Thủ tướng Phạm Minh Chính: Xử lý người đứng đầu cấp ủy, chính quyền nếu để xảy ra khai thác IUU

Chiều 30/9, kết luận Phiên họp lần thứ 15, Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (Ban Chỉ đạo IUU), trực tuyến với 21 tỉnh, thành phố ven biển, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu hoàn thành xử lý, khắc phục, chấm dứt hành vi vi phạm về mất kết nối VMS trước ngày 5/10/2025.

Tại phiên họp, các bộ, ngành, địa phương báo cáo kết quả thực hiện các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Phiên họp thứ 14 của Ban Chỉ đạo IUU, nhất là trong kiểm soát hoạt động của tàu cá; xử lý các tàu cá vi phạm khai tác IUU; số hóa dữ liệu tàu cá và hoạt động khai thác hải sản của tàu cá; việc truy xuất nguồn gốc thủy sản; việc hỗ trợ người dân, tổ chức chuyển đổi nghề, tạo sinh kế cho người dân; việc chuẩn bị đón đoàn Ủy ban châu Âu (EC) vào kiểm tra việc khai thác IUU…

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ghi nhận, biểu dương sự nỗ lực, tích cực của các thành viên Ban Chỉ đạo, các bộ, ngành Trung ương, các địa phương, khi được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ đã bắt tay vào triển khai ngay chống khai thác IUU, không chờ đợi. Do đó, các vi phạm trong khai thác IUU được kiểm soát tốt hơn; quản lý đội tàu được tăng cường; xuất xứ nguồn gốc thủy sản được kiểm soát; việc thực thi pháp luật về khai thác hải sản có tiến bộ.

Thủ tướng Chính phủ thẳng thắn chỉ rõ, mặc dù tiếp tục có chuyển biến tốt, song nhiều nhiệm vụ chưa có chuyển biến căn bản. Trong đó, công tác quản lý, xử phạt hành vi vi phạm về mất kết nối thiết bị sát hành trình tàu cá (VMS), vượt ranh giới cho phép trên biển, vi phạm vùng biển nước ngoài vẫn bộc lộ nhiều tồn tại, bất cập.

Với quyết tâm "tuyên chiến với tình trạng khai thác IUU", Thủ tướng Chính phủ đặt mục tiêu đến hết tháng 11/2025 chấm dứt tình trạng khai thác IUU; phải kiểm soát chặt các tàu cá; những đối tượng nào không chấp hành phải xử lý nghiêm theo pháp luật; bộ, ngành, địa phương nào thực hiện không tốt, nhất là người người đứng đầu phải bị xử lý theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Theo đó, lực lượng Công an và chính quyền các địa phương phải rà soát lại toàn bộ đội tàu; kiểm soát chặt chẽ hoạt động của các tàu cá. Các bộ, ngành, địa phương phối hợp, kiểm soát dứt khoát không cho các tàu không có giấy phép hoạt động, tịch thu giấy phép nếu vi phạm khai thác IUU. Các bộ, ngành, địa phương phối hợp kiểm soát chặt chẽ xuất xứ nguồn gốc thủy sản.

Bày tỏ không hài lòng đối với một số người đứng đầu cấp ủy, chính quyền trong công tác chống khai thác IUU, Thủ tướng Chính phủ nhắc nhở cấp ủy, chính quyền địa phương phải thực hiện nghiêm theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; hằng tuần, hằng tháng khi rà soát nhận thấy cấp ủy, chính quyền nào không thực hiện, thực hiện không hiệu quả việc chống khai thác IUU, Đảng ủy Chính phủ sẽ tổng hợp, báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư xử lý theo quy định, vì danh dự của đất nước, lợi ích của nhân dân.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp khẩn trương sửa đổi quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực này theo hướng tăng mức phạt để tăng tính răn đe; các bộ, ngành, địa phương xây dựng đề án, chuyển đổi nghề cho ngư dân, chuyển đổi từ đánh bắt là chính sang nuôi trồng thủy sản.

Nhắc lại, trong cơn bão số 10 vừa qua, có tình trạng chỉ khi cứu tàu bị nạn, xảy ra sự cố, chúng ta mới biết việc tàu cá đã mất kết nối VMS từ lâu nhưng không bị phát hiện, báo cáo, Thủ tướng Chính phủ yêu giao Bộ Quốc phòng tiếp tục giám sát chặt chẽ, báo cáo danh sách tàu cá qua trạm biên phòng, vi phạm quy định trên các vùng biển, vi phạm vùng biển nước ngoài.

Tập đoàn Viettel khẩn trương thực hiện số hóa toàn diện trong quản lý khai thác IUU, tích hợp với dữ liệu về dân cư, chia sẻ, kết nối liên thông giữa các ngành, các địa phương để phục vụ công tác quản lý hoạt động đánh bắt hải sản của các lực lượng trên biển, trên bờ và cung cấp các dịch vụ công, đảm bảo công khai, minh bạch theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, bắt buộc hoàn thành trước 5/10/2025.

Bộ Ngoại giao kịp thời cung cấp thông tin chi tiết của tàu cá và ngư dân bị nước ngoài bắt giữ năm 2024 và 2025 theo yêu cầu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường để các cơ quan có thẩm quyền trong nước xử lý theo quy định của pháp luật, hoàn thành trước ngày 10/10/2025. Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cử các đoàn công tác tới các nước để thúc đẩy hợp tác khai thác với các nước láng giềng như: Malaysia, Indonesia...

Các cơ quan truyền thông tăng cường thông tin về chống khai tác IUU, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực, lấy cái đẹp dẹp cái xấu. Các cơ quan thanh tra tổ chức các đoàn thanh tra xuống địa phương, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đề xuất xử lý nghiêm theo quy định.

Bộ Tài chính tiếp tục cân đối, cấp kinh phí thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU, đánh giá tương đương MMPA của Hoa Kỳ, chuyển đổi nghề theo yêu cầu của các bộ, ngành, địa phương. Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục đánh giá chất lượng dịch vụ viễn thông, đảm bảo số lượng thuê bao dịch vụ VMS hoạt động ổn định, không xảy ra lỗi vệ tinh, duy trì kết nối hệ thống VMS cho tất cả các thiết bị trong thời gian cao điểm.

Tập đoàn VNPT tiếp tục phối hợp giải quyết các vấn đề kỹ thuật và tiếp tục nâng cấp, hoàn thiện hệ thống, chuyển đổi kết nối dữ liệu hệ thống VMS theo đề nghị của các bộ, ngành, địa phương.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố ven biển bố trí nguồn lực để thực hiện quyết liệt, nghiêm túc các biện pháp chống khai thác IUU theo chỉ đạo của Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; báo cáo nghiêm túc, đầy đủ, kịp thời kết quả thực hiện lên Chính phủ trước 17 giờ thứ Hai hằng tuần; xử phạt hành chính tất cả hành vi khai thác IUU; phối hợp với Bộ Công an khẩn trương xử lý hình sự các vụ việc theo quy định của pháp luật, đảm bảo tính răn đe.

Thủ tướng tin tưởng và mong muốn việc chống khai thác IUU tuần sau sẽ tốt hơn tuần trước, tháng sau tốt hơn tháng trước và chấm dứt tình trạng khai thức IUU trong tháng 11/2025.