Tháo gỡ đồng bộ mới mong hiện đại hóa hải quan

Hoạt động nghiệp vụ tại Chi cục Kiểm tra sau thông quan (Cục Hải quan Bình Dương). Ảnh: Hoàng Hùng-TTXVN

Tại Hội nghị triển khai kế hoạch cải cách, phát triển và hiện đại hóa hải quan giai đoạn 2016 -2020 do Tổng cục Hải quan tổ chức ngày 26/9, các đại biểu đều đồng tình cho rằng, muốn thực hiện tốt mục tiêu của Nghị quyết 19-2016/NQ-CP của Chính phủ đề ra, đặc biệt trong lĩnh vực hải quan cần có sự tháo gỡ đồng bộ của các cơ quan liên ngành. Nếu chỉ ngành hải quan nỗ lực thì kết quả đạt được chỉ nửa vời.

Ông Nguyễn Tương, Phó Tổng Thư Ký Hiệp Hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam cho hay, trong ngành logistics, việc giải quyết các thủ tục liên quan đến xuất nhập khẩu hàng hóa được thực hiện thường xuyên.

Khi kiểm tra các thủ tục ở cửa khẩu biên giới, thủ tục hải quan chiếm 28%, còn lại là các thủ tục kiểm tra chuyên ngành.

Như vậy, nếu chỉ có ngành hải quan thực hiện cải cách thì vấn đề này không thể giải quyết triệt để. Cải cách không chỉ thực hiện ở ngành hải quan mà phải hiện đại hóa ở tất cả các bên có liên quan thì như vậy, việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp mới đạt hiệu quả.

Theo ông Âu Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan, Tổng Cục Hải quan, kiểm tra chuyên ngành liên quan tới nhiều bộ và hiện nay là trên 8 bộ có liên quan.

Tổng Cục Hải quan đang làm việc với các bộ chuyên ngành để làm sao giảm danh mục hàng hóa yêu cầu kiểm tra, giảm thủ tục và áp dụng quản lý rủi ro, không phải lô hàng nào cũng phải kiểm tra (có thể chọn tỷ lệ ngẫu nhiên hoặc công nhận kiểm tra lẫn nhau).

Tuy nhiên, ông Âu Anh Tuấn cho biết, hiện vướng nhất ở những bộ quản lý rộng như Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương là những bộ quản lý rất nhiều lĩnh vực sẽ liên quan đến việc kiểm tra chuyên ngành về vấn đề an toàn thực phẩm, kiểm tra chất lượng, thiết bị y tế, hóa mỹ phẩm và liên quan đến kiểm dịch.

Vừa qua, Tổng Cục trưởng Tổng Cục Hải quan cũng đã làm việc trực tiếp với lãnh đạo các bộ để bàn giải pháp rà soát toàn bộ văn bản kiểm tra chuyên ngành để đơn giản hóa theo đúng tinh thần N ghị quyết 19 của Chính phủ.

Đồng thời, rà soát danh mục, phương pháp kiểm tra, thực hiện cơ chế phối hợp giữa hải quan và cơ quan chuyên ngành trao đổi thông tin về cấp giấy phép điện tử. Dựa trên cơ sở đó, cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra thông quan.

Tại hội nghị, ông Trịnh Quang Khanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cũng đã đưa ra kiến nghị về thời điểm nộp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) cho ngành hải quan.

Theo ông Khanh, mới đây Bộ Tài chính đã có văn bản về việc doanh nghiệp phải nộp C/O ngay từ khi mở tờ khai hải quan.

Nhưng qua ý kiến của các hội viên thuộc hiệp hội thấy rằng, việc này rất khó khăn cho doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu.

Bởi các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu không phải khi mua xăng dầu xong là được cấp C/O chính thức ngay mà phải sau đàm phán từ 5 ngày, có thể là 11 ngày hoặc hơn nữa.

Vì vậy ông Khanh đề nghị, Bộ Tài chính nên xem xét từ thực tiễn kinh doanh của doanh nghiệp từ các thông lệ quốc tế để tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Trước vấn đề này, đại diện Tổng cục Hải quan cho biết, phía hải quan sẽ rà soát lại toàn bộ văn bản và các hiệp định thương mại tự do.

Một số hiệp định như Hiệp định thương mại với Hàn Quốc thể hiện rất rõ rằng C/O được nộp chậm lại trong thời điểm một năm kể từ thời điểm nhập khẩu.

Hiệp định thương mại khác có quy định C/O phải nộp tại thời điểm nhập khẩu và trong những trường hợp bất khả kháng C/O mới được nộp tại thời điểm nhập khẩu, tùy thuộc vào các quốc gia quy định.

Hiện tại một số nước trong ASEAN quy định phải nộp C/O tại thời điểm nhập khẩu và không cho nộp chậm sau thời điểm đăng ký tờ khai hải quan nhập khẩu.

Tổng cục Hải quan sẽ phản hồi sớm nhất tới Hiệp hội Xăng dầu để làm sao vừa kiểm soát chặt chẽ nhưng không ảnh hưởng tới sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp./.