Thủ tướng yêu cầu ngành công thương phát huy vai trò 6 tiên phong

Chiều 19/12, dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, giai đoạn 2021–2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành công thương, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ghi nhận những đóng góp quan trọng, toàn diện của ngành đối với phát triển kinh tế – xã hội; đồng thời yêu cầu ngành công thương phát huy vai trò "6 tiên phong" để tạo động lực tăng trưởng mới, bền vững cho đất nước.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá năm 2025 và giai đoạn 2021-2025, trong điều kiện khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ, thuận lợi, nhiều vấn đề chưa có tiền lệ, vượt dự báo, Việt Nam vẫn giữ được ổn định kinh tế vĩ mô, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng được thúc đẩy, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm (thu-chi ngân sách, xuất nhập khẩu, cân đối lương thực – thực phẩm, cân đối điện – năng lượng, thị trường lao động đáp ứng được sự chuyển đổi; nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài được kiểm soát tốt).

Cùng đó, an sinh xã hội được bảo đảm, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng lên. Chính trị - xã hội ổn định; quốc phòng – an ninh được củng cố và tăng cường, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; đối ngoại và hội nhập là điểm sáng, củng cố được môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển, uy tín và vị thế của đất nước được nâng cao.Những kết quả đạt được là nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, kịp thời, quyết liệt của Ban Chấp hành Trung ương, mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng, tham gia của người dân, doanh nghiệp, sự hợp tác, giúp đỡ của bạn bè quốc tế.

Trong thành công chung của cả nước, có sự đóng góp hết sức quan trọng, toàn diện của ngành công thương. Thay mặt Tổng Bí thư Tô Lâm và lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao và biểu dương sự nỗ lực và những kết quả quan trọng mà ngành công thương đạt được trong năm 2025 và giai đoạn 2021-2025.

Thời gian tới, dự báo tình hình tiếp tục khó khăn, thách thức nhiều hơn cơ hội và thuận lợi, Thủ tướng cơ bản đồng tình với định hướng, nhiệm vụ, giải pháp mà Bộ Công Thương đã xác định. Năm 2026, với yêu cầu cao hơn; trong đó, có mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Thủ tướng nêu rõ: Ngành công thương phải đạt tăng trưởng 2 con số, Bộ Công Thương phải làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống là xuất khẩu và tiêu dùng (2 trong 3 động lực tăng trưởng, cùng với đầu tư), đồng thời thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.

Thủ tướng đề nghị bộ, ngành công thương thực hiện "6 tiên phong" gồm: Tiên phong trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; tiên phong phát triển nhanh, bền vững, số hóa, xanh hóa; tiên phong đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa sản phẩm và đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, tiên phong trong tuyên chiến với lãng phí, tiêu cực, tham nhũng, tuyên chiến với hàng giả, buôn lậu, gian lận thương mại, xuất xứ hàng hóa; tiên phong xây dựng đội ngũ trong sạch, vững mạnh, vừa hồng vừa chuyên; tiên phong trong phân cấp, phân quyền (đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi của cấp dưới và tăng cường kiểm tra, giám sát), cắt giảm thủ tục hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu để quản lý, điều hành dựa trên dữ liệu.Làm rõ hơn nội hàm "6 tiên phong" này, Thủ tướng nhấn mạnh, khái niệm công nghiệp hóa, hiện đại hóa không chỉ có máy móc, Bộ Công Thương phải tham mưu xây dựng đường lối, thể chế hóa phù hợp tình hình, đưa công nghiệp hóa, hiện đại hóa đi vào chiều sâu.

Về đa dạng hóa thị trường, chú ý thị trường ngách; nghiên cứu sản phẩm mà thị trường cần, Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài phải làm tốt việc này. Thủ tướng đồng thời đề nghị ngành rút ra những bài học từ 12 dự án thua lỗ để làm tốt việc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí. Chú trọng quản lý nhà nước chứ không sa vào các việc cụ thể.

Liên quan vấn đề cung ứng điện, giá điện; trong đó, có điện tái tạo, Thủ tướng yêu cầu cần phải thực hiện trên cơ sở lợi ích hài hoà, rủi ro chia sẻ, những vấn đề thuộc thẩm quyền thuộc Chính phủ do Chính phủ giải quyết, thuộc thẩm quyền Bộ phải giải quyết. Đặc biệt, Bộ Công Thương phải cùng các bộ ngành nỗ lực tuyên chiến, đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi nạn thuốc giả, thực phẩm giả đang làm ảnh hưởng sức khỏe của người dân.

Thủ tướng tin tưởng và mong muốn rằng, bước vào năm 2026 với tâm thế mới, động lực mới, cùng khát vọng mới, với tinh thần đoàn kết, đổi mới sáng tạo, toàn ngành công thương sẽ tạo sức bật mạnh mẽ, đóng góp quan trọng hơn nữa vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số của đất nước và hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phát triển giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước tiến lên chủ nghĩa xã hội.   

Tiếp thu ý kiến của Thủ tướng, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết: Năm 2025 và cả giai đoạn 2021-2025, mặc dù phải đối mặt với vô vàn khó khăn, thách thức; trong đó, có những khó khăn chưa từng có như sự bùng phát của dịch COVID-19; diễn biến phức tạp, khó lường của tình hình khu vực, thế giới; cạnh tranh chiến lược và chiến tranh thương mại giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; cùng với những thay đổi căn bản trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ và các nước nhập khẩu lớn đã tác động trực tiếp tới quốc gia có độ mở của nền kinh tế như nước ta.

Trong nước, các trận bão, lũ lịch sử xảy ra gần đây đã gây thiệt hại nặng nề đối với nền kinh tế, đặc biệt là hạ tầng giao thông, năng lượng, công nghiệp, thương mại và hoạt động sản xuất, kinh doanh tại nhiều địa phương, tác động rất bất lợi đến sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Song, được sự lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ, quyết liệt của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước; sự nỗ lực vượt bậc của cả hệ thống chính trị, nhất là của cộng đồng doanh nghiệp và người, kinh tế đất nước đã phục hồi mạnh mẽ và đạt được nhiều thành tựu to lớn.

Trong bối cảnh chung đó, ngành công thương - dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên và trực tiếp của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chủ động, linh hoạt triển khai thực hiện có hiệu quả những nhiệm vụ, giải pháp được giao, nỗ lực phấn đấu, đạt được nhiều kết quả tích cực, toàn diện trên các mặt , đóng góp quan trọng, tích cực vào sự phát triển của ngành, của kinh tế đất nước.

Năm 2026 và nhiệm kỳ 2026-2030 là thời kỳ có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển của đất nước nói chung, ngành công thương nói riêng, bởi đây là năm diễn ra Đại hội toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử Đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, đồng thời là giai đoạn 5 năm cuối để phấn đấu hoàn thành mục tiêu 100 năm lần thứ nhất, kỷ niệm thành lập Đảng, tạo nền tảng vững chắc cho đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc.

Để kịp thời khắc phục những tồn tại, hạn chế, tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng và hoàn thành tốt các mục tiêu, nhiệm vụ được giao, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đề nghị toàn ngành nghiêm túc quán triệt sâu sắc, tiếp thu và triển khai thực hiện có hiệu quả các ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, bộ ngành, cơ quan liên quan; đồng thời, tập trung thực hiện tốt một số giải pháp.

Cụ thể, tiếp tục quán triệt sâu sắc, kịp thời tham mưu với cấp có thẩm quyền thể chế hóa các quan điểm, chủ trương, nghị quyết của Đảng về phát triển kinh tế - xã hội và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đặc biệt, tập trung thể chế Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và các nghị quyết có tính chiến lược, cách mạng gần đây của Bộ Chính trị ban hành. Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng hoàn thiện thể chế và thực thi chính sách chuyên ngành theo tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị.

Cùng đó, đổi mới tư duy và đẩy mạnh cơ cấu lại ngành công nghiệp, thương mại theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh. Lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh làm động lực chính; khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân và mô hình hợp tác công tư, coi đó là động lực quan trọng để phát triển mạnh mẽ kinh tế đất nước.

Ngoài ra, từng bước làm chủ công nghệ trong các ngành mới nổi như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp sinh học, công nghiệp vật liệu, năng lượng mới. Tập trung thu hút đầu tư phát triển hạ tầng năng lượng, công nghiệp, thương mại và hệ thống logistics quốc gia theo hướng chuyển đổi xanh, số, hiện đại hóa, đáp ứng yêu cầu kết nối, hội nhập.

Đặc biệt, chú trọng tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách nhằm phát triển doanh nghiệp tư nhân đủ lớn và đội ngũ tư sản dân tộc, đủ sức dẫn dắt các doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiên phong trong các lĩnh vực quan trọng, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Hơn nữa, chú trọng đầu tư nâng cấp, phát triển toàn diện chuỗi sản xuất và cung ứng nhằm tăng tính tự lực, tự cường của nền kinh tế, củng cố vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào các khâu sản xuất của tập đoàn lớn, doanh nghiệp FDI; tăng tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc nguồn cung bên ngoài.

Kết nối chặt chẽ doanh nghiệp FDI về chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản trị, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh. Đẩy mạnh phát triển cụm liên kết ngành và chuỗi sản xuất khép kín, hoàn thiện chuỗi cung ứng đồng bộ từ nguyên liệu đến sản xuất, phân phối, tiêu dùng nội địa. Đặc biệt, tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế với ưu tiên là cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số.

Chủ động khai thác hiệu quả các cơ hội từ quan hệ đối ngoại với các nước lớn để đón đầu làn sóng dịch chuyển đầu tư vào ngành công nghiệp trọng điểm. Đồng thời, hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp khai thác hiệu quả các FTA; đẩy nhanh đàm phán nâng cấp hiệp định hiện có và ký kết mới với đối tác tiềm năng, đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu, chuỗi cung ứng và thị trường xuất khẩu.

Mặt khác, thúc đẩy chuyển đổi số, tạo động lực quan trọng cho phát triển lực lượng sản xuất và hoàn thiện quan hệ sản xuất trong thời kỳ mới. Đẩy mạnh cải cách hành chính, đặc biệt cải cách thủ tục hành chính và cải cách công vụ; tăng cường cung cấp dịch vụ công trực tuyến, triển khai cơ chế một cửa liên thông quốc gia ngay từ năm đầu nhiệm kỳ mới. Quyết liệt rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, điều kiện kinh doanh không cần thiết, giảm chi phí tuân thủ, hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, duy trì chuỗi cung ứng và mở rộng xuất khẩu.

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, sau hội nghị, lãnh đạo Bộ sẽ chỉ đạo các đơn vị chức năng tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và góp ý của đại biểu để bổ sung, hoàn thiện Kế hoạch hành động của ngành trong năm tới. Đồng thời, tập trung chỉ đạo tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả nhiệm vụ, giải pháp đề ra với nỗ lực cao nhất ngay từ những ngày đầu, tháng đầu của năm mới nhằm thực hiện thắng lợi, toàn diện các mục tiêu, nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao.