Thêm 1 nước châu Âu ghi nhận nhiệt độ tháng 5 cao kỷ lục - Ngành đường sắt Pháp gặp nhiều xáo trộn

Ngày 28/5, Cơ quan Khí tượng Bồ Đào Nha cho biết nước này vừa ghi nhận ngày tháng 5 nóng nhất kể từ khi bắt đầu thống kê, trong bối cảnh nắng nóng đến sớm bất thường đang bao trùm nhiều khu vực ở Tây Âu.

Người dân tránh nóng bên đài phun nước ở Madrid, Tây Ban Nha, ngày 24/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Theo cơ quan trên, nhiệt độ tại thị trấn Mora, miền Trung Bồ Đào Nha, đã lên tới 40,3 độ C trong ngày 27/5, vượt mức kỷ lục 40 độ C được ghi nhận vào tháng 5/2001. Đây là dấu mốc mới nhất trong chuỗi các kỷ lục nhiệt độ bị phá vỡ tại châu Âu.

Trong diễn biến liên quan, theo phóng viên TTXVN tại Pháp, đợt nắng nóng đến sớm tại quốc gia này đang gây nhiều xáo trộn đối với hoạt động vận tải đường sắt, từ chậm tàu, hủy chuyến đến nguy cơ hỏng hóc hệ thống điều hòa trên các đoàn tàu liên tỉnh và tàu cao tốc. Tình trạng này cho thấy biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với hạ tầng giao thông đường sắt của nước Pháp.

Trong những ngày gần đây, Công ty Đường sắt Quốc gia Pháp (SNCF) đã phải hủy một số chuyến tàu liên tỉnh do lo ngại hệ thống điều hòa trên các đoàn tàu đời cũ không thể vận hành ổn định dưới nền nhiệt cao bất thường. Nhiều hành khách cũng phải đối mặt với tình trạng tàu chậm giờ hoặc thời gian chờ đợi kéo dài do các sự cố kỹ thuật phát sinh từ nắng nóng.

Các chuyên gia giao thông nhận định nhiệt độ tăng cao không chỉ ảnh hưởng đến sự thoải mái của hành khách mà còn tạo áp lực lớn đối với toàn bộ hệ thống kỹ thuật đường sắt. Nhiệt độ cực đoan làm gia tăng nguy cơ quá tải đối với các thiết bị điện, điện tử, máy biến áp và hệ thống làm mát trên tàu. Ngay cả những đoàn tàu hiện đại cũng không hoàn toàn miễn nhiễm trước các tác động này.

Nắng nóng đến sớm hơn thường lệ cũng khiến nhiều chương trình bảo dưỡng theo mùa của SNCF chưa được hoàn tất. Trong điều kiện bình thường, các hoạt động kiểm tra, vệ sinh và nâng cấp hệ thống làm mát thường kéo dài tới cuối tháng 6. Tuy nhiên, nền nhiệt tăng mạnh ngay từ cuối tháng 5 đã khiến nhiều hạng mục chưa kịp hoàn thành trước khi bước vào giai đoạn thời tiết khắc nghiệt.

Không chỉ các đoàn tàu, cơ sở hạ tầng đường sắt cũng chịu tác động trực tiếp. Dây điện trên cao và nhiều thiết bị kỹ thuật phải hoạt động trong điều kiện nhiệt độ cao hơn đáng kể so với mức được tính toán khi thiết kế. Giới chuyên gia cho rằng phần lớn đội tàu đang khai thác hiện nay được phát triển từ nhiều năm trước, khi biến đổi khí hậu chưa được xem là một yếu tố trọng tâm trong quy hoạch và đầu tư hạ tầng giao thông.

Để giảm thiểu rủi ro, SNCF đã tăng cường kiểm tra các hệ thống điều hòa, thiết bị làm mát động cơ, máy biến áp và các linh kiện nhạy cảm với nhiệt độ. Hoạt động tại các trung tâm bảo trì cũng được đẩy mạnh nhằm bảo đảm khả năng vận hành của đội tàu trong mùa hè.

Về dài hạn, SNCF kỳ vọng thế hệ tàu cao tốc mới TGV M sẽ giúp nâng cao khả năng thích ứng với các đợt nắng nóng cực đoan. Các đoàn tàu này được trang bị hệ thống pin dự phòng cho phép duy trì điều hòa không khí ngay cả khi xảy ra sự cố hoặc khi tàu phải dừng khẩn cấp. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong bối cảnh điều hòa không còn chỉ là yếu tố tiện nghi mà đã trở thành yêu cầu thiết yếu đối với an toàn và sức khỏe hành khách.

Song song với việc đổi mới đội tàu, ngành đường sắt Pháp cũng đang thử nghiệm nhiều giải pháp thích ứng khác như sơn mái tàu màu sáng để phản xạ nhiệt, sử dụng kính chống tia cực tím và hạn chế hấp thụ nhiệt nhằm giảm nhiệt độ trong khoang hành khách. Những biện pháp này phản ánh nỗ lực của ngành vận tải đường sắt Pháp trong việc thích ứng với một thực tế mới: các đợt nắng nóng cực đoan đang xuất hiện thường xuyên hơn, kéo dài hơn và trở thành một yếu tố thường trực trong hoạt động khai thác giao thông.

Trong khi đó, theo phóng viên TTXVN tại London, số người thiệt mạng do đuối nước trong đợt nắng nóng kỷ lục tại Anh đã tăng lên 11 người. Trong những ngày gần đây, hàng loạt vụ đuối nước đã xảy ra tại nhiều địa phương như Lincoln, Halifax, Rotherham, Warwickshire, Cheshire, Lancashire và xứ Wales. Phần lớn nạn nhân là thanh thiếu niên.

Những vụ việc trên xảy ra trong bối cảnh Anh đang trải qua đợt nắng nóng gay gắt hiếm thấy, với nhiệt độ tại sân bay Heathrow và khu vực Kew Gardens ở phía Tây London lên tới 35,1 độ C trong ngày 26/5.

Theo Cơ quan Khí tượng Anh, thời tiết nắng nóng nhiều khả năng sẽ còn kéo dài trong vài ngày tới trước khi dịu dần vào cuối tuần. Nhà chức trách tiếp tục khuyến cáo người dân hạn chế bơi lội tại các khu vực nguy hiểm, đặc biệt là sông, hồ và vùng nước lạnh ngoài trời.