Tiền và bầu cử Mỹ năm 2016

Bnews/TTXVN 07:00' - 21/09/2015
BNEWS Theo ước tính của Borrell Associates, một trong những công ty tư vấn và quảng cáo lớn nhất ở Mỹ, cuộc chạy đua tới cương vị Tổng thống thứ 45 của nước này sẽ tiêu tốn hơn 11 tỷ USD.

Cuộc chạy đua quyết liệt vào Nhà Trắng. Ảnh: Reuters

Còn hơn một năm nữa cuộc tổng tuyển cử tại Mỹ mới diễn ra, song ngay từ lúc này dư luận và giới chuyên gia có lẽ đã có thể khẳng định cuộc bầu cử năm tới sẽ phá kỷ lục về chi phí tranh cử. Theo ước tính của Borrell Associates, nếu tính cả chi phí cho các cuộc tranh cử vào Hạ viện, Thượng viện và các chức danh chính quyền địa phương thì khoản kinh phí sẽ chạm ngưỡng 16,5 tỷ USD.

Các ứng cử viên kiếm tiền từ đâu?

Theo số liệu do Viện Vận động Tài chính (CFI) có trụ sở ở Washington công bố cuối tháng 8 vừa qua, các ứng viên chạy đua tới ghế tổng thống hay ghế nghị sĩ Mỹ chủ yếu dựa vào các nguồn chính như tiền của cá nhân và gia đình, huy động tài chính từ các nhóm lợi ích, các ủy ban hành động chính trị (PAC)… Ngoài ra, các ứng cử viên còn được tài trợ một khoản tiền từ Quỹ Bầu cử.

Trong chiến dịch bầu cử tổng thống 2016, ứng cử viên tiêu biểu cho nhóm “bỏ tiền túi” để vận động tranh cử là tỷ phú bất động sản Donald Trump.

                            Ứng cử viên tỷ phú Donald Trump. Ảnh: ReutersVới khối tài sản được Forbes ước tính lên tới 8 tỷ USD (năm 2015) và là người giàu nhất trong số các ứng cử viên của cả hai đảng Dân chủ lẫn Cộng hòa, không có gì khó hiểu khi chứng kiến ứng cử viên Donald Trump đã chi một khoản tiền không nhỏ để phục vụ cho chiến dịch tranh cử của mình. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Ted Cruz đại diện cho nhóm ứng cử viên huy động kinh phí tranh cử nhờ vào nguồn ủng hộ của các tỷ phú. Số liệu của CFI cho thấy trong tổng số tiền 51 triệu USD mà ứng cử viên Ted Cruz gây quỹ được tính tới tháng 8/2015 thì có tới gần 71% là từ các nhà tài trợ có số tiền đóng góp tối thiểu 1 triệu USD. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Dân chủ Bernie Sanders đại diện cho các ứng cử viên chủ yếu dựa vào nguồn ủng hộ từ những người dân thường, với số tiền đóng góp từ 25 USD tới tối đa 2.700 USD/người. Việc dựa vào một số lượng đông đảo các nhà ủng hộ để gây quỹ tranh cử tạo ra một số lợi thế lớn cho các ứng cử viên vì điều đó đồng nghĩa với việc có nhiều cử tri đầu tư và đặt cược vào thành công của họ. Các ứng cử viên tiêu tiền như thế nào?

Tiền và bầu cử Mỹ. Ảnh: TTXVN
Báo cáo mới nhất của Borrell Associates cho biết các ứng cử viên Tổng thống sẽ chi số tiền kỷ lục 11,4 tỷ USD cho hoạt động quảng cáo chính trị trong cuộc bầu cử năm 2016, tăng 20% so với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2014.

Trung bình mỗi ứng cử viên Tổng thống Mỹ sẽ chi khoảng 120,8 triệu USD; mỗi ứng cử viên chạy đua vào Thượng viện sẽ chi khoảng 7,3 triệu USD và mỗi ứng cử viên chạy đua giành một ghế Hạ viện sẽ chi khoảng 1,6 triệu USD.

Tại các cấp bầu cử địa phương, dự kiến mỗi ứng cử viên tranh cử ghế Thống đốc bang sẽ chi 2,6 triệu USD, trong khi mỗi ứng viên cũng phải chi 1 triệu USD cho chiến dịch tranh cử ghế nghị sĩ bang.

Hãng quảng cáo trên cho biết thêm kinh phí dành cho vận động tranh cử trên các thiết bị kỹ thuật số của mùa bầu cử 2016 sẽ lần đầu tiên chạm mốc 1 tỷ USD, chiếm 9,5% tổng kinh phí quảng cáo tranh cử.

Theo đánh giá của BloombergView, nếu giành thắng lợi trong các cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa, hai chính khách Hillary Clinton và Jeb Bush sẽ lần lượt chi 2 tỷ USD để vận động tranh cử, nhiều gấp đôi số tiền mà Tổng thống Barack Obama và đối thủ Mitt Romney đã chi cho chiến dịch bầu cử Tổng thống năm 2012.

Với việc Tòa án Tối cao Mỹ quyết định dỡ bỏ những hạn chế đối với hoạt động quyên tiền vận động tranh cử, các ứng cử viên giờ đây có thể thoải mái vung tiền trong các cuộc bầu cử.

Tới thời điểm này, cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton, ứng cử viên sáng giá nhất cho tấm vé đại diện cho Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2016, là chính khách “chịu chơi” nhất. Bà Hillary đã gây quỹ được tổng cộng 67,8 triệu USD và chi 24 triệu USD cho các hoạt động tranh cử.

Trong khi đó, bên phía Đảng Cộng hòa, ứng cử viên Jeb Bush là chính khách gây được nhiều nhất với 120 triệu USD. Cựu Thống đốc bang Florida này cũng mới chỉ chi 13,4 triệu USD cho chiến dịch chạy đua vào Nhà Trắng.

Ứng cử viên Ted Cruz gây quỹ được 52,5 triệu USD và cũng mới chỉ tiêu 6,7 triệu USD. Nếu xét trên khía cạnh tài chính, có vẻ như các ứng cử viên Cộng hòa đang chiếm ưu thế vì họ vẫn giữ trong tay nguồn ngân sách tranh cử khá dồi dào trong bối cảnh cuộc đua sắp bước vào giai đoạn tăng tốc.

Chi nhiều tiền không đồng nghĩa với chiến thắng

Nhìn vào hoạt động gây quỹ và chi tiêu của các ứng cử viên, các nhóm giám sát hoạt động gây quỹ tranh cử quan ngại rằng mùa bầu cử 2016 tại Mỹ sẽ bị các tỷ phú chi phối.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy các ứng cử viên chi nhiều trong giai đoạn đầu này đang dần mất ưu thế trong bối cảnh các cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa đang tới gần.

Các kết quả thăm dư luận mới nhất đều cho thấy Thượng nghị sĩ bang Dân chủ Bernie Sanders, người tới thời điểm này mới gây quỹ được 15 triệu USD và chi có 3 triệu USD cho các hoạt động tranh cử, đã bất ngờ vượt lên dẫn trước tất cả các ứng cử viên tổng thống tiềm tàng của đảng này trong cuộc bầu cử năm 2016.

Nhìn lại lịch sử các kỳ bầu cử và văn hóa bầu cử tại Mỹ có thể thấy rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng tới thành-bại của một ứng cử viên các cuộc tranh cử và rõ ràng có được tiềm lực tài chính hùng mạnh là một ưu thế, song không hẳn đã là yếu tố quyết định đưa các ứng cử viên tới chiến thắng./.

Thanh Tuấn (P/v TTXVN tại Washington)

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục