Thú vui chợ Tết "mua may, bán rủi" đầu xuân

Một trong những phong tục vui Xuân của người Việt là đi chợ Tết dịp đầu năm mới để cầu sự may mắn, suôn sẻ. Nhưng khác với những phiên chợ họp thường ngày, những phiên chợ Tết cầu may như một lễ hội vui xuân, thường chỉ họp trong 1 hoặc 2 ngày vào dịp Tết Nguyên đán.

Ở một số địa phương có tục mở những phiên chợ Tết đặc biệt vào ngày đầu xuân, để mọi người đi chợ bán may, mua may.

Trong những phiên chợ ấy, người bán mang bán bất cứ thứ gì, nhiều ít, đắt rẻ không quan trọng, họ muốn bán nhanh lấy may cho việc làm ăn quanh năm; còn người mua tới chợ, không khi nào về tay không, họ đi chợ cốt mong được cái lộc đầu năm, sự may mắn suôn sẻ cho một năm mới.

Những phiên chợ này không chỉ là nơi trao đổi mua bán hàng hóa, mà còn là nơi trao đổi những nụ cười, những lời chào, lời chúc thân ái đầu năm để bước vào một năm mới hạnh phúc và may mắn.

Chợ Viềng (Nam Định)

Ở Nam Định có chợ Viềng nổi tiếng xưa nay là một chợ cầu may đặc biệt, đặc biệt nữa là cho đến nay vẫn chưa lỗi hẹn một lần và hiện nay có lẽ là phiên chợ cầu may duy nhất còn lại của xứ Bắc. Chợ Viềng cầu may mỗi năm chỉ mở đúng một lần và họp vào lúc nửa đêm, trong ánh sáng nhập nhoạng của đèn đuốc, dòng người đi chợ mua bán tấp nập.

Và “chợ Viềng” là một tên gọi chung của một loạt chợ cầu may ở Nam Định, đó là chợ Viềng Kim Thái (huyện Vụ Bản), chợ Viềng Nam Trực (huyện Nam Ninh) họp vào mùng 8 Tết; chợ Viềng Liễu Đề họp mùng 6 và chợ Viềng Lạng họp vào mùng 7 Tết.

Tại chợ Viềng nhiều loại mặt hàng được bày bán, từ cây cảnh, cây giống, đến các loại thực phẩm... nhưng nhiều nhất là đồ cũ (người ta có thể mang tới chợ bất cứ vật dụng gì trong nhà đã qua sử dụng, bất kể còn nguyên vẹn hay sứt vỡ, từ quý giá như đồ thờ cúng cho tới đồ thông thường như bát đĩa, nồi mâm, bình vôi, bát điếu…). Việc bán mua, nhất là mua bán đồ cũ ở đây chỉ cốt để lấy may.

Chợ Viềng Nam Định tập trung người mua kẻ bán không chỉ trong tỉnh mà từ khắp tứ xứ gần xa... Có những người háo hức đi hàng chục, hàng trăm cây số trong cái rét để mong tới chợ Viềng, người mua có khi chỉ mang về được một món đồ cũ, người bán có thể chỉ thêm được vài chục nghìn đồng vào túi, nhưng tất cả đều rất vui.

Chợ Chuộng (Thanh Hoá)

Chợ Chuộng mỗi năm chỉ họp duy nhất một phiên vào mùng 6 Tết Nguyên đán và có lai lịch từ thời Lê Lợi tập hợp nghĩa quân chống lại ách đô hộ của nhà Minh. Trải qua nhiều đời, đến nay chợ Chuộng vẫn họp tại xã Ðông Hoàng, huyện Ðông Sơn, Thanh Hóa thu hút hàng nghìn người tứ xứ, gần xa.

Nét độc đáo của chợ Chuộng đó là ai đến chợ bị nhiều cà chua ném vào người thì năm mới người đó sẽ gặp nhiều may mắn, có nhiều lộc nhiều tài. Cho nên tại phiên chợ thường bán rất nhiều cà chua chín đỏ, vì đây là “vũ khí may mắn” dùng để ném nhau trong phiên chợ độc đáo này.

Vì vậy, cứ đến mùng 6 Tết, dù bận trăm công ngàn việc, người ta vẫn tấp nập kéo nhau về đây họp chợ, chẳng thế mà có câu “bỏ con bỏ cháu, không bỏ mùng 6 chợ Chuộng”.

Chợ Gia Lạc (Huế)

Chợ Gia Lạc có lịch sử từ rất lâu đời, cứ 3 ngày Tết là chợ lại họp một lần, với ý nghĩa để mua lộc đầu năm, mua sự may mắn, suôn sẻ.

Hiện nay chợ Gia Lạc thường họp tại ngã ba làng Nam Phổ, cách cầu Trường Tiền khoảng 3km, thu hút đông đảo người dân về tham gia mua sắm, giao lưu. Đến với chợ Gia Lạc, du khách có thể tìm thấy được rất nhiều mặt hàng từ hoa quả, trầu cau đến các đồ thực phẩm, các món đặc sản nổi tiếng của Huế hay đồ chơi con trẻ.

Lệ thường người đi phiên chợ Gia Lạc mùng 1 Tết sẽ mua một trái cau, một ngọn trầu với mong muốn bình an trong năm mới, sau đó mới mua đặc sản của chợ theo sở thích.

Đầu xuân, đi chợ tết Gia Lạc đã trở thành truyền thống lâu đời của người dân Huế, họ đi chợ cốt mong được cái lộc đầu năm, sự may mắn suôn sẻ, sắm những vật dụng cần thiết cho gia đình, tham gia các trò chơi dân gian để thử vận đầu năm...

>> Rằm tháng Giêng trong tâm thức người Việt