TP.HCM cải thiện hấp thụ vốn để tăng tốc tăng trưởng

Dù mặt bằng lãi suất đã giảm và thanh khoản hệ thống ngân hàng ở trạng thái dồi dào, nhưng tín dụng tại TP. Hồ Chí Minh vẫn tăng chậm hơn so với bình quân cả nước. Vấn đề hấp thụ vốn yếu không chỉ cản trở dòng tiền chảy vào sản xuất - kinh doanh, mà có thể ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng GRDP 8,5% của TP. Hồ Chí Minh trong năm 2025.

Tín dụng vẫn thấp so với cả nước

Theo báo cáo của UBND TP. Hồ Chí Minh, tính đến cuối tháng 7/2024, tổng dư nợ của các tổ chức tín dụng trên địa bàn thành phố ước đạt 4.788 nghìn tỷ đồng, tăng 0,8% so với tháng trước và tăng 6,9% so với cuối năm 2024.

Trong đó, tổng dư nợ tín dụng bằng VNĐ ước đạt 4.594 nghìn tỷ đồng, chiếm 95,9% tổng dư nợ toàn hệ thống, tăng 0,8% so với tháng trước và tăng 7,3% so với cuối năm 2024; trong khi đó dư nợ tín dụng bằng ngoại tệ ước đạt 194 nghìn tỷ đồng, giảm 1,6% so với cuối năm 2024.

Dù ghi nhận tốc độ phục hồi tích cực trong những tháng gần đây, tuy nhiên nếu so với mức tăng tín dụng của cả nước trong nửa đầu năm nay là 9,9%, tín dụng ở TP. Hồ Chí Minh vẫn thấp hơn rất nhiều.

Đáng chú ý, không chỉ riêng kỳ báo cáo lần này, tín dụng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh (cũ) trong vài năm gần đây luôn ghi nhận thấp hơn mức tăng bình quân của cả nước. Đơn cử trong năm 2024, tín dụng trên địa bàn thành phố chỉ tăng 11,34%, trong khi mức tăng của cả nền kinh tế vượt 15%.

Theo lãnh đạo một ngân hàng thương mại có trụ sở chính ở TP. Hồ Chí Minh, với định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 16% trong năm 2025, ngành ngân hàng thành phố có nhiều dư địa để thúc đẩy cho vay trong các tháng cuối năm. Hiện, nguồn vốn của các ngân hàng rất dồi dào, mặt bằng lãi suất cũng duy trì mức thấp để hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là khả năng hấp thụ vốn của nhiều đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn vẫn chưa phục hồi như kỳ vọng. 

Các ngân hàng đặc biệt quan tâm đến doanh nghiệp nhỏ và vừa và doanh nghiệp công nghệ, coi đây là lực lượng có tiềm năng rất lớn để đóng góp vào tăng trưởng. Tuy nhiên, nhóm doanh nghiệp này lại thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, vì không có tài sản đảm bảo, dữ liệu tài chính không đủ cơ sở để ngân hàng thực hiện cho vay tín chấp.

Thực tế, các kết quả khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh công bố trong năm 2025 cũng cho thấy, dù có nhiều chính sách hỗ trợ, song tình hình doanh nghiệp còn nhiều khó khăn, nhiều doanh nghiệp bị nợ đọng dây dưa khó đòi, áp lực trái phiếu đáo hạn cao...

Đặc biệt, chính sách thuế quan của Mỹ trở thành biến số tiềm ẩn rủi ro cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Những điều này ảnh hưởng phần nào đến khả năng hấp thụ vốn của các doanh nghiệp trên địa bàn.

Trong buổi làm việc với lãnh đạo UBND TP. Hồ Chí Minh về hoạt động ngân hàng nửa đầu năm 2025, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 chia sẻ, để dòng vốn được cung ứng hiệu quả vào nền kinh tế cần có sự phối hợp từ hai phía, một bên là hệ thống ngân hàng sẵn sàng cung cấp vốn và bên còn lại là các doanh nghiệp cùng nền kinh tế có khả năng hấp thụ nguồn vốn đó.

Lý giải nguyên nhân dòng vốn vẫn chưa được khai thông như kỳ vọng, đại diện Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 cho biết, qua quan sát, tốc độ tăng trưởng kinh tế của thành phố hiện đang chạm ngưỡng khi các động lực tăng trưởng truyền thống dần suy yếu; đồng thời, tác động sâu rộng của đại dịch COVID-19 đã ảnh hưởng nặng nề đến cộng đồng doanh nghiệp, làm suy giảm sức bật và khả năng phát triển trong dài hạn.

Trước tình hình đó, Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 đặt ra yêu cầu cấp thiết phải cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư - kinh doanh hơn nữa; trong đó, việc cắt giảm các thủ tục hành chính rườm rà, giảm bớt tầng nấc trung gian và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các sở, ngành là những yếu tố then chốt. Chỉ khi doanh nghiệp được hỗ trợ đúng và trúng, hoạt động sản xuất - kinh doanh mới có thể phục hồi mạnh mẽ và hấp thụ tốt hơn nguồn vốn từ hệ thống tài chính.

Nâng cao năng lực hấp thụ chính sách, dự án

Không chỉ riêng vấn đề hấp thụ vốn, việc hấp thụ chính sách, dự án cũng là vấn đề TP. Hồ Chí Minh cần ưu tiên cải thiện trong thời gian tới để đạt mục tiêu tăng trưởng 8,5% trong năm nay.

Tại cuộc họp kinh tế - xã hội của UBND TP. Hồ Chí Minh cuối tuần qua, ông Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HIDS) cho rằng, bức tranh kinh tế - xã hội TP. Hồ Chí Minh trong 7 tháng năm 2025 cho thấy nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều chỉ số phục hồi mạnh, niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài gia tăng, với lượng vốn FDI đăng ký mới và giải ngân đều tăng. Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới còn nhiều biến động, đây được xem là tín hiệu tích cực, cho thấy nội lực kinh tế thành phố vẫn giữ được sức hút và độ ổn định nhất định.

Tuy nhiên, theo vị chuyên gia này, một vấn đề quan trọng đang được đặt ra là thành phố cần cải thiện khả năng hấp thụ vốn trên địa bàn. Dù không phải là một khái niệm mới, nhưng trong năm 2025, vấn đề này trở nên cấp thiết và mang tính trọng tâm hơn bao giờ hết.

Với quy mô đầu tư công toàn quốc lên đến 1 triệu tỷ đồng, tổng dòng vốn tín dụng bơm ra nền kinh tế có thể đạt 2,5 triệu tỷ đồng trong năm nay. Những điều này cho thấy, nguồn vốn là không thiếu, nhưng câu hỏi đặt ra là tiền sẽ đi vào đâu và có được sử dụng hiệu quả hay không? Nếu dòng tiền không chảy vào các lĩnh vực có khả năng sinh lời cao và tạo lan tỏa mạnh như hạ tầng, công nghệ, logistics hay chuyển đổi xanh… thì không chỉ lãng phí nguồn lực, mà còn kéo theo rủi ro về lạm phát, nhất là khi sức ép giá cả thường tăng mạnh vào các tháng cuối năm.

Bên cạnh vốn, một yếu tố khác cũng đang cản trở năng lực hấp thụ của thành phố là tốc độ triển khai chính sách. Hàng loạt luật, nghị định và thông tư đã được điều chỉnh, chưa kể các Nghị quyết đặc thù cho TP. Hồ Chí Minh như: Trung tâm tài chính, đường sắt đô thị… song quá trình cụ thể hóa và thực thi vẫn còn chậm. Điều này cho thấy các chính sách dù tốt nhưng nếu không triển khai hiệu quả sẽ không tạo ra được động lực thực chất cho phát triển.

Mặt khác, nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước đã và đang tiếp tục tiếp cận thành phố với mong muốn hợp tác. Nếu thành phố không có năng lực hấp thụ các dự án, thì dòng vốn sẽ khó có thể ở lại lâu dài.

Ông Nguyễn Khắc Hoàng, Trưởng Thống kê TP. Hồ Chí Minh, để đạt mục tiêu tăng trưởng 8,5% trong năm 2025, GRDP của TP. Hồ Chí Minh trong nửa cuối năm phải đạt 10,3%. Đây là một chỉ tiêu được đánh giá rất thách thức trong bối cảnh thành phố chưa đạt mức tăng trưởng này trong những năm gần đây.

Đáng chú ý, để đạt được mục tiêu tăng trưởng chung, thành phố cần huy động tổng vốn đầu tư toàn xã hội trên 778.000 tỷ đồng trong năm 2025; giải ngân vốn đầu tư công phải hoàn thành 100% vốn Thủ tướng giao (trên 118.000 tỷ đồng); tài chính tăng 10%...

Các chuyên gia đề xuất thành phố cần ổn định và vận hành hiệu quả bộ máy tổ chức sau sắp xếp, tinh gọn. Điều này sẽ giúp tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp; qua đó, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp tục duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất -kinh doanh.

Bên cạnh đó, thành phố cần giao chỉ tiêu tăng trưởng cụ thể cho từng ngành, từng lĩnh vực. Việc phân bổ mục tiêu theo từng nhóm, ngành sẽ giúp các đơn vị chủ động xây dựng kịch bản điều hành phù hợp, sát với thực tiễn; đồng thời, tăng cường theo dõi, đôn đốc tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Đây là yếu tố then chốt để tháo gỡ các điểm nghẽn trong triển khai dự án, đảm bảo hiệu quả và tiến độ các công trình trọng điểm.