Tìm thị trường bền vững cho cá rô phi

Hơn 2 tháng nay, giá cá rô phi thương phẩm trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long liên tục giảm khiến các hộ nuôi thua lỗ nặng. Hiện cá rô phi loại I chỉ dao động ở mức giá 22.000-24.000 đồng/kg, giảm 12.000-14.000 đồng/kg so với 2 tháng trước; trong khi tổng chi phí sản xuất cá thương phẩm đến 28.000 đồng/kg. Với mức giá bán này, người nuôi phải chịu lỗ từ 4.000-6.000 đồng/kg cá thương phẩm.

Giá cá giảm sâu khiến không ít hộ nuôi buộc phải “treo ao”. Đơn cử như gia đình ông Tăng Hoàng Nam, xã Đại An có 1.600 m2 nuôi cá rô phi, nhưng đã ngưng thả giống nhiều tháng nay. Ông Nam cho biết, cá rô phi dễ nuôi, tỷ lệ sống trên 90%. Trước đây, mỗi vụ nuôi khoảng 6 tháng, gia đình ông thu hoạch hơn 11 tấn cá, với giá bán 36.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí ông lãi khoảng 50 triệu đồng. Nhưng thời gian gần đây, giá bán thấp hơn chi phí sản xuất nên gia đình ông quyết định không tái vụ và đang tìm kiếm đối tượng nuôi khác để chuyển đổi.

Tại xã Vinh Kim, địa phương có 61 lượt hộ thả nuôi cá rô phi trên diện tích 42 ha. Ông Chiêu Thanh Phong, Phó Chủ tịch UBND xã Vinh Kim cho biết, những năm gần đây, nhiều nông dân ở địa phương chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp để thích ứng với biến đổi khí hậu và tăng hiệu quả kinh tế. Trong đó, mô hình nuôi cá rô phi bước đấu cho thấy phù hợp với những hộ dân ít đất và vốn sản xuất, thích ứng biến đổi khí hậu, nhất là ở những vùng ven biển có nguồn nước không ổn định về độ mặn - ngọt. Tuy nhiên, do sản xuất tự phát, thiếu liên kết nên dẫn đến cung vượt cầu, giá cả xuống thấp khiến người nuôi bị thua lỗ, nhiều hộ phải tạm dừng sản xuất.

Trước thực trạng này, chính quyền địa phương đã kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long làm cầu nối, tìm kiếm doanh nghiệp liên kết sản xuất, bao tiêu cá rô phi để các hộ nuôi có thể duy trì và phát triển đối tượng thủy sản tiềm năng này.

Tỉnh Vĩnh Long có tổng chiều dài đường bờ biển 130 km, nên có nhiều tiềm năng để phát triển nghề nuôi trồng thủy sản. Toàn tỉnh có tổng diện tích đất nuôi trồng thủy sản 71.077 ha; trong đó, 463 ha nuôi cá rô phi thâm canh, luân canh trong ao đất và gần 447.000 m3 nuôi lồng bè khu vực giáp sông Tiền.

Ông Phạm Minh Truyền, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long cho biết, hiện nay cá rô phi thương phẩm chủ yếu tiêu thụ thị trường nội địa, phụ thuộc nhiều vào thương lái nên giá cả thường biến động mạnh. Địa phương cũng chưa có cơ sở chế biến cá rô phi, vì vậy, việc mở rộng diện tích ồ ạt sẽ dẫn đến cung vượt cầu, giá cả xuống thấp là điều khó tránh khỏi.

Trước tình hình này, ngành nông nghiệp đang tích cực làm cầu nối giữa người nuôi và doanh nghiệp nhằm xây dựng chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ ổn định. Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với Công ty CP Thủy sản Cửu Long khảo sát, đánh giá tiềm năng vùng nuôi để tiến tới ký kết hợp đồng sản xuất bao tiêu sản phẩm với các hộ nuôi.

Theo ông Truyền, để ngành nuôi cá rô phi phát triển bền vững, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến cáo nông dân không mở rộng diện tích nuôi cá rô phi tự phát; sản xuất phải theo quy hoạch, có kế hoạch cụ thể và gắn kết với doanh nghiệp để đảm bảo hiệu quả sản xuất – tiêu thụ.

Bên cạnh đó, cần chuẩn hóa hợp đồng liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp, quy định rõ quyền lợi, trách nhiệm của các bên nhằm đảm bảo tính minh bạch và ổn định đầu ra cho sản phẩm. Đồng thời, hướng đến phát triển chuỗi giá trị thủy sản bền vững, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng thu nhập cho người nuôi thông qua việc kiểm soát tốt quy trình sản xuất, đầu tư con giống chất lượng và kết nối với cơ sở chế biến.

Ông Truyền nhấn mạnh, song song với việc chấn chỉnh hoạt động liên kết, tỉnh Vĩnh Long sẽ tiếp tục kêu gọi doanh nghiệp đầu tư xây dựng cơ sở chế biến cá rô phi ngay trên địa bàn, chủ động nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường tiêu thụ, nhất là hướng đến xuất khẩu. Việc thực hiện nghiêm túc quy hoạch sản xuất, xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ là giải pháp then chốt giúp các hộ nuôi cá rô phi vượt qua khó khăn, phát triển ổn định và bền vững.