Tiết Đông chí 2023 là ngày nào và cần lưu ý điều gì?

Theo quan điểm khoa học phương Tây, ngày Đông chí là thời điểm mà Mặt trời xuống tới điểm thấp nhất về phía nam trên bầu trời để sau đó bắt đầu quay trở lại phía bắc.

Ngày Đông chí là thời điểm mà Mặt trời xuống tới điểm thấp nhất về phía nam trên bầu trời để sau đó bắt đầu quay trở lại phía bắc. Ảnh: Live Science

Tiết Đông chí 2023 là những ngày nào?

Theo lịch vạn niên, tiết Đông chí 2023 sẽ bắt đầu vào ngày thứ sáu, ngày 22 tháng 12 năm 2023 dương lịch, tức ngày 10 tháng 11 âm lịch. Tiết Đông chí sẽ kéo dài trong 15 ngày và kết thúc vào ngày thứ sáu, ngày 5 tháng 1 năm 2024 dương lịch.

Tiết Đông chí là một trong 24 tiết khí trong năm, là thời điểm mà ngày ngắn nhất và đêm dài nhất trong năm. Đây cũng là thời điểm bắt đầu của mùa đông ở Bắc bán cầu.

Những điều cần biết về Tiết Đông chí

Nguồn gốc Tiết Đông Chí của người Hoa

Tiết Đông Chí là thời điểm tổ chức các nghi lễ quan trọng trong văn hóa Trung Hoa. Từ xưa, triều đại Thương, Chu rồi đến triều Tần, triều đình đã coi Tiết Đông Chí là ngày quốc lễ.

Đến triều Hán (năm 206 TCN - SCN 220) Đông Chí thịnh hành tập tục “bái đông” hay quà chúc mừng cho nhau. Các vua quan thưởng thức ca vũ trong vòng 5 ngày, còn dân thường cũng chung vui bằng cách diễn tấu các loại dụng cụ.

Từ triều Đường và triều Tống, Tiết Đông Chí trở thành ngày thờ cúng tổ tiên, triều đình sẽ tổ chức lễ lớn để tỏ lòng thành kính với Thiên thượng. Cho đến ngày nay, Tiết Đông Chí trở thành ngày lễ đoàn viên của người Hoa trên khắp thế giới.

Ý nghĩa của Tiết Đông chí

Tại Bắc Bán cầu, ngày đông chí là ngày mà khoảng thời gian ban ngày ngắn nhất và ban đêm dài nhất. Trong khi đó, tại Nam bán cầu thì đây là khoảng thời gian ban ngày lại dài nhất, ban đêm ngắn nhất.

Truyền thống Việt Nam không có hoạt động gì đặc biệt trong ngày Đông chí. Tuy nhiên ở nhiều nước trên thế giới, có nhiều lễ hội rất náo nhiệt được tổ chức trong dịp này, chẳng hạn như lễ hội Festivus, lễ hội Kwanzaa, lễ hội lễ hội Yalda, lễ hội Saturnalia, lễ hội Hanukkah, lễ hội Huma Light…

Giáng sinh cũng là lễ hội lớn diễn ra trong tiết Đông chí. Từ chỗ là ngày hội của Thiên Chúa giáo, ngày Giáng sinh hiện nay được cả cộng đồng những người không theo tôn giáo này đón nhận như một lễ hội mùa đông, một dịp vui cuối năm.

Với người Trung Quốc, ngày Đông chí có ý nghĩa quan trọng. Vào ngày này, người Hoa trên toàn thế giới thường ăn thang viên (món chè trôi nước) và tổ chức các lễ hội truyền thống.

Cách tính Tiết Đông chí

Tiết Đông chí thường rơi vào ngày 22 hoặc 23 tháng 12 dương lịch. Theo lịch Trung Quốc, tiết Đông chí bắt đầu từ ngày 22 tháng 11 đến ngày 6 tháng 12.

Các phong tục tập quán trong Tiết Đông chí

Trong Tiết Đông chí, người dân Việt Nam thường có các phong tục tập quán sau:

Chè trôi nước

Cũng như Tết Nguyên Đán của người Việt lấy bánh Chưng, bánh Dày là món đặc trưng , thì ngày tết Đông Chí sẽ lấy món chè trôi nước là món ăn đặc trưng. Trong sự tích chè trôi nước có hình ảnh người con gái hiếu thảo, sự tích còn mang ý nghĩa đoàn viên.

Trong ngày tiết Đông Chí sẽ lấy món chè trôi nước là món ăn đặc trưng. Ảnh: Mandarin Matrix

Rượu Đông Chí

Rượu Đông Chí được người dân dùng trong cúng tế gia tiên, người đã khuất trong các ngày lễ và được lấy từ rượu Thiệu Hưng. Cho đến ngày nay, rượu uống để làm ấm cơ thể trong bữa cơm họp mặt. Rượu đông Chí có vị ngọt, mùi thơm nhưng hơi nồng và xuất hiện vào khoảng 2500 năm trước.

Ăn sủi cảo

Sủi cảo là món ăn truyền thống trong Tiết Đông chí. Món ăn này có hình dạng giống như bao tiền vàng, mang ý nghĩa mang lại tài lộc và may mắn.

Thắp hương, cầu nguyện

Người dân thường thắp hương, cầu nguyện cho gia đình, người thân được bình an, khỏe mạnh trong Tiết Đông chí.

Những lưu ý trong Tiết Đông chí

Trong Tiết Đông chí, thời tiết lạnh giá, dễ gây ra các bệnh về đường hô hấp, tim mạch, đột quỵ,... Vì vậy, cần lưu ý những điều sau:

Mặc quần áo đủ ấm

Đây là biện pháp đơn giản và hiệu quả nhất để giữ ấm cơ thể. Khi mặc quần áo, nên chọn chất liệu dày dặn, thấm hút mồ hôi tốt, có khả năng giữ nhiệt cao. Nên mặc nhiều lớp áo mỏng thay vì chỉ mặc một vài lớp áo dày. Điều này giúp ngăn không cho gió lạnh lùa vào người, bảo đảm nhiệt độ cơ thể luôn ổn định và ấm áp.

Giữ ấm đầu và cổ

Đầu và cổ là những nơi tập trung nhiều mạch máu, có vai trò quan trọng trong việc điều hòa nhiệt độ cơ thể. Khi đầu và cổ bị lạnh, cơ thể sẽ phải tiêu tốn nhiều năng lượng để giữ ấm, dẫn đến mệt mỏi, suy nhược.

Vì vậy, cần giữ ấm đầu và cổ bằng cách đội mũ, quàng khăn,...

Uống nước ấm thường xuyên

Uống nước ấm giúp tăng cường lưu thông máu, giúp cơ thể ấm lên từ bên trong. Nên uống nước ấm thường xuyên, đặc biệt là khi ra ngoài trời lạnh.

Tắm nước ấm và không tắm lâu, tắm muộn

Tắm nước ấm giúp cơ thể được thư giãn, dễ chịu, giảm cảm giác lạnh giá. Tuy nhiên, không nên tắm quá lâu, tắm muộn, vì có thể khiến cơ thể bị nhiễm lạnh.

Ngâm chân bằng nước ấm

Ngâm chân bằng nước ấm giúp kích thích lưu thông máu, làm ấm cơ thể, giảm căng thẳng, mệt mỏi. Nên ngâm chân trước khi đi ngủ để có giấc ngủ ngon và sâu hơn.

Tập thể dục thường xuyên

Tập thể dục thường xuyên giúp tăng cường sức đề kháng, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, không nên tập thể dục quá sức, đặc biệt là khi trời lạnh.

Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C, vitamin E

Các thực phẩm giàu vitamin C, vitamin E có tác dụng tăng cường sức đề kháng, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Nên bổ sung các loại trái cây, rau củ quả giàu vitamin C, vitamin E như cam, quýt, bưởi, dâu tây, kiwi, cà rốt, súp lơ,... Ngoài ra, cần chú ý giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ, tránh tiếp xúc với người đang bị bệnh,... để phòng tránh các bệnh lây nhiễm.

Với những lưu ý trên, bạn sẽ có một mùa đông ấm áp và khỏe mạnh.