Hải Phòng hướng tới hình thành hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mở

Theo đó, Hải Phòng đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mở, có liên kết vùng và quốc tế, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, gắn nghiên cứu với ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa.

Một góc thành phố Hải Phòng ngày nay. Ảnh: An Đăng/TTXVN

Thành phố tập trung phát triển và làm chủ các công nghệ chiến lược, công nghệ số, công nghệ xanh, công nghệ biển phù hợp với lợi thế và nhu cầu phát triển; từng bước xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm quốc tế về đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ biển.

Kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể. Đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng GRDP phấn đấu đạt 57%; kinh phí chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt 2% GRDP, trong đó nguồn lực xã hội chiếm hơn 60%. Tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt từ 50-52%; tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghệ cao trong giá trị sản xuất công nghiệp chế biến, chế tạo đạt trên 60%.

Thành phố phấn đấu đến năm 2030 có tối thiểu 12 nhân lực nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ quy đổi toàn thời gian/1 vạn dân; mỗi năm triển khai ít nhất 60 nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp thành phố, nghiệm thu tối thiểu 40 công trình khoa học và công nghệ và có 150 bài báo khoa học trên các hệ thống Scopus/ISI.

Tỷ lệ kết quả nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ, thử nghiệm và đổi mới sáng tạo đủ điều kiện được ứng dụng thực tiễn sau 12 tháng nghiệm thu đạt tối thiểu 60%; tỷ lệ kết quả nghiên cứu từ viện, trường được ứng dụng và thương mại hóa đạt tối thiểu 30%.

Hải Phòng cũng đặt mục tiêu hình thành từ 2-3 trung tâm đổi mới sáng tạo; nâng số doanh nghiệp khoa học và công nghệ được chứng nhận lên 150 đơn vị, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lên 450 đơn vị; tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo đạt trên 40%.

Thành phố phấn đấu hỗ trợ tối thiểu 100 doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hệ thống quản lý và công cụ cải tiến năng suất, chất lượng; hỗ trợ ít nhất 300 sản phẩm, hàng hóa xây dựng, duy trì hệ thống truy xuất nguồn gốc kết nối với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia. Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương được duy trì trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước, phấn đấu thuộc nhóm 3 địa phương dẫn đầu.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, thành phố xác định hoàn thiện thể chế, chính sách và đổi mới cơ chế tài chính là một trong những nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Hải Phòng sẽ tiếp tục cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Trung ương phù hợp với điều kiện thực tiễn; hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ nghiên cứu, phát triển, tiếp nhận và làm chủ công nghệ, đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển tài sản trí tuệ và khởi nghiệp sáng tạo.

Thành phố định hướng đổi mới phương thức phân bổ, quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước theo hướng tập trung cho các chương trình, bài toán lớn, công nghệ chiến lược và nhiệm vụ có địa chỉ ứng dụng, khả năng tạo tác động lan tỏa; đồng thời đa dạng hóa nguồn lực, phát huy vai trò vốn mồi của ngân sách nhà nước và huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, tổ chức, quỹ đầu tư và các nguồn hợp pháp khác. Kinh phí đầu tư cho R&D được phấn đấu đạt 2% GRDP, trong đó nguồn lực xã hội chiếm trên 60%.

Một nội dung đáng chú ý là thành phố sẽ triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, hằng năm đặt hàng tối thiểu 2 nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, ưu tiên các công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình mới gắn với lợi thế, bài toán thực tiễn của Hải Phòng như trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, robot, logistics thông minh, cảng biển, công nghiệp, kinh tế biển và công nghệ xanh.

Thành phố cũng dự kiến ban hành Đề án “Thử nghiệm có kiểm soát phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái trên địa bàn thành phố Hải Phòng”.

Cùng với đó, Hải Phòng chú trọng phát triển nguồn nhân lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tập trung vào các lĩnh vực chiến lược như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, robot và tự động hóa, công nghệ biển, công nghệ xanh, logistics thông minh.

Thành phố phấn đấu hình thành đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ít nhất 600 người; nguồn nhân lực nghiên cứu quy đổi toàn thời gian đạt tối thiểu 12 người/1 vạn dân vào năm 2030, tăng khoảng 1.200-1.400 người so với năm 2026.

Kế hoạch cũng đề ra các nhiệm vụ phát triển tổ chức khoa học và công nghệ, hạ tầng nghiên cứu, phòng thí nghiệm, trung tâm R&D và không gian đổi mới sáng tạo. Thành phố nghiên cứu xây dựng phòng thí nghiệm dùng chung và Công viên Khoa học và Đổi mới sáng tạo Hải Phòng, hỗ trợ nâng cấp các phòng thí nghiệm hiện có, ưu tiên lĩnh vực biển và công nghệ sinh học biển, từng bước hình thành ít nhất một phòng thí nghiệm về biển và một trung tâm công nghệ sinh học biển.

Việc triển khai Kế hoạch khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 5 năm giai đoạn 2026 - 2030 với mục đích tạo chuyển biến mạnh mẽ về năng lực nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ công nghệ, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Qua đó, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo từng bước trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố cảng công nghiệp hiện đại, văn minh, sinh thái và đáng sống tầm cỡ khu vực Đông Nam Á.