Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phát triển không gian Bắc Hưng Hải xanh, sạch, văn minh, hiện đại

Chiều 9/10, tại xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND thành phố Hà Nội và UBND tỉnh Hưng Yên đã tổ chức Lễ khởi công Dự án nâng cấp, hiện đại hóa và cải thiện môi trường nước hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ khởi công.

Cùng dự Lễ khởi công có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Duy Ngọc, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Trịnh Văn Quyết, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Nguyễn Thanh Nghị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Phạm Gia Túc, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo ban, bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo tỉnh Hưng Yên, thành phố Hà Nội, thành phố Hải Phòng, thành phố Bắc Ninh.

Phát biểu tại Lễ khởi công, đồng chí Trịnh Việt Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải được khởi công ngày 01/10/1958 và vinh dự nhiều lần đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm, động viên. Gần 70 năm qua, hệ thống đã cấp nước phục vụ khoảng 116.655 ha đất sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản; tạo nguồn cấp nước sinh hoạt cho khoảng 3,3 triệu người và tiêu, chống ngập úng cho khoảng 198.995 ha trên địa bàn Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh và Hải Phòng. Trước yêu cầu ngày càng cao về cấp, tiêu nước, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, việc nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống là cần thiết để phục vụ sản xuất, đời sống nhân dân và phát triển bền vững của vùng.

Thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động phối hợp với các địa phương hoàn thiện các thủ tục đầu tư, bố trí nguồn vốn và chuẩn bị các điều kiện triển khai. Đề án "Phát triển tổng thể hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải, phục vụ đa mục tiêu và bảo vệ môi trường bền vững" được phê duyệt tại Quyết định số 4160 ngày 08/10/2025; chủ trương đầu tư "Dự án Nâng cấp, hiện đại hóa và cải thiện môi trường nước hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải" được phê duyệt tại Quyết định số 1479 ngày 23/4/2026 gồm 3 dự án thành phần. Dự án thành phần số 1, khởi công hôm nay là bước triển khai đầu tiên, tạo tiền đề để tiếp tục đầu tư, nâng cấp đồng bộ toàn hệ thống Bắc Hưng Hải.

Với trách nhiệm là cơ quan chủ trì triển khai Đề án, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, sẽ tổ chức thi công bảo đảm chất lượng, an toàn, đúng tiến độ, tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời xử lý khó khăn, vướng mắc, không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực. Bộ phối hợp chặt chẽ với các địa phương và cơ quan liên quan trong công tác giải phóng mặt bằng, xử lý hạ tầng kỹ thuật, kiểm soát nguồn thải và bảo đảm hoạt động cấp, tiêu nước của hệ thống không bị gián đoạn trong quá trình thi công. Chủ động chuẩn bị các Dự án thành phần số 2, số 3 gắn với phương án quản lý, vận hành sau đầu tư, bảo đảm các hạng mục sau khi hoàn thành được kết nối đồng bộ, đưa vào khai thác kịp thời và phát huy đầy đủ mục tiêu đầu tư.

Phát biểu chỉ đạo tại Lễ khởi công, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao lãnh đạo Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ, ngành và địa phương đã chủ động nghiên cứu, xây dựng Đề án với cách tiếp cận toàn diện, xác định các nhiệm vụ trọng tâm về hoàn thiện hạ tầng, hiện đại hóa quản lý, vận hành, kiểm soát ô nhiễm, bảo vệ môi trường nước và phát huy giá trị văn hóa, lịch sử của hệ thống.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, đặt việc phát triển tổng thể hệ thống Bắc Hưng Hải trong chiến lược bảo đảm an ninh nguồn nước, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Hồng; bảo vệ hệ thống thủy lợi và phục hồi môi trường nước là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội.

Các quy hoạch, kế hoạch đầu tư và quản lý phải được rà soát, kết nối đồng bộ với quy hoạch phát triển đô thị, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông và hạ tầng môi trường; khắc phục tư duy cục bộ, chia cắt theo địa giới hành chính; tăng cường phối hợp liên tỉnh, liên ngành và quản lý thống nhất toàn hệ thống. Hạ tầng nước phải đi trước một bước, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các địa phương, các ngành và cộng đồng sử dụng nước.

Xác định khôi phục, bảo vệ và nâng cao chất lượng môi trường nước là nhiệm vụ cấp bách, có ý nghĩa chiến lược, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, giải quyết tận gốc các nguồn gây ô nhiễm, kiểm soát chặt chẽ việc xả thải, nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý nước thải từ các khu đô thị, khu công nghiệp, cơ sở sản xuất, làng nghề và khu dân cư. Xác định rõ trách nhiệm của từng địa phương, cơ quan quản lý và cơ sở sản xuất và người dân; tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Không thể để tình trạng ô nhiễm kéo dài, tái diễn, ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống nhân dân; không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế. Cùng với kiểm soát nguồn thải, cần đẩy mạnh cải thiện chất lượng nước, phục hồi hệ sinh thái và bảo vệ cảnh quan, hướng tới môi trường nước an toàn, trong lành, phục vụ phát triển bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, tập trung đầu tư đồng bộ, hiện đại hóa hệ thống công trình, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Các dự án thuộc Đề án phải được triển khai trong một tổng thể thống nhất, bảo đảm kết nối, đồng bộ và hiệu quả; ưu tiên nâng cao năng lực cấp nước, tiêu thoát nước, phòng, chống thiên tai, giảm thiểu ngập úng và thích ứng với biến đổi khí hậu; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quan trắc tự động, dự báo, điều hành thông minh; xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, kết nối giữa Trung ương, địa phương và các đơn vị quản lý, vận hành. Từng bước hình thành phương thức quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, nâng cao khả năng dự báo, chủ động ứng phó với tình huống bất thường và sử dụng hiệu quả nguồn nước; chú trọng công tác quản lý, bảo trì, duy tu công trình; nâng cao năng lực đội ngũ trực tiếp vận hành, bảo đảm hệ thống hoạt động an toàn, linh hoạt và bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của hệ thống Bắc Hưng Hải, gắn phát triển hạ tầng thủy lợi với phát triển đô thị, nông nghiệp sinh thái, dịch vụ, du lịch và gìn giữ các giá trị văn hóa, lịch sử. Bắc Hưng Hải cần được nhìn nhận không chỉ là hệ thống công trình phục vụ tưới tiêu, mà còn là không gian phát triển có giá trị về kinh tế, sinh thái, cảnh quan và văn hóa, lịch sử; cần nghiên cứu khai thác hợp lý không gian dọc các tuyến kênh trục chính, gắn kết với quy hoạch đô thị, giao thông, khu dân cư và các hoạt động dịch vụ, du lịch phù hợp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, quan tâm bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị lịch sử của công trình, khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của các thế hệ hôm nay. Mọi hoạt động khai thác phải bảo đảm an toàn công trình, bảo vệ môi trường, không ảnh hưởng đến chức năng cấp, thoát nước và lợi ích chung của cộng đồng. Phát triển không gian Bắc Hưng Hải theo hướng xanh, sạch, văn minh, hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, đặc biệt coi trọng tổ chức thực hiện, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư. Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ, phân công rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả; chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và huy động nguồn lực. Quản lý, sử dụng hiệu quả, tiết kiệm các nguồn lực; tăng cường công khai, minh bạch, kiểm tra, giám sát; kiên quyết phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí.

Các đơn vị khẩn trương hoàn thiện các điều kiện để triển khai đồng bộ các dự án thành phần và công trình liên quan, gắn đầu tư xây dựng với kiểm soát nguồn thải, thu gom, xử lý nước thải và phục hồi môi trường nước; không để xảy ra tình trạng đầu tư manh mún, thiếu kết nối, công trình hoàn thành nhưng hiệu quả tổng thể không đạt yêu cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn, nhân dân trong vùng tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, đồng thuận, tích cực tham gia cùng chính quyền các cấp trong triển khai các dự án; chung tay bảo vệ công trình, giữ gìn nguồn nước và xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp.

Các cấp ủy Đảng, Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; bộ, ngành, địa phương và nhân dân cả nước tiếp tục mở rộng mô hình, triển khai đối với các công trình, các dòng sông, các hệ thống thủy lợi khác để đảm bảo mục tiêu cả nước về bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và nâng cao đời sống, môi trường sống và sức khỏe của nhân dân.

Với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành quyết liệt của Chính phủ, sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương và sự đồng thuận của nhân dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng, Đề án sẽ được triển khai thành công, góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Hồng.

Tiếp đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu Trung ương và địa phương đã thực hiện nghi thức khởi công Dự án nâng cấp, hiện đại hóa và cải thiện môi trường nước hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải.