Thị trường xe điện toàn cầu tăng tốc nhờ trợ cấp và giá nhiên liệu cao

Công nhân làm việc trên dây chuyền sản xuất xe điện ID 3 của Tập đoàn sản xuất xe hơi Đức Volkswagen (VW) ở Dresden, miền Đông Đức. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo dữ liệu từ công ty tư vấn Benchmark Mineral Intelligence (BMI), nhu cầu xe điện trên toàn cầu đã tăng tháng thứ ba liên tiếp trong tháng 5, khi chính sách trợ cấp và đà tăng của giá xăng dầu tiếp tục là những động lực chính thúc đẩy người tiêu dùng chuyển dịch từ xe động cơ đốt trong sang các dòng xe xanh. 

Báo cáo của BMI chỉ ra rằng lượng đăng ký xe điện chạy pin và xe lai sạc điện mới trong tháng 5/2026 đã tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt khoảng 1,8 triệu chiếc. Kết quả này giúp tổng lượng xe đăng ký trong 5 tháng đầu năm 2026 tăng 0,9% so với cùng kỳ năm trước. 

Ông Charles Lester, quản lý dữ liệu tại BMI, nhận định châu Âu hiện là thị trường chủ chốt dẫn dắt đà tăng trưởng, với lượng xe điện đăng ký mới tăng 23%, đạt khoảng 415.000 chiếc trong tháng 5. Ông Lester lý giải rằng các khoản trợ cấp từ chính phủ và tình trạng giá xăng tăng cao đã thúc đẩy người dân đẩy nhanh quyết định mua xe. 

Trong bối cảnh này, các tập đoàn sản xuất ô tô hàng đầu như Volkswagen, Stellantis và Renault đang tích cực hối thúc Liên minh châu Âu (EU) áp dụng quy định về tỷ lệ nội địa hóa "Sản xuất tại châu Âu" (Made in Europe). 

Trái ngược với bức tranh khởi sắc tại châu Âu, tình hình tại hai thị trường lớn là Trung Quốc và Mỹ lại có dấu hiệu chững lại. Tại Trung Quốc, lượng xe đăng ký trong tháng 5/2026 giảm 9% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn khoảng 987.000 chiếc. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc chính phủ dừng các chương trình hỗ trợ đổi xe cũ lấy xe mới và các chính sách ưu đãi thuế mua xe điện đã hết hạn từ đầu năm 2026. 

Trước tình hình doanh số nội địa suy yếu, các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) của Trung Quốc đang nỗ lực mở rộng hoạt động tại thị trường quốc tế.

Ông Lester cho biết xu hướng nổi bật trong những tháng gần đây là việc hình thành các liên doanh và khả năng các hãng xe Trung Quốc sẽ tận dụng những năng lực sản xuất chưa được khai thác hết tại châu Âu để lắp ráp xe ngay tại khu vực này.

Tại thị trường Bắc Mỹ, doanh số xe điện cũng sụt giảm tới 26% trong tháng 5/2026, chỉ đạt khoảng 123.000 chiếc. Thị trường khu vực này chịu tác động kép từ việc chấm dứt chương trình ưu đãi thuế của Mỹ và các đề xuất từ chính quyền của Tổng thống Donald Trump về việc nới lỏng thêm các quy định về phát thải khí CO2.

heo ông Lester, trọng tâm sản xuất tại Mỹ đang có xu hướng dịch chuyển trở lại phía động cơ đốt trong và các dòng xe lai (hybrid). Ông cũng nhận định thêm rằng quyết định mở cửa thị trường cho một số hãng xe Trung Quốc của Canada sẽ không đủ để tạo ra sự thay đổi đáng kể cho quỹ đạo phát triển của thị trường xe điện Bắc Mỹ.