đó nâng độ tin cậy bảo vệ các thiết bị điện, động cơ và hệ thống hãm, đồng thời tạo nền tảng cho quản lý dữ liệu vận dụng và phân tích sự cố.

Đối với khoang lái tàu (cabine) được gia cường, tăng độ cứng kết cấu. Khu vực đầu cabine được tăng cường khả năng chống va chạm, góp phần nâng mức bảo vệ không gian làm việc của lái tàu, giảm nguy cơ thương tích và hạn chế hư hại các thiết bị điều khiển khi xảy ra va chạm.

Bàn điều khiển và điều kiện làm việc trong cabine cũng được cải tiến. Bàn điều khiển sử dụng vật liệu FRP/composite, được bố trí khoa học, phù hợp với tầm nhìn và thao tác của lái tàu, giúp quan sát và thao tác thuận tiện hơn. Kính chắn gió được bổ sung chức năng sấy điện, máy gạt nước có chức năng phun rửa; ghế, cửa bên, tay vịn và gương chiếu hậu cũng được tối ưu, góp phần cải thiện điều kiện làm việc và an toàn cho ban lái.

Cải tiến máy nén gió được chuyển đổi từ kiểu piston sang kiểu trục vít. Với kết cấu quay liên tục, máy làm việc ổn định hơn, dòng khí đều hơn, giảm rung và tiếng ồn trong khoang máy, đồng thời nâng cao độ ổn định cung cấp lưu lượng gió phục vụ hệ thống hãm và các thiết bị phụ trợ.

Tập đoàn Đường sắt tiếp nhận lô đầu máy diesel thế hệ mới đầu tiên tại ga Yên Viên. Ảnh: Bnews/vnanet.vn phát

Cụm truyền động động cơ điện kéo - trục bánh xe được cải tiến với kết cấu ôm trục bằng ổ lăn kết hợp Cannon box. Giải pháp này giúp giảm ma sát, giảm yêu cầu bảo dưỡng, tăng độ kín và độ ổn định của cụm truyền động; đồng thời hạn chế rò rỉ, mài mòn và ảnh hưởng của bụi, nước. Cùng với việc tối ưu hộp bánh răng và hệ thống làm mát động cơ điện kéo, kết cấu mới còn tạo thuận lợi cho công tác lắp ráp, vận chuyển, cứu hộ và sửa chữa lớn.

Bên cạnh đó là nhiều thay đổi hướng tới nâng cao độ bền và giảm thiểu bảo trì trong quá trình khai thác.

Theo đó, khung bogie được thiết kế sử dụng mác thép cường độ cao, với công nghệ hàn robot tự động, sơn tĩnh điện giúp tăng độ bền vững, độ cứng. Các đường ống gió, hệ thống hãm, nước làm mát được chuyển sang sử dụng thép không gỉ; sử dụng đầu nối kiểu kẹp, lắp ráp nguội và nâng cao khả năng lắp lẫn đường ống. Những thay đổi này góp phần tăng khả năng chống ăn mòn, hạn chế rò rỉ và thuận tiện hơn khi tháo lắp, sửa chữa, thay thế, giảm chi phí bảo dưỡng trong vận hành.

Các hệ thống phụ trợ cũng được tối ưu hóa công dụng. Điều hòa được chuyển sang dạng một khối tích hợp chức năng gió tươi; ống nước trong két làm mát chuyển từ liên kết hàn sang nong ống cơ giới; chụp bảo vệ hệ truyền động được bổ sung vị trí kiểm tra; bình giãn nở, ống xoắn và nhiều tuyến đường ống sử dụng vật liệu không gỉ. Qua đó góp phần giảm thời gian kiểm tra, tăng khả năng bảo trì tại hiện trường, hạn chế ăn mòn và nâng cao tuổi thọ thiết bị.

Việc đưa các đầu máy mới vào khai thác sẽ từng bước bổ sung, thay thế các đầu máy đã khai thác lâu năm, sắp hết niên hạn sử dụng hoặc còn hạn chế về công suất, qua đó tăng cường sức kéo Nhóm 1, nâng cao chất lượng kéo tàu và hiệu quả khai thác phương tiện. Đây cũng là tiền đề cho việc tiếp cận các giải pháp công nghệ mới, từng bước nâng cao trình độ tiến tới làm chủ công nghệ bảo trì, sửa chữa của Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam.