Tiềm năng lớn trong quan hệ thương mại Việt Nam - Estonia

 Trong nỗ lực mở rộng hợp tác với châu Á, Estonia nhiều lần khẳng định Việt Nam là đối tác ưu tiên tại Đông Nam Á, đồng thời mong muốn thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác với Việt Nam. Đặc biệt, không chỉ tích cực hỗ trợ Việt Nam ký Hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA), Estonia còn là một trong những nước EU đầu tiên phê chuẩn Hiệp định bảo hộ đầu tư giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVIPA). Do đó, chuyến thăm chính thức Estonia của Thủ tướng Chính Phủ Phạm Minh Chính kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội hợp tác trong lĩnh vực mới, tiềm năng giữa hai bên.

*Còn nhiều tiềm năng

Nhận định từ các chuyên gia cho thấy, Estonia nổi tiếng với thiên nhiên đẹp và được ví như viên đá quý vùng Baltic đã giúp quốc gia Bắc Âu thu hút khoảng 3 đến 4 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm, một con số thật sự ấn tượng nếu so với dân số chỉ hơn 1 triệu người.

Nằm ở khu vực Bắc Âu, sau khi tuyên bố tách khỏi Liên bang Xô-viết, Estonia đã xây dựng một chính sách đối ngoại lấy hội nhập phương Tây, bảo vệ chủ quyền và thúc đẩy các giá trị dân chủ làm nền tảng. Năm 2004, Estonia gia nhập NATO và Liên minh châu Âu (EU), mở ra một giai đoạn phát triển mới. Trong EU, Estonia từng giữ vai trò Chủ tịch luân phiên năm 2017 và ủng hộ mở rộng khối. Bên cạnh quan hệ với phương Tây, Estonia phát triển hợp tác với châu Á-Thái Bình Dương, đặc biệt là Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ và Việt Nam.

Estonia ủng hộ Hiệp định thương mại tự do EU-Việt Nam (EVFTA) và tích cực thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như công nghệ, giáo dục và chuyển đổi số. Đặc biệt, Estonia tập trung vào các ngành kinh tế mũi nhọn là công nghệ thông tin và kinh tế số, công nghiệp chế tạo và điện tử, năng lượng và công nghệ xanh, nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm, du lịch và dịch vụ.

Theo các chuyên gia, mặc dù hợp tác thương mại song phương giữa Việt Nam và Estonia gần đây có xu hướng tăng nhưng vẫn được đánh giá ở mức khiêm tốn với kim ngạch thương mại song phương năm 2024 đạt hơn 70 triệu USD.

Vụ Phát triển Thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) cho biết: Việt Nam và Estonia thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1992. Tuy nhiên, do quy mô thị trường Estonia nhỏ với dân số chỉ khoảng 1,5 triệu người, quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại song phương giữa hai nước hiện tại vẫn còn rất khiêm tốn, dưới mức 100 triệu USD/năm.

Trong 4 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa giữa hai nước đạt 24,06 triệu USD, tăng 56,3% so với cùng kỳ năm 2024. Trong số đó, xuất khẩu từ Việt Nam sang Estonia đạt 16,6 triệu USD, tăng 46,1% so với cùng kỳ. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu từ Estonia sang Việt Nam đạt 7,3 triệu USD, tăng 85,3% so với cùng kỳ.

Việt Nam xuất khẩu sang Estonia chủ yếu là các mặt hàng nhựa và các sản phẩm từ chất dẻo, trái cây và các loại hạt, trà, cà phê, gia vị, đồ chơi, các sản phẩm sắt thép... Ngược lại, phía Estonia xuất khẩu sang Việt Nam chủ yếu là các sản phẩm sắt thép, máy móc thiết bị điện, gỗ và các sản phẩm từ gỗ...

Với chính sách đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại của Việt Nam và chủ động mở rộng hợp tác với các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương của Estonia, cả Việt Nam và Estonia đều khẳng định, hai nước còn nhiều tiềm năng trong hợp tác song phương cần khai thác.

*Mở thêm cơ hội

Tại buổi họp báo thông tin về đoàn đại biểu cấp cao từ Estonia thăm và tìm kiếm cơ hội hợp tác trong chuyển đổi số với Việt Nam, ông Hannes Hanso, Đại sứ Estonia tại Việt Nam nhấn mạnh: Estonia được công nhận là một trong những quốc gia tiên tiến nhất về kỹ thuật số trên thế giới, tiên phong tạo ra một xã hội kỹ thuật số và đã đặt ra chuẩn mực cho toàn cầu.

Các công ty ICT của Estonia đã đóng vai trò then chốt trong việc phát triển hạ tầng kỹ thuật số này và sẵn sàng chia sẻ kiến thức với Việt Nam, cũng như khám phá cơ hội hợp tác. Hệ sinh thái kinh doanh và quản trị số của Estonia mang đến một mô hình độc đáo và có khả năng mở rộng để thúc đẩy tăng trưởng và đổi mới toàn cầu, phù hợp với nỗ lực chuyển đổi số của Việt Nam.

“Những nỗ lực hiện tại của Việt Nam trong phát triển hạ tầng kỹ thuật số, an ninh mạng, công nghệ tài chính, công nghệ y tế, công nghệ giáo dục và chính phủ điện tử rất phù hợp với năng lực của Estonia, tạo ra cơ hội hợp tác đúng thời điểm cho cả hai đất nước”, Đại sứ Hannes Hanso bày tỏ.

Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam vẫn đang tiếp tục hành trình phát triển kỹ thuật số và cả hai nước cùng tiến tới các mục tiêu số hóa, chuyến thăm này đánh dấu cơ hội quan trọng để khám phá các điểm tương đồng giữa hai hệ sinh thái công nghệ. Với kinh nghiệm xây dựng hạ tầng kỹ thuật số đẳng cấp thế giới của Estonia và sự phát triển công nghệ ngày càng mạnh mẽ của Việt Nam, sứ mệnh này mở ra cánh cửa cho các hoạt động hợp tác hướng tới tương lai có thể thúc đẩy đổi mới trong nhiều ngành công nghiệp.

Bà Phạm Thị Thanh Bình - Đại sứ Việt Nam tại Phần Lan kiêm nhiệm Estonia khẳng định: Estonia là quốc gia tiên phong trong xây dựng chính phủ điện tử, xã hội số và quản trị thông minh. Những kinh nghiệm của Estonia như việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn diện với 100% dịch vụ công được số hóa, xây dựng hệ thống nhận diện công dân điện tử, bảo mật dữ liệu cá nhân và tổ chức bầu cử trực tuyến, có thể mang lại những giá trị tham khảo thiết thực cho Việt Nam.

Đặc biệt, Việt Nam đang trong giai đoạn đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện và xây dựng chính phủ số. Hợp tác trong lĩnh vực này không chỉ góp phần hiện đại hóa hệ thống quản trị nhà nước mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất và hiệu quả quản lý. Đáng chú ý, Estonia phát triển hệ thống cư dân số, doanh nghiệp số, tạo thuận lợi cho công dân nước ngoài đăng ký doanh nghiệp, kinh doanh tại Estonia mà không cần phải có mặt trực tiếp. Mô hình này thu hút sự quan tâm của các doanh nhân trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Tính đến nay, đã có 201 người Việt đăng ký cư dân số và 45 doanh nghiệp được đăng ký số.

Đối với Việt Nam, một quốc gia đang đặt nhiều kỳ vọng và nguồn lực vào công cuộc chuyển đổi số, việc nghiên cứu sâu kinh nghiệm của Estonia và tìm kiếm các cơ hội hợp tác thực chất sẽ mang lại những lợi ích to lớn. Do đó, hợp tác với Estonia không chỉ là cơ hội tiếp cận tri thức và công nghệ tiên tiến mà còn là dịp để hai quốc gia cùng đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng số toàn cầu.

Đại diện Thương vụ Việt Nam tại Ba Lan (kiêm nhiệm Litva, Estonia) cho hay: Hiệp định EVFTA đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc gia tăng thương mại giữa Việt Nam với các quốc gia EU, bao gồm Litva và Estonia. Các lĩnh vực tiềm năng cho hợp tác bao gồm công nghệ thông tin, dịch vụ kỹ thuật số, chế biến thực phẩm và năng lượng tái tạo. Việc tận dụng EVFTA sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn vào thị trường EU, mở rộng cơ hội kinh doanh và đầu tư.

Tuy nhiên, để thúc đẩy hợp tác thương mại hiệu quả, doanh nghiệp Việt Nam cần nắm vững các quy định, tiêu chuẩn của EU, đồng thời tăng cường chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh. Việc tham gia các hội chợ, triển lãm và kết nối với Thương vụ Việt Nam tại Ba Lan (kiêm nhiệm Litva, Estonia) sẽ hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tiếp cận thông tin thị trường và đối tác tiềm năng.

Theo ông Mait Palts- Tổng giám đốc Phòng Thương mại và Công nghiệp Estonia, những năm gần đây, quan hệ thương mại song phương liên tục phát triển. Estonia nhập khẩu nhiều đồ gỗ, điện tử, hải sản, lương thực từ Việt Nam. Hai nước cùng có tinh thần và nguyện vọng chung là áp dụng các công nghệ mới, phát triển kinh tế, tìm kiếm giải pháp thông minh để cải thiện cuộc sống.

Với sự hỗ trợ của Bộ Ngoại giao hai nước, Phòng Thương mại và Công nghiệp Estonia sẽ tổ chức các đoàn doanh nghiệp đi Việt Nam. Qua đó, hai bên có thể đổi mới, củng cố hợp tác, dẫn tới quan hệ hợp tác lâu dài, chặt chẽ hơn để trao đổi kiến thức, đồng thời sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp làm ăn tại Việt Nam. Đặc biệt, Phòng Thương mại và Công nghiệp Estonia cũng sẽ là địa chỉ tin cậy đầu tiên cho doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới./.