Thanh toán số bước ra khỏi “vùng” của những chiếc thẻ

Sáng 8/10, tại Hà Nội, Ban Tổ chức Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 chính thức công bố chuỗi sự kiện năm 2026, với chủ đề “Chạm số - Sống xanh”, đánh dấu bước chuyển từ Ngày Thẻ Việt Nam sang một chương trình có phạm vi rộng hơn, phản ánh sự phát triển nhanh của các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt và hệ sinh thái dịch vụ số tại Việt Nam.

Đây là mùa thứ 6 của chương trình, tiếp nối 5 mùa Ngày Thẻ Việt Nam giai đoạn 2020-2025, do Báo Tiền Phong phối hợp với Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) đồng tổ chức, dưới sự chỉ đạo nội dung của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Theo Ban Tổ chức, việc đổi tên nhằm phản ánh sự chuyển dịch của thị trường từ thanh toán bằng thẻ vật lý sang nhiều phương thức mới như mã QR, thanh toán chạm, ví điện tử, thanh toán di động và sinh trắc học.

Phát biểu tại họp báo, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước, cho rằng việc mở rộng không gian và tên gọi thành “Ngày Thanh toán số Việt Nam” là bước chuyển tất yếu trong bối cảnh chuyển đổi số đang thay đổi sâu sắc cách người dân tiếp cận dịch vụ tài chính.

Theo ông, thị trường thanh toán số đang bước vào giai đoạn trưởng thành mới, không chỉ thay đổi thói quen mà còn hướng tới tối ưu hóa trải nghiệm và phát triển bền vững. Cùng với sự phát triển về quy mô, an toàn và bảo mật tiếp tục là yếu tố được Ngân hàng Nhà nước đặt lên hàng đầu.

Nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, Đồng Trưởng Ban Tổ chức, cho rằng sau 5 mùa Ngày Thẻ Việt Nam, chiếc thẻ không còn là phương tiện thanh toán duy nhất khi người dân có thể trả viện phí bằng mã QR, nộp thuế trên điện thoại hay mua sắm ở nước ngoài chỉ với một lần quét.

Theo ông Phùng Công Sưởng, khi thanh toán số đã trở thành một phần tự nhiên của đời sống, vấn đề đặt ra không chỉ là sự tiện lợi mà còn là những giá trị lớn hơn mà mỗi giao dịch số có thể tạo ra. Đây cũng là lý do chương trình năm nay lựa chọn chủ đề “Chạm số - Sống xanh”.

Ông dẫn chứng một hóa đơn điện tử thay cho tờ giấy in, một mã QR thay cho tiền mặt phải in ấn, vận chuyển, kiểm đếm hay một thủ tục hoàn tất trên điện thoại thay cho một chuyến đi và thời gian xếp hàng. Khi những lựa chọn nhỏ này được hàng triệu người thực hiện mỗi ngày, tác động đối với môi trường và xã hội có thể trở nên đáng kể.

“Chúng tôi muốn người trẻ thấy rằng sống xanh không phải điều gì xa vời, mà có thể bắt đầu từ chính chiếc điện thoại trong tay”, ông Phùng Công Sưởng nhấn mạnh.

Bên cạnh yếu tố tiện lợi và thân thiện với môi trường, theo ông Phùng Công Sưởng, thanh toán số phải đi cùng an toàn. Vì vậy, chương trình năm nay dành sự quan tâm đặc biệt tới việc bảo vệ người dùng, nhất là người cao tuổi và những người mới tiếp cận ngân hàng số, qua đó hướng tới mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số.

Ông cho biết Báo Tiền Phong tiếp tục đồng hành cùng Ngân hàng Nhà nước và các đơn vị liên quan, góp phần thực hiện Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia và tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thông điệp “Chạm số - Sống xanh” vì vậy không chỉ hướng đến sự tiện lợi của một giao dịch điện tử. Ban Tổ chức kỳ vọng những lựa chọn như sử dụng hóa đơn điện tử, thanh toán QR hay hoàn tất thủ tục trên điện thoại có thể góp phần giảm sử dụng giấy, tiền mặt và những chuyến đi không cần thiết. Khi được thực hiện trên quy mô lớn, những thay đổi trong hành vi thanh toán có thể tạo thêm tác động tích cực đối với môi trường.

Đáng chú ý, chương trình năm nay mở rộng đối tượng hướng tới từ lĩnh vực ngân hàng sang người dân và doanh nghiệp nói chung, trong đó nhấn mạnh nhóm người trẻ và các gia đình trẻ. Đây cũng là nhóm khách hàng có mức độ tiếp cận cao với QR, thanh toán di động và các dịch vụ số.

Tuy nhiên, cùng với tốc độ số hóa, yêu cầu bảo vệ người dùng cũng được đặt ra rõ nét hơn. Ban Tổ chức cho biết chương trình đặc biệt quan tâm tới người cao tuổi và những người mới tiếp cận ngân hàng số, với mục tiêu bảo đảm quá trình mở rộng thanh toán số không tạo thêm khoảng cách tiếp cận dịch vụ tài chính.

Một trong những điểm nhấn của Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 là Chiến dịch Mega Sale 2026, được phát động nhằm đưa thanh toán số đến gần hơn với các giao dịch thường ngày thông qua hệ thống ưu đãi từ ngân hàng, thương mại điện tử, bán lẻ, ẩm thực và giải trí.

Chương trình dự kiến có hai nhóm ưu đãi chính. Với thẻ nội địa NAPAS, các ngân hàng như ACB, OCB, Sacombank, Agribank, VietCredit và TPBank tham gia với nhiều hình thức hoàn tiền, tặng tiền hoặc ưu đãi khi liên kết thẻ với ví điện tử. Nhóm ưu đãi thứ hai áp dụng khi thanh toán qua VietQRPay hoặc VietQRGlobal, với các chương trình giảm giá từ Vinpearl và Sun Group. Phần lớn ưu đãi kéo dài đến cuối năm 2026, riêng chương trình của Agribank đến ngày 30/4/2027.

Thanh toán xuyên biên giới cũng được đưa vào trọng tâm của chương trình. Tại họp báo, người tham dự được trải nghiệm hành trình thanh toán bằng mã QR khi đi du lịch nước ngoài. Trong khi đó, Vietcombank đang triển khai chiến dịch du lịch “Có Vietcombank – Cùng xê dịch, Chạm Kỳ Quan”, trong đó có ưu đãi thanh toán QR xuyên biên giới qua Alipay+ tại 60 quốc gia, giúp khách hàng sử dụng ứng dụng VCB Digibank để mua sắm, ăn uống và di chuyển ở nước ngoài mà không cần đổi tiền mặt.

Bà Đoàn Hồng Nhung, Thành viên Ban Điều hành, Giám đốc Khối Bán lẻ Vietcombank, cho biết ngân hàng đang hướng tới các giải pháp thanh toán nhanh hơn, thuận tiện hơn, an toàn hơn và xanh hơn, đồng thời mở rộng kết nối với giao thông, mua sắm, du lịch và các hệ sinh thái trong và ngoài nước.

Trong khuôn khổ chương trình, hội thảo chuyên đề “Kết nối thông minh - Kiến tạo hệ sinh thái số” sẽ diễn ra ngày 14/10 tại Hà Nội, tập trung vào hai nội dung là phát triển hệ sinh thái thanh toán số và kết nối không biên giới, bảo vệ không khoảng cách. Các vấn đề như kết nối thanh toán với y tế, điện lực, viễn thông, thuế, giáo dục, dịch vụ công; thanh toán xuyên biên giới; nhận diện giao dịch bất thường, phòng chống gian lận và bảo vệ người dùng sẽ được thảo luận.

Bên cạnh đó, chương trình tổ chức tọa đàm dành cho sinh viên ngày 12/10 tại Học viện Ngân hàng và Sóng Festival ngày 24-25/10 tại Phố đi bộ Trần Nhân Tông, Hà Nội. Tại Sóng Festival, toàn bộ giao dịch tại các gian hàng sẽ được thực hiện bằng phương thức thanh toán số như thẻ, mã QR, ví điện tử và sinh trắc học; sự kiện quy tụ gần 70 gian hàng cùng 28 ngân hàng thương mại, trung gian tài chính và doanh nghiệp.