Thủ tướng Phạm Minh Chính: Phòng, chống dịch COVID-19 là vất vả nhất nhưng cũng là điểm sáng nổi bật nhất của ngành Y tế

Ngày 20/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự và chỉ đạo tại Hội nghị triển khai công tác y tế năm 2022 do Bộ Y tế tổ chức theo hình thức trực tiếp tại Trụ sở Chính phủ kết hợp trực tuyến với trên 700 điểm cầu tại 63 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Dự hội nghị tại điểm cầu Trụ sở Chính phủ còn có Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, ngành Y tế và đại diện các tổ chức quốc tế tại Việt Nam. Dự hội nghị tại đầu cầu 63 địa phương có lãnh đạo Tỉnh ủy, Thành ủy, UBND  tỉnh, thành phố; lãnh đạo các quận, huyện, thị xã, thành phố.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, năm 2021, trước tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam, ngành Y tế cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp được Chính phủ, đặc biệt là trong công tác phòng, chống dịch COVID-19.

Ngành Y tế tích cực hoàn thiện, rà soát, bổ sung kịp thời các biện pháp tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về chính sách, pháp luật, tham mưu Chính phủ trình Quốc hội cho phép thực hiện một số cơ chế đặc biệt, đặc thù, đặc cách, xây dựng hàng trăm văn bản hướng dẫn chuyên môn để đáp ứng yêu cầu cấp bách phòng, chống dịch COVID-19.

Đặc biệt, đợt dịch thứ 4 (từ tháng 4/2021) với chủng virus Delta và sau này là chủng Omicron, đa nguồn lây, đa ổ bệnh và đã xâm nhập sâu trong cộng đồng, xuất hiện ở mọi lứa tuổi tấn công vào các khu công nghiệp, nhà máy, cơ sở y tế, trường học, cơ quan hành chính, nhóm sinh hoạt tôn giáo... và tại các khu vực có mật độ dân cư cao làm số mắc tăng nhanh.

Ngành Y tế đã đi đầu, huy động mọi nguồn lực, không quản khó khăn, gian khổ, thực hiện tốt nhất các chỉ đạo của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ để phòng, chống dịch bệnh, vì sức khỏe của người dân, vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Sau hơn 5 tháng xảy ra đợt dịch thứ 4, đến hết ngày 10/10/2021 dịch đã cơ bản được kiểm soát trên phạm vi toàn quốc.

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 128/NQ-CP ngày 11/10/2021 về việc ban hành quy định tạm thời “thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19”, Bộ Y tế cũng đã ban hành Quyết định số 4800/QĐ-BYT hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 128/NQ-CP của Chính phủ. Đến nay dịch bệnh đã cơ bản được kiểm soát trên phạm vi cả nước. Tất cả các tỉnh, thành phố đều đã chuyển sang trạng thái “Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19” theo Nghị quyết 128/NQ-CP của Chính phủ. Việc kiểm soát dịch bệnh, ngoài bảo vệ sức khỏe của người dân, còn giúp đất nước có điều kiện phát triển kinh tế, xã hội và đạt được nhiều thành tựu đáng mừng.

Bên cạnh phòng, chống dịch COVID-19, ngành y tế tập trung phòng, chống các dịch bệnh khác, không để tình trạng "dịch chồng dịch". Số mắc, tử vong của hầu hết các dịch bệnh truyền nhiễm phổ biến, HIV/AIDS, ngộ độc thực phẩm giảm so với năm 2020. Công tác quản lý môi trường y tế, truyền thông, y tế cơ sở được tăng cường để người dân nâng cao ý thức tự bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bản thân và cộng đồng, giảm nguy cơ phải nhập viện, đặc biệt là người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính.

Thực hiện nhiệm vụ kép, bảo đảm an toàn cho bệnh viện, phòng, chống dịch trong giai đoạn bình thường mới. Tăng cường năng lực ngay tại cơ sở, thiết lập hệ thống hồi sức, chăm sóc, điều trị giảm tử vong, hình thành trạm y tế lưu động để người dân được tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng  thuận lợi, kịp thời.

Các chính sách nhằm đổi mới công tác dân số tiếp tục được hoàn thiện, duy trì vững chắc mức sinh thay thế trong cả nước, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, triển khai các can thiệp dinh dưỡng, giảm tử vong trẻ em có hiệu quả.

Với phương châm chuyển “nguy” thành “cơ” trong đại dịch COVID-19 để tăng tốc chuyển đổi số trong ngành y tế. Bộ Y tế được xếp thứ 5 về chuyển đổi số trong 18 Bộ có cung cấp dịch vụ công. Việt Nam là một trong những nước đầu tiên thực hiện áp dụng tờ khai y tế điện tử. Xây dựng và triển khai sổ sức khỏe điện tử, đẩy mạnh tư vấn khám chữa bệnh từ xa...

Nghiên cứu, đầu tư, chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine phòng COVID-19, thuốc, trang thiết bị y tế trong nước. Việt Nam là một trong 4 nước đầu tiên trên thế giới phân lập được virus SARS-CoV-2, đã có 4 vaccine được thử nghiệm lâm sàng, 2 vaccine chuyển giao công nghệ với Nga, Nhật; nghiên cứu, sản xuất sinh phẩm chẩn đoán, một số trang thiết bị y tế; đảm bảo được trang thiết bị phòng hộ…

Ngành Y tế xây dựng Đề án phát triển nhân lực y tế vùng khó khăn, Đề án về một số chế độ chính sách cho cán bộ y tế cơ sở, y tế dự phòng; Giải pháp ổn định và phát triển đội ngũ y tế thôn bản và cô đỡ thôn bản. Đẩy mạnh hoạt động của Hội đồng Y khoa quốc gia, đổi mới công tác đào tạo nguồn nhân lực y tế...

Tại Hội nghị, lãnh đạo các bộ, ngành và địa phương phát biểu đánh giá cao nỗ lực của cán bộ, nhân viên, các y bác sĩ ngành Y tế vì sự nghiệp bảo vệ sức khỏe của người dân, nhất là trong phòng, chống dịch COVID-19; đồng thời phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các ngành, địa phương triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách, các chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đối với sự nghiệp cao cả này.

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho rằng, năm 2021 vừa đi qua với bao khó khăn, thách thức do dịch COVID-19, song đất nước ta vẫn giành được nhiều thành tựu quan trọng: giữ ổn định chính trị, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, quan hệ đối ngoại có bước tiến quan trọng, tiếp tục hội nhập sâu rộng; giữ được ổn định kinh tế vĩ mô; các cân đối lớn được đảm bảo... như lời của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định “sau một năm có nhiều khó khăn, thách thức, nhìn lại chúng ta đã đạt những kết quả quan trọng, khá toàn diện trên nhiều lĩnh vực”.

Trong những thành tựu chung của cả nước có đóng góp của ngành Y tế. Trong công tác của ngành Y tế, vất vả nhất nhưng cũng là điểm sáng nổi bật nhất chính là việc chúng ta thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả các biện pháp phòng, chống dịch, kịp thời chuyển trạng thái sang “thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19”, vừa phòng, chống dịch, vừa phục hồi, phát triển kinh tế, xã hội.

Thủ tướng Chính phủ nhắc lại, khi dịch bệnh thâm nhập nhanh, nhiễm sâu tại các đô thị, trong khi chưa có vaccine, thuốc đặc trị, chúng ta đã áp dụng biện pháp hành chính nghiêm ngặt và nhanh chóng điều chỉnh tổ chức thực hiện phòng, chống dịch hiệu quả. Ngành Y tế đã đưa dịch vụ y tế đến cơ sở để người dân tiếp cận kịp thời, hiệu quả, nhất là việc thành lập hơn 700 trạm y tế xã lưu động. Kịp thời điều động hơn 300 nghìn lượt cán bộ, chiến sỹ lực lượng y tế, quân đội, công an hỗ trợ các địa phương thực hiện giãn cách và tăng cường giãn cách xã hội.

Ngành Y tế đóng góp vào xây dựng chiến lược vaccine, thúc đẩy ngoại giao vaccine, thành lập Quỹ vaccine,... và phát động chiến dịch tiêm chủng miễn phí toàn dân lớn nhất từ trước tới nay. Từ một nước có tỷ lệ tiêm vaccine rất thấp  đã vượt lên là một trong 6 nước có tỷ lệ bao phủ tiêm vaccine cao nhất trên thế giới. Đến nay, tỷ lệ bao phủ vaccine cho người từ 18 tuổi trở lên 1 mũi là gần 100%, 2 mũi là 95%; người từ 12 đến 17 tuổi 1 mũi là 92%, 2 mũi là 76%. Số ca nhiễm nhập viện, chuyển nặng, tử vong giảm rõ rệt.

Thực hiện Kết luận của Trung ương, với sự tham mưu đắc lực của các Bộ, cơ quan, nhất là Bộ Y tế, Chính phủ đã ban hành, triển khai Nghị quyết 128/NQ-CP. Việc chuyển hướng sang “thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19” đã phát huy hiệu quả, được nhân dân đồng tình, ủng hộ; nhiều chuyên gia, tổ chức quốc tế đánh giá là quyết sách quan trọng, tạo nền tảng để phục hồi, phát triển kinh tế-xã hội. Các chủ trương, chính sách, biện pháp triển khai phòng, chống dịch được Trung ương đánh giá là đúng đắn, kịp thời và chỉ đạo, tổ chức thực hiện khẩn trương, quyết liệt, đạt được những kết quả quan trọng.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng, bài học thành công trước hết là phải tuân thủ nghiêm các chỉ đạo, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước mà đứng đầu là Tổng Bí thư Trung ương Đảng; phải bình tĩnh, chắc chắn, giữ bản lĩnh trong lúc khó khăn; chọn được cách tiếp cận đúng mà cụ thể là lấy cơ sở làm nền tảng, người dân là trung tâm, chủ thể, vừa là mục tiêu, động lực; tổ chức thực hiện quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm; huy động sức mạnh tổng hợp cả hệ thống chính trị, sự vào cuộc của toàn xã hội và tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế; càng khó khăn, càng phức tạp, càng phải phát huy dân chủ.

Người đứng đầu Chính phủ nhận định, năm 2022 dự báo tình hình quốc tế, trong nước có những thuận lợi, cơ hội, nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn. Biến chủng Omicron và có thể sẽ còn xuất hiện thêm những biến chủng mới khác làm cho dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, khó lường hơn.

Trước tình hình đó và trên tinh thần kiên trì, kiên quyết đặt sức khỏe, tính mạng của người dân lên trên hết, trước hết, Thủ tướng Chính phủ gợi mở thêm một số mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp mà ngành Y tế cần tập trung thực hiện.

Thủ tướng yêu cầu ngành Y tế cần bám sát Nghị quyết của Trung ương Đảng, Quốc hội và Nghị quyết 01/NQ-CP của Chính phủ để thể chế hóa, cụ thể hóa thành các biện pháp, chính sách, chương trình hành động phù hợp, tổ chức triển khai đồng bộ, hiệu quả; đồng thời, căn cứ vào tình hình thực tế để chỉ đạo, điều hành một cách chủ động, linh hoạt, sáng tạo, quyết liệt, đúng hướng, có trọng tâm, trọng điểm, đáp ứng tốt nhất yêu cầu phục vụ nhân dân.

Tiếp tục tập trung phòng, chống dịch COVID-19; tiếp tục thực hiện chế độ “trực chiến”, sẵn sàng cho mọi tình huống và thực hiện hiệu quả Kết luận 25 của Bộ Chính trị; triển khai nhất quán quy định về thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19 và xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá. Tiếp tục triển khai “thần tốc, thần tốc hơn nữa” thực hiện chiến dịch tiêm chủng vaccine nhanh chóng, an toàn, khoa học, hiệu quả, đẩy nhanh tiêm vaccine cho trẻ em, tiêm mũi tăng cường; có phương án an toàn, hiệu quả mở cửa trường học trở lại; hoàn thành các mục tiêu được giao. Tăng cường tự chủ trước hết là về thuốc, vaccine, các loại vật tư thiết yếu; thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine, thuốc điều trị, trang thiết bị y tế và sinh phẩm trong nước; nhanh chóng xem xét, công nhận vaccine, thuốc sản xuất trong nước đảm bảo nguyên tắc khoa học, an toàn, hiệu quả. Tập trung nâng cao năng lực điều trị nhằm giảm nguy cơ chuyển nặng và tử vong. Có phương án sẵn sàng tổ chức các trạm y tế lưu động tại các địa bàn diễn biến phức tạp. Tổ chức tốt việc theo dõi, chăm sóc sức khỏe và điều trị F0; bảo đảm tất cả mọi người mắc COVID-19 đều được quản lý, theo dõi, hỗ trợ, chăm sóc y tế phù hợp. Dự báo về các biến chủng mới của SARS-CoV-2 và sự xâm nhập vào Việt Nam. “Các biện pháp phòng, chống dịch phải thống nhất trên toàn quốc”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Người đứng đầu Chính phủ cũng chỉ rõ, ngành Y tế cần chú trọng việc hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách; khắc phục ngay các bất cập, hạn chế, tháo gỡ các vướng mắc trong hoạt động phòng, chống dịch như cấp phép lưu hành thuốc, vaccine, xây dựng các cơ sở y tế lưu động, bệnh viện dã chiến… và đặc biệt là cơ chế mua sắm. Nâng cao năng lực hệ thống y tế, đặc biệt là y tế dự phòng, y tế cơ sở; tiếp tục đổi mới cơ chế, phương thức hoạt động của y tế cấp xã, trước mắt nhằm bảo đảm năng lực ứng phó dịch COVID-19. Chú trọng chất lượng nhân lực y tế, từng bước đảm bảo đủ số lượng, nâng cao chất lượng đội ngũ y tế các tuyến. Tiếp tục hoàn thiện các quy định về tài chính, cung ứng dịch vụ đối với các đơn vị sự nghiệp công lập; đổi mới phương thức chi trả dịch vụ. Tăng cường quản lý nhà nước trong lĩnh vực dược, trang thiết bị y tế. Huy động các nguồn lực xã hội tham gia vào công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, ngành Y tế nói chung và Bộ Y tế nói riêng cũng cần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, thúc đẩy thực hiện dinh dưỡng hợp lý, nâng cao chất lượng dân số, chống già hóa dân số, phát triển nhanh ngành dược, y dược cổ truyền, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh...; đồng thời đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thông tin truyền thông, góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, ủng hộ các chủ trương, chính sách, điều hành của Chính phủ, của ngành.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, ngành Y tế tiếp tục xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, thật sự thân ái, đoàn kết, nâng cao sức chiến đấu của tổ chức Đảng, đảng viên. Đẩy mạnh học tập tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị. Tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, XII, XIII) và Quy định 08 về trách nhiệm nêu gương. Phòng, chống tiêu cực, tham nhũng, không khoan nhượng đối với các hành vi tham nhũng, tiêu cực, đặt lợi ích quốc gia dân tộc lên trước hết, trên hết. Đổi mới và làm tốt hơn nữa công tác cán bộ, nhất là trong công tác quy hoạch, tuyển dụng, bồi dưỡng, luân chuyển cán bộ. Khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Xây dựng đội ngũ cán bộ, thầy thuốc, người lao động thật sự bản lĩnh, vững về chính trị, tinh thông về chuyên môn, giỏi về nghiệp vụ, hiệu quả trong công tác. Tăng cường giáo dục cán bộ y tế về tinh thần trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp. Chăm lo tốt hơn nữa đời sống cán bộ, công chức, viên chức, người lao động.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính mong muốn và tin tưởng ngành Y tế tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được, khắc phục bằng được những hạn chế, vượt qua khó khăn, thách thức, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ công tác Y tế năm 2022 với kết quả cao hơn năm 2021.

Nhân dịp này, Thủ tướng Chính phủ phát động chiến dịch tiêm chủng vaccine mùa Xuân từ ngày 1 đến 28/2/2022; giao Bộ Y tế chủ trì xây dựng kế hoạch với các mục tiêu, biện pháp và các phương án triển khai cụ thể./.