Xung đột Trung Đông “thổi bay” hơn 50 tỷ USD dầu thô

Thế giới đã mất hơn 50 tỷ USD giá trị dầu thô do sản lượng không được khai thác kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát gần 50 ngày trước. Theo các nhà phân tích, tác động của cuộc khủng hoảng này có thể còn ảnh hưởng trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm tới.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi ngày 17/4 cho biết eo biển Hormuz đã được mở lại sau khi các bên đạt thỏa thuận ngừng bắn tại Liban (Li-băng). Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ tin tưởng rằng một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran có thể đạt được “sớm”, dù thời điểm cụ thể vẫn chưa rõ ràng.

Theo dữ liệu của Kpler, kể từ khi khủng hoảng bắt đầu vào cuối tháng 2/2026, hơn 500 triệu thùng dầu thô và khí ngưng tụ đã bị loại khỏi thị trường năng lượng toàn cầu. Đây được xem là đợt gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử hiện đại.

Để hình dung rõ hơn quy mô của cú sốc nguồn cung này, các chuyên gia cho biết lượng dầu bị thiếu hụt tương đương với nhu cầu nhiên liệu hàng không toàn cầu trong khoảng 10 tuần, hoặc toàn bộ hoạt động giao thông đường bộ trên thế giới trong 11 ngày, thậm chí đủ để “nuôi” toàn bộ nền kinh tế toàn cầu trong khoảng 5 ngày. Theo ước tính của Reuters, con số này cũng gần bằng một tháng tiêu thụ dầu của Mỹ hoặc hơn một tháng nhu cầu của toàn châu Âu. Ở góc độ khác, lượng dầu mỏ thất thoát tương đương khoảng 6 năm tiêu thụ nhiên liệu của quân đội Mỹ, hoặc đủ để vận hành ngành vận tải biển quốc tế trong khoảng 4 tháng.

Thiệt hại từ cú sốc nguồn cung này cũng được thể hiện rõ qua các số liệu cụ thể. Trong tháng 3/2026, các nước A-rập vùng Vịnh đã mất khoảng 8 triệu thùng/ngày sản lượng dầu, gần tương đương tổng sản lượng của hai tập đoàn dầu khí lớn là Exxon Mobil và Chevron. Không chỉ dầu thô, xuất khẩu nhiên liệu máy bay từ các nước như Saudi Arabia (A-rập xê-út), Qatar (Ca-ta), Các Tiểu vương quốc A-rập Thống nhất (UAE), Kuwait (Cô-oét), Bahrain (Ba-ranh) và Oman (Ô-man) cũng lao dốc mạnh, từ khoảng 19,6 triệu thùng trong tháng 2/2026 xuống còn 4,1 triệu thùng trong tháng 3 và tháng 4 tính đến nay. Theo ước tính của Reuters, phần sụt giảm này tương đương lượng nhiên liệu cho khoảng 20.000 chuyến bay khứ hồi giữa New York (Mỹ) và London (Anh). Với giá dầu trung bình khoảng 100 USD/thùng kể từ khi xung đột bùng phát, mức sản lượng bị mất này tương đương khoảng 50 tỷ USD doanh thu, tương đương khoảng 1% GDP hàng năm của Đức, hoặc bằng quy mô nền kinh tế của các quốc gia nhỏ như Latvia (Lát-vi-a) hay Estonia (Ét-xtô-ni-a).

Dù Iran đã tuyên bố mở lại eo biển Hormuz, quá trình khôi phục sản lượng và dòng chảy dầu được dự báo sẽ diễn ra chậm. Dữ liệu của Kpler cho thấy lượng dầu thô tồn kho trên đất liền toàn cầu đã giảm khoảng 45 triệu thùng chỉ trong tháng 4/2026. Kể từ cuối tháng 3/2026, sản lượng bị gián đoạn đã lên tới khoảng 12 triệu thùng/ngày.

Các mỏ dầu nặng tại Kuwait và Iraq (I-rắc) có thể mất từ 4 đến 5 tháng để trở lại mức vận hành bình thường, khiến tình trạng sụt giảm tồn kho có thể kéo dài trong mùa Hè năm nay. Trong khi đó, thiệt hại đối với công suất lọc dầu và tổ hợp khí tự nhiên hóa lỏng Ras Laffan của Qatar (Ca-ta) đồng nghĩa với việc hệ thống năng lượng trong khu vực có thể cần nhiều năm để phục hồi hoàn toàn./.