Tháo gỡ vướng mắc xuất khẩu sầu riêng Việt Nam sang Trung Quốc

Từ ngày 27-29/5/2025, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Bộ trưởng Đỗ Đức Duy làm trưởng đoàn làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc nhằm trao đổi và phối hợp tháo gỡ những khó khăn trong xuất khẩu nông thủy sản của Việt Nam sang Trung Quốc, đặc biệt là mặt hàng sầu riêng và phối hợp chuẩn bị các giải pháp nhằm đảm bảo thông suốt các hoạt động xuất, nhập khẩu cho vụ vải thiều sắp tới.

Tại chuyến thăm này, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đỗ Đức Duy hội đàm với bà Tôn Mai Quân, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc. Tại buổi hội đàm, lãnh đạo hai cơ quan đã thống nhất cao về một số giải pháp nhằm tăng cường quan hệ hợp tác trong lĩnh vực thương mại và mở cửa thị trường đối với các mặt hàng nông lâm thủy sản của hai nước.

Hai bên tăng cường hợp tác nhằm kịp thời tháo gỡ những vấn đề phát sinh, vướng mắc trong hoạt động xuất nhập khẩu nông lâm thủy sản giữa hai nước, trong đó, trước mắt phối hợp tháo gỡ những vướng mắc về xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam sang Trung Quốc và phối hợp các giải pháp nhằm đảm bảo thông suốt trong hoạt động xuất, nhập khẩu vải thiều năm 2025.

Đồng thời, hai bên hợp tác chặt chẽ nhằm thúc đẩy thương mại và mở cửa thị trường các mặt hàng nông lâm thủy sản của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc. Theo đó, giao cấp kỹ thuật của hai Bên đẩy nhanh quá trình đàm phán nội dung, hoàn thiện thủ tục và sớm ký kết các nghị định thư về xuất khẩu nông lâm thủy sản.

Cùng với đó, hai bên nghiên cứu, xem xét về khả năng thiết lập cơ chế họp cấp Bộ trưởng hằng năm theo hình thức luân phiên giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam với Tổng cục Hải quan Trung Quốc nhằm tăng cường mối quan hệ hợp tác và xử lý kịp thời những khó khă, vướng mắc phát sinh trong hoạt động thương mại nông lâm thủy sản giữa hai nước.

Tại Hội đàm, hai lãnh đạo cùng thống nhất thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực thương mại nông sản và mở cửa thị trường trong thời gian tới. Theo đó, hai bên thiết lập cơ chế “luồng xanh nông sản”, ưu tiên thông quan nhanh tại cửa khẩu đối  với các mặt hàng quả tươi khi vào vụ thu hoạch cao điểm; tăng thời gian làm việc tại cửa khẩu trong mùa vụ (bao gồm cuối tuần và ngoài giờ hành chính) để đáp ứng nhu cầu thông quan tăng cao. Trung Quốc sẽ sớm cử đoàn công tác sang kiểm tra thực địa đối với bưởi và chanh của Việt Nam để xây dựng dự thảo Nghị định thư xuất khẩu.

Hai bên sẽ sớm hoàn tất các thủ tục để ký Nghị định thư về thủy sản khai thác và thủy sản tươi sống của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc; xem xét ký mới một số nghị định thư để thay thế cho các nghị định thư đã hết hạn và phù hợp với tình hình thực tế hiện nay.  Phía Việt Nam đã tháo gỡ toàn bộ vướng mắc trong hoạt động xuất khẩu cá tầm và thức ăn cho chó mèo của Trung Quốc xuất khẩu sang Việt Nam.

Hai bên đồng ý thiết lập cơ chế họp luân phiên, thường niên cấp Bộ trưởng. Hai bên sẽ thành lập tổ công tác chung về kiểm tra chất lượng an toàn thực phẩm để thúc đẩy hợp tác và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.

Nhân chuyến thăm này, đoàn công tác đã thăm, làm việc và tìm kiếm cơ hội hợp tác với Trung tâm phân phối nông sản Tân Phát Địa, đây là đầu mối nhập khẩu và phân phối nông sản lớn bậc nhất tại Trung Quốc.

Ngoài ra, Bộ trưởng Đỗ Đức Duy cũng thăm và làm việc với Tập đoàn Cung ứng và Tiếp thị Trung Quốc, đây là một tập đoàn công nghiệp phân phối nông sản quy mô lớn của Trung Quốc. Hiện Tập đoàn này có tổng tài sản gần 200 tỷ nhân dân tệ, có 11 công ty con và 32.800 nhân viên hoạt động trong một số lĩnh vực như: kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; Dịch vụ dự trữ và thương mại lương thực; Kinh doanh và dịch vụ bông; Phân phối sản phẩm nông nghiệp, chợ bán buôn sản phẩm nông nghiệp...

Việc khảo sát các trung tâm phân phối/chợ đầu mối nông sản, các công ty/tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực nông lâm thủy sản sẽ tạo tiền đề tốt để dẫn dắt các doanh nghiệp, địa phương tìm kiếm cơ hội hợp tác, đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp.

Trong những năm vừa qua, mối quan hệ hợp tác giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường (trước kia là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) với Tổng cục Hải quan Trung Quốc không ngừng được tăng cường và đi vào thực chất, đặc biệt, trong giai đoạn diễn biến phức tạp của đại dịch COVID-19, hai Bên đã phối hợp chặt chẽ, xử lý linh hoạt để đảm bảo thương mại các mặt hàng nông lâm thủy sản giữa hai nước không bị đứt gãy. Ngoài ra, hai Bên đã linh hoạt áp dụng các biện pháp đánh giá trực tuyến, ký nghị định thư gián tiếp...để mở cửa thị trường đối với các sản phẩm như: thạch đen, tổ yến, sầu riêng, thanh long...

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan Việt Nam, năm 2024, kim ngạch xuất nhập khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam - Trung Quốc đạt 17,8 tỷ USD (tăng 14,6% so với cùng kỳ năm 2023). Trong đó, xuất khẩu nông lâm thủy sản sang thị trường Trung Quốc đạt 13,5 tỷ USD (tăng 14,3% so với cùng kỳ năm 2023), nhập khẩu ước đạt 4,3 tỷ USD (tăng 21% so với cùng kỳ năm 2023). Kim ngạch xuất khẩu 4 tháng đầu năm 2025 của nông lâm thủy sản Việt Nam - Trung Quốc ước đạt 5,07 tỷ USD (tăng 3,7% so với cùng kỳ năm 2024).

Đến thời điểm hiện tại, hai bên đã ký 28 Thỏa thuận ghi nhớ/Nghị định thư về xuất, nhập khẩu các mặt hàng nông lâm thủy sản giữa hai nước, đây thể hiện sự hợp tác chặt chẽ và nỗ lực của hai Bên. Hiện đã có nhiều mặt hàng nông lâm thủy sản của Việt Nam được xuất khẩu sang Trung Quốc. Trong đó bao gồm: 15 mặt hàng rau quả (dưa hấu, măng cụt, thạch đen, sầu riêng, chuối tươi, khoai lang, ớt, chanh leo, thanh long, chôm chôm, xoài, vải, nhãn, mít); cá sấu, khỉ nuôi, tổ yến, bột cá và một số sản phẩm phục vụ sản xuất, chế biến thức ăn chăn nuôi; mặt hàng sữa và thủy sản các loại.