Thời gian đóng cửa chính phủ Mỹ đã bước sang ngày thứ 35

Quang cảnh tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington DC., ngày 15/10/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Ngày 4/11, Chính phủ liên bang Mỹ đã bước sang ngày đóng cửa thứ 35 liên tiếp, bằng kỷ lục dài nhất trong lịch sử được ghi nhận trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump, khi hai đảng Cộng hòa và Dân chủ tiếp tục đổ lỗi cho nhau về tình trạng bế tắc tại Quốc hội.

Đợt đình trệ ngân sách lần này, lần thứ 15 kể từ năm 1981, được đánh giá là khác biệt không chỉ bởi thời gian kéo dài mà còn vì đảo ngược thông lệ chính trị, khi trước đây phần lớn các đợt đóng cửa thường do phe Cộng hòa khởi xướng.

Kể từ khi chính phủ đóng cửa, Thượng viện đã nhiều lần bác bỏ dự luật tạm thời về ngân sách do Hạ viện thông qua. Đảng Cộng hòa dù chiếm 53/100 ghế tại Thượng viện nhưng vẫn cần ít nhất 7 phiếu của phe Dân chủ mới đạt được ngưỡng 60 phiếu cần thiếu cho việc thông qua các dự luật. Trong khi đo, phe Dân chủ tiếp tục giữ phiếu để gia tăng áp lực với phe Cộng hòa trong việc gia hạn trợ cấp bảo hiểm y tế.

Các nhà quan sát cho rằng không thực sự có nhiều nỗ lực đã được triển khai để chấm dứt bế tắc. Hạ viện ngừng họp từ ngày 19/9, trong khi Tổng thống Trump nhiều lần rời Washington để tham gia các hoạt động đối ngoại.

Theo Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng (Bipartisan Policy Center), mức độ chia rẽ và căng thẳng giữa hai đảng “vẫn sâu sắc như khi chính phủ mới bắt đầu đóng cửa”.

Tác động của tình trạng đình trệ đang gia tăng từng ngày, với chương trình hỗ trợ thực phẩm cho người nghèo đã lần đầu tiên bị đình chỉ. Nhiều nhân viên liên bang – từ lực lượng làm ở sân bay đến đội thực thi pháp luật và quân đội – đều không được trả lương. Các hoạt động kinh tế cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng do thiếu báo cáo từ các cơ quan chính phủ.

Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP) dành cho khoảng 42 triệu người Mỹ đã cạn nguồn từ ngày 1/11, khiến nhiều gia đình mất khoản hỗ trợ thực phẩm trung bình khoảng 180 USD/tháng. Một số chương trình giáo dục sớm Head Start dành cho trẻ em thuộc các gia đình thu nhập thấp cũng buộc phải tạm dừng do thiếu ngân sách.

Các hãng hàng không cho biết hơn 3,2 triệu hành khách đã bị ảnh hưởng bởi việc hoãn hoặc hủy chuyến bay kể từ khi nhân viên phải nghỉ làm vì chính phủ bị đóng cửa.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) ước tính nếu tình trạng này kéo dài thêm một tuần, nền kinh tế Mỹ có thể thiệt hại khoảng 11 tỷ USD.

Trước những bế tắc hiện nay, Tổng thống Trump đã kêu gọi bãi bỏ quy định cần tối thiểu 60 phiếu tại Thượng viện để thông qua ngân sách liên bang. Tuy nhiên, kêu gọi này của ông đang vấp phải nhiều chỉ trích trong nước.

Theo cuộc thăm dò do Reuters/Ipsos thực hiện, có tới một nửa người dân Mỹ cho rằng đảng Cộng hòa phải chịu trách nhiệm chính cho tình trạng này, cao hơn tỷ lệ 43% dành cho phe Dân chủ.

Một số thượng nghị sĩ Dân chủ ôn hòa đã bỏ phiếu về phía phe Cộng hòa nhằm mở cửa lại chính phủ với lý do những tác động tức thời lớn hơn lợi ích lâu dài của đấu tranh chính trị. Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Dân chủ khác cho rằng việc kiên định lập trường là cần thiết để bảo vệ quyền chi ngân sách của Quốc hội trước ảnh hưởng của Chính quyền Tổng thống Trump.

Giới chuyên gia nhận định cuộc khủng hoảng hiện nay phản ánh tình trạng mất lòng tin sâu sắc giữa hai đảng và bất kỳ thỏa thuận nào đạt được cũng đặt ra câu hỏi về tính cam kết trong thực thi.