Tháng 8, CPI tăng trở lại sau 2 tháng giảm liên tiếp

Theo Báo cáo tổng quan thị trường giá cả tháng 8 và 8 tháng năm 2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8/2026 tăng 0,47% so với tháng trước. Đây là mức tăng trở lại sau 2 tháng liên tiếp CPI giảm trong tháng 6 và tháng 7.

So với tháng 12/2025, CPI tháng 8 tăng 3,57%; so với cùng kỳ năm trước tăng 4,89%. Bình quân 8 tháng năm 2026, CPI tăng 4,45% so với cùng kỳ năm 2025.

Diễn biến trong tháng cho thấy, yếu tố tác động rõ nhất đến mặt bằng giá là nhóm giao thông. Chỉ số giá nhóm này tăng 4,09% so với tháng trước, qua đó làm CPI chung tăng 0,41 điểm phần trăm.

Trong đó, giá dầu diesel tăng 22,15%, giá xăng tăng 9,53% do ảnh hưởng từ các đợt điều chỉnh giá xăng dầu trong nước theo diễn biến của thị trường nhiên liệu thế giới.

Một số dịch vụ liên quan đến phương tiện cũng tăng giá. Giá dịch vụ bảo dưỡng phương tiện đi lại tăng 0,4%, trong đó sửa chữa xe đạp tăng 0,74%, sửa chữa xe máy tăng 0,39%. Giá dịch vụ rửa xe, bơm xe tăng 0,33%; phí học bằng lái xe tăng 0,37%.

Ở chiều ngược lại, giá một số dịch vụ vận tải giảm khi nhu cầu đi lại và du lịch bước qua giai đoạn cao điểm hè. Giá vận tải hành khách bằng đường sắt giảm 9,86%, đường hàng không giảm 0,81%, xe buýt giảm 0,29%. Giá ô tô đã qua sử dụng giảm 0,63%, ô tô mới giảm 0,5% và xe máy giảm 0,18% trong bối cảnh doanh nghiệp triển khai các chương trình ưu đãi hỗ trợ tiêu dùng.

Ngoài giao thông, nhóm giáo dục tăng 0,47% so với tháng trước. Giá dịch vụ giáo dục tăng 0,57% khi một số trường đại học, trung học dân lập và mầm non tư thục tại một số địa phương điều chỉnh học phí cho năm học 2026-2027. Giá sản phẩm từ giấy tăng 0,37%, bút viết tăng 0,34%, văn phòng phẩm và đồ dùng học tập khác tăng 0,29% khi nhu cầu chuẩn bị cho năm học mới gia tăng…

Giá gas tăng 4,19% từ đầu tháng 8 theo diễn biến giá gas thế giới, trong khi giá dầu hỏa tăng 4,63%. Tuy nhiên, giá điện sinh hoạt giảm 1,33% và giá nước sinh hoạt giảm 0,32% do nhu cầu sử dụng của hộ gia đình giảm trong thời gian xuất hiện nhiều đợt mưa bão, áp thấp nhiệt đới.

Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống là nhóm duy nhất giảm giá trong 11 nhóm hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng chính, với mức giảm 0,03%, qua đó tác động làm CPI chung giảm khoảng 0,01 điểm phần trăm.

Dù vậy, một số mặt hàng thực phẩm vẫn tăng theo yếu tố mùa vụ. Giá trứng các loại tăng 2,09% do nhu cầu thu mua nguyên liệu phục vụ sản xuất bánh Trung thu; giá quả tươi và chế biến tăng 0,18%, trong đó giá xoài tăng 3,97%. Giá nhóm chè, cà phê, ca cao tăng 0,51%.

Diễn biến mặt bằng giá trong giai đoạn này chủ yếu chịu tác động từ 3 nhóm có quyền số và mức tăng đáng kể gồm hàng ăn và dịch vụ ăn uống; nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng; giao thông.

Trong đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,76%, đóng góp 1,7 điểm phần trăm vào mức tăng CPI chung, lớn nhất trong các nhóm hàng. Giá ăn uống ngoài gia đình tăng 7,11% do chi phí nguyên liệu và dịch vụ tăng; thịt lợn tăng 4,54% do nguồn cung hạn chế trong các dịp lễ, Tết và chi phí chăn nuôi ở mức cao; thịt gia cầm tăng 4,19%.

Nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,71%, làm CPI chung tăng 1,52 điểm phần trăm. Đáng chú ý, giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 13,39% do giá vật liệu xây dựng và nhu cầu xây dựng, sửa chữa nhà ở tăng. Giá nhà ở thuê tăng 4,92% do chi phí duy trì, vận hành tăng, trong khi giá điện sinh hoạt tăng 4,78% do nhu cầu sử dụng điện tăng trong thời gian thời tiết nắng nóng.

Bên cạnh đó, nhóm giao thông tăng 5,38%, làm CPI chung tăng 0,54 điểm phần trăm, trong đó giá nhiên liệu tăng 9,35% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này gắn với những đợt tăng của giá xăng dầu trong nước theo giá nhiên liệu thế giới, đặc biệt từ tháng 3/2026.

Các nhóm còn lại nhìn chung có mức tăng thấp hơn. Giá đồ uống và thuốc lá tăng 3,67%; giáo dục tăng 3,42%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 2,79%; văn hóa, giải trí và du lịch tăng 2,71%; may mặc, mũ nón và giày dép tăng 2,03%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 1,08%. Riêng nhóm thông tin và truyền thông chỉ tăng 0,09%.

Theo Cục Thống kê, diễn biến giá vàng trong nước tháng 8 không cùng chiều với giá vàng thế giới. Tính đến ngày 25/8/2026, bình quân giá vàng thế giới ở mức 4.377,25 USD/ounce, tăng 7,22% so với tháng trước. Nguyên nhân chủ yếu do đồng USD suy yếu, lợi suất trái phiếu Mỹ giảm và dòng vốn đầu tư vào các quỹ vàng tăng mạnh.

Bên cạnh đó, căng thẳng liên quan đến Iran và khu vực Trung Đông, cùng các biện pháp trừng phạt và những bất ổn địa chính trị, tiếp tục làm gia tăng nhu cầu đối với vàng.

Tại thị trường trong nước, chỉ số giá vàng tháng 8 giảm 0,65% so với tháng trước trong bối cảnh giao dịch trên thị trường có xu hướng chậm lại. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm 2025, chỉ số giá vàng vẫn tăng 16,98%; giảm 6,27% so với tháng 12.2025. Tính bình quân 8 tháng năm 2026, chỉ số giá vàng tăng 46,98% so với cùng kỳ năm trước.

Tính đến ngày 25/8, chỉ số USD bình quân trên thị trường quốc tế tháng 8 đạt 99,65 điểm, giảm 1,17 điểm so với tháng 7. Diễn biến này chủ yếu xuất phát từ việc đồng USD suy yếu trên thị trường quốc tế trong bối cảnh kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Mỹ thay đổi và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ giảm.

Trong nước, chỉ số giá đô la Mỹ tháng 8 giảm 0,38% so với tháng trước; giảm 0,36% so với cùng kỳ năm 2025 và giảm 0,38% so với tháng 12.2025. Tuy vậy, tính bình quân 8 tháng năm 2026, chỉ số giá USD vẫn tăng 1,31% so với cùng kỳ năm trước.

Một điểm đáng chú ý là lạm phát cơ bản tiếp tục thấp hơn CPI chung. Tháng 8/2026, lạm phát cơ bản tăng 0,11% so với tháng trước và tăng 4,55% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 8 tháng, lạm phát cơ bản tăng 4,24%, thấp hơn mức tăng 4,45% của CPI bình quân.

Theo Cục Thống kê, nguyên nhân của chênh lệch này là giá xăng dầu, gas và thực phẩm có những biến động làm CPI chung tăng, trong khi đây là những yếu tố được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản. Vì vậy, mức tăng thấp hơn của lạm phát cơ bản cho thấy tác động từ năng lượng và thực phẩm là một trong những yếu tố đáng kể tạo nên mức tăng của CPI trong 8 tháng đầu năm.