Thúc đẩy đầu tư tài chính cho đổi mới sáng tạo

Nghị quyết xác định đến năm 2030 lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Ảnh minh họa: TTXVN

Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia nêu rõ, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang là điều kiện tiên quyết, thời cơ tốt nhất để nước ta phát triển giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số vào năm 2026 và cả giai đoạn 2026 - 2030, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã khẳng định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt. Theo đó, khơi thông nguồn vốn đầu tư cho đổi mới sáng tạo cần được đẩy mạnh trong thời gian tới.

Phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - EU về đổi mới sáng tạo và đầu tư bền vững mới đây, bà Ekaterina Zaharieva, Cao ủy Ủy ban châu Âu phụ trách Đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và nghiên cứu, đánh giá cao những bước tiến của Việt Nam trong phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; đồng thời, nhấn mạnh, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo đang ngày càng trở thành nền tảng cho năng lực cạnh tranh dài hạn của các quốc gia; trong đó có Việt Nam.

Ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính cho biết: Việt Nam đang tích cực thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh theo hướng minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Có thể nói, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo đang được đánh giá là động lực quan trọng để Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Tuy nhiên, tốc độ và sự bứt phá về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia còn chậm; quy mô, tiềm lực, trình độ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia còn khoảng cách xa so với nhóm các nước phát triển.

Cùng với đó, thể chế pháp luật, cơ chế, chính sách cho đổi mới sáng tạo chưa đáp ứng yêu cầu; nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu; hạ tầng chưa đồng bộ, nhất là hạ tầng số còn nhiều hạn chế; an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu còn nhiều thách thức. Nguồn vốn đầu tư cho khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam hiện vẫn còn khiêm tốn. 

Trong bối cảnh đó, thúc đẩy đầu tư tài chính cho đổi mới sáng tạo cần được ưu tiên, nhằm tạo ra các cơ chế, nguồn lực và chính sách để dòng tiền được chảy mạnh hơn vào các hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo và ứng dụng khoa học kỹ thuật mới.

Nhằm thúc đẩy đầu tư tài chính cho đổi mới sáng tạo, tháng 10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 264/2025/NĐ-CP quy định về Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương, nhằm mở ra chính sách khuyến khích, thúc đẩy đầu tư vào phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cụ thể, tạo điều kiện cho các tổ chức tài chính, quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp, nhà đầu tư cá nhân trong nước, quốc tế tham gia đầu tư, hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia, địa phương, đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam.

Cùng với đó, khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia góp vốn vào các quỹ đầu tư mạo hiểm có sử dụng ngân sách nhà nước để đầu tư vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo... đồng thời khuyến khích doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế thành lập doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, phát triển dự án khởi nghiệp sáng tạo để phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới, mô hình kinh doanh sáng tạo thu hút các nguồn lực đầu tư tử các quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo.

Việt Nam có bước tiến vượt bậc trong đổi mới sáng tạo toàn cầu. Ảnh minh họa: TTXVN

Với những chính sách thuận lợi, thời gian qua, nhiều Quỹ đầu tư mạo hiểm nước ngoài đã tích cực đầu tư vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam. Theo ông Aditya Kamath - Đối tác sáng lập Quỹ đầu tư mạo hiểm Argor Capital: Quỹ đã tích cực đầu tư vào hệ sinh thái công nghệ và khởi nghiệp tại Việt Nam, đồng thời cam kết sâu sắc trong việc hỗ trợ đổi mới sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp tại Việt Nam.

Tại buổi làm việc với Đoàn các nhà đầu tư quốc tế do Quỹ đầu tư mạo hiểm Argor Capital dẫn đầu diễn ra vào tháng 5/2026, ông Nguyễn Đức Tâm, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho rằng, việc thu hút đầu tư nước ngoài từ các quỹ đầu tư mạo hiểm có ý nghĩa rất quan trọng trong việc khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam đổi mới công nghệ, tham gia vào các lĩnh vực mới, đồng thời giúp cải thiện hành lang pháp lý để tạo động lực bứt phá, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế đất nước.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm, để đạt mục tiêu duy trì tăng trưởng hai con số trong khoảng 20 năm tới, Chính phủ Việt Nam sẽ tiếp tục giữ vững ổn định chính trị, ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, bình đẳng giữa nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài và đơn giản hóa thủ tục hành chính để thu hút dòng vốn tư nhân và đầu tư nước ngoài chất lượng cao.

Đặc biệt, Quốc hội đã ban hành Luật Đầu tư mới năm 2025 với nhiều đổi mới phù hợp thông lệ quốc tế, đẩy mạnh phân cấp phân quyền để tạo môi trường lành mạnh, thông thoáng. Bộ Tài chính cũng đang tổng kết 30 năm thu hút FDI để trình Bộ Chính trị ban hành một Nghị quyết mới với các cơ chế chính sách đặc thù, vượt trội hơn trong bối cảnh mới.

Ngoài ra, cổng thông tin một cửa quốc gia dành cho đầu tư nước ngoài cũng đang được xây dựng, nhằm đơn giản hóa thủ tục cho nhà đầu tư nước ngoài thông qua môi trường điện tử liên thông giữa các cơ quan quản lý. Đây sẽ là những động thái tích cực để Việt Nam hút vốn vào khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo trong thời gian tới.