Thuế đối ứng 20%: Doanh nghiệp tìm cách thích ứng

Ngành dệt may Việt Nam có rất nhiều mặt hàng đa dạng, từ sợi, vải đến quần áo thành phẩm. Ảnh minh họa: Trần Việt/TTXVN

Đây là kết quả trực tiếp của những vòng đàm phán kéo dài của Chính phủ và các bộ, ngành từ cuối tháng 4/2025. Nỗ lực và kết quả đàm phán nhận được sự đánh giá tích cực từ phía các chuyên gia, đại diện nhiều hiệp hội ngành hàng và các doanh nghiệp. Vấn đề đặt ra là doanh nghiệp Việt Nam cần có chiến lược và tâm thế chủ động để vững vàng vượt qua mọi thách thức, nắm bắt cơ hội trong bối cảnh mới.

Theo các chuyên gia kinh tế, mức thuế đối ứng 20% đã phần nào làm giảm tâm lý căng thẳng của các nhà xuất khẩu. Trước sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump về việc điều chỉnh mức thuế đối ứng, theo đó mức thuế đối ứng của Hoa Kỳ với hàng hóa Việt Nam giảm từ 46% xuống còn 20%, đại diện Hiệp hội Dệt may, Da giày có nhận định ban đầu. Đại diện Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho rằng, mức thuế 20% là mức thuế chung áp dụng cho hàng hóa Việt Nam. Tuy nhiên, ngành dệt may có rất nhiều mặt hàng đa dạng, từ sợi, vải đến quần áo thành phẩm. VITAS cần chờ xem xét mức thuế cụ thể áp dụng cho từng loại mặt hàng, từng mã HS code, mới có thể đưa ra đánh giá chính xác về tác động thực sự đối với hoạt động xuất khẩu của từng doanh nghiệp.

Về mức thuế 20% cho hàng hóa Việt Nam, cao hơn mức thuế 19% của một số nước trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Philippines…, một số các doanh nghiệp dệt may cho rằng đây là mức thuế "tương đối phù hợp" trong bối cảnh Việt Nam là nước đứng đầu Đông Nam Á về xuất khẩu vào Mỹ và có mức thâm hụt thương mại lớn thứ tư với Mỹ.

Trước đó, ngay khi có những thông tin ban đầu về chính sách thuế của Hoa Kỳ, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, cho biết, ứng phó với những biến động, cộng đồng doanh nghiệp dệt may đã bình tĩnh, không hoang mang mà chủ động tìm giải pháp để vượt khó. Nhiều doanh nghiệp đã có sự đột phá về phương pháp làm việc và chính sách điều phối, chia sẻ đơn hàng nội bộ; đẩy mạnh mở rộng thị trường tiêu thụ nhằm giảm thiểu rủi ro từ những biến động chính sách của đối tác thương mại lớn.

Đồng quan điểm về chiến lược "không bỏ trứng vào một giỏ"; thay vì chỉ tập trung vào các thị trường truyền thống như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam, chia sẻ, bên cạnh việc củng cố thị phần tại những thị trường truyền thống như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, hiệp hội đã hướng dẫn và hỗ trợ các doanh nghiệp trong ngành mở rộng xuất khẩu sang một số thị trường ở khu vực Nam Mỹ và Trung Đông. Đây là những khu vực có tiềm năng tiêu dùng lớn và đa dạng, giúp các doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro khi thị trường truyền thống gặp biến động. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng bước đầu tiếp cận các trang thương mại điện tử lớn như Alibaba, Amazon… để mở rộng kênh tiêu thụ trực tuyến, tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu.

Mặc dù đã có sự điều chỉnh, song thực tế cho thấy, không chỉ thị trường Hoa Kỳ, các thị trường lớn khác như Liên minh châu Âu (EU) cũng ngày càng đặt ra nhiều yêu cầu khắt khe về phát triển bền vững, nguồn gốc xuất xứ và các tiêu chuẩn môi trường, xã hội. Điều này tạo ra một áp lực "kép" buộc doanh nghiệp Việt phải liên tục đổi mới và thích nghi.

Một doanh nghiệp lớn sản xuất và xuất khẩu đồ gỗ ở Bình Dương (cũ) nêu ý kiến, với mức thuế đối ứng Mỹ đưa ra với Việt Nam là 20%, sản phẩm đồ gỗ xuất khẩu Việt Nam không hoàn toàn ở vị thế quá thuận lợi, nhưng cũng không rơi vào tình thế bất lợi. Mức thuế chênh lệch giữa Việt Nam và một số đối thủ cạnh tranh khác là không đáng kể. Ví dụ, các nước ASEAN như Indonesia, Campuchia có mức thuế thấp hơn Việt Nam 1%. Mức chênh lệch này không mang nhiều ý nghĩa thực tiễn trong cạnh tranh. Mặt bằng chung giữa các nước là tương đương nên có thể nói rằng ngành gỗ Việt Nam không gặp rủi ro quá từ chính sách thuế mới này.

Với các thị trường lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc hay châu Âu – vốn chỉ chịu thuế ở mức khoảng 15% tuy có sự khác biệt so với Việt Nam, nhưng đây lại là là những nước không tạo áp lực cạnh tranh với ngành gỗ Việt Nam. Thông tin về thuế đối ứng của Mỹ với các nước đến thời điểm này, ngành gỗ Việt Nam vẫn tự tin có đủ năng lực để cạnh tranh, như đã làm được trong thời gian qua. "Về cơ bản, mặt bằng thuế đang áp dụng là tương đồng giữa các đối thủ và đều ảnh hưởng đến cả nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng. Tất cả đều phải trả một mức thuế nhất định và người tiêu dùng Mỹ cũng sẽ chịu một phần chi phí đó. Tuy giai đoạn đầu có thể có những khó khăn nhất định vì sẽ phải tìm cách dung hòa mức thuế đó giữa nhà cung cấp, nhà nhập khẩu và người tiêu dùng. Nhưng về lâu dài, thị trường sẽ tự điều chỉnh theo quy luật cung – cầu. Cả ba bên sẽ chia sẻ áp lực chi phí và hệ thống sẽ đạt trạng thái cân bằng mới", doanh nghiệp này phân tích.

Ông Nguyễn Hoàng Phước, Giám đốc Công ty cổ phần Sản xuất Thương mại Nội Thất Nam Việt, một doanh nghiệp xuất khẩu đồ gỗ và nội thất, chia sẻ thị trường Mỹ hiện chiếm trên 50% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ của Việt Nam. Khi có mức thuế mới thì nhu cầu mua sắm của người Mỹ cũng sẽ bị ảnh hưởng, vì giá sản phẩm cuối cùng sẽ tăng lên. Theo ông Phước, Công ty Nam Việt hiện đang có nhu cầu và tìm hiểu việc xuất khẩu đồ gỗ sang Hoa Kỳ, song trong bối cảnh chính sách thuế quan mới được công bố, doanh nghiệp còn khá dè dặt và chỉ đang thăm dò thị trường, nghiên cứu khách hàng bản địa để xây dựng chiến lược hợp tác xuất khẩu dài hạn. Do đó, doanh nghiệp vẫn mong đợi, hai bên sẽ tiếp tục đàm phán để giảm thêm thuế quan hơn nữa trong thời gian tới, tạo điều kiện cho cả nhà sản xuất Việt Nam lẫn người tiêu dùng Mỹ.