Tết Đoan Ngọ 2026 nên làm gì? Những phong tục truyền thống mang ý nghĩa cầu bình an, sức khỏe

Tết Đoan Ngọ 2026 rơi vào ngày nào và có ý nghĩa gì?

Theo lịch âm, Tết Đoan Ngọ được tổ chức vào ngày mùng 5 tháng 5 hằng năm. Năm 2026, ngày lễ này rơi vào thứ Sáu, ngày 19/6 Dương lịch.

Rượu nếp là món đặc trưng không thể thiếu trong ngày Tết Đoan Ngọ. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVN

Tại Việt Nam, Tết Đoan Ngọ còn được gọi là "Tết diệt sâu bọ". Theo quan niệm dân gian, thời điểm giữa năm là lúc thời tiết chuyển mùa, sâu bệnh phát triển mạnh, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và sản xuất nông nghiệp.

Từ xa xưa, người dân đã duy trì nhiều phong tục trong ngày mùng 5/5 Âm lịch với mong muốn xua đuổi bệnh tật, cầu mong mùa màng bội thu, gia đình bình an và cuộc sống thuận lợi.

Ngày nay, dù nhịp sống hiện đại có nhiều thay đổi, Tết Đoan Ngọ vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa của người Việt. Đây không chỉ là dịp thực hiện các nghi thức truyền thống mà còn là cơ hội để các thành viên trong gia đình quây quần, cùng nhau gìn giữ những giá trị văn hóa lâu đời.

Những điều nên làm trong ngày Tết Đoan Ngọ

Một trong những phong tục quan trọng nhất trong ngày Tết Đoan Ngọ là chuẩn bị mâm cúng gia tiên. Tùy theo điều kiện của mỗi gia đình, mâm cúng có thể gồm hương, hoa tươi, trái cây theo mùa, cơm rượu nếp, bánh tro, bánh ú, xôi, chè và nước sạch. Điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và lòng biết ơn đối với tổ tiên.

Nhiều gia đình có thói quen ăn cơm rượu nếp vào buổi sáng ngày mùng 5/5 Âm lịch. Theo quan niệm dân gian, đây là cách "diệt sâu bọ" trong cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường sức khỏe.

Bên cạnh đó, các loại trái cây mùa hè như mận, vải, xoài, dưa hấu hay chôm chôm cũng thường xuất hiện trên mâm cúng và trong bữa ăn gia đình. Người xưa quan niệm việc thưởng thức trái cây đầu mùa trong ngày này sẽ giúp thanh nhiệt và mang lại may mắn.

Ở nhiều địa phương, người dân còn giữ tục tắm lá thơm hoặc xông nhà bằng các loại thảo mộc như sả, hương nhu, ngải cứu, lá bưởi. Đây là nét đẹp dân gian gắn với mong muốn xua đuổi tà khí, phòng tránh bệnh tật khi thời tiết giao mùa.

Ngoài ra, nhiều người tin rằng giờ Ngọ của ngày mùng 5/5 Âm lịch là thời điểm cây cỏ tích tụ dược tính tốt nhất trong năm. Vì vậy, tục hái lá thuốc vẫn được duy trì ở một số vùng nông thôn.

Dù thực hiện phong tục nào, ý nghĩa cốt lõi của Tết Đoan Ngọ vẫn là hướng con người đến sự cân bằng trong đời sống, quan tâm hơn đến sức khỏe bản thân và trân trọng những giá trị gia đình.

Trong nhịp sống hiện đại, việc dành thời gian sum họp cùng người thân, chuẩn bị mâm cơm truyền thống hay đơn giản là cùng nhau trò chuyện cũng là cách để gìn giữ nét đẹp văn hóa của Tết Đoan Ngọ.