Định hình chiến lược phát triển kinh tế số cho Thành phố Hồ Chí Minh

Các chuyên gia, nhà quản lý trao đổi tại hội thảo. Ảnh: Thu Hoài - TTXVN

Hội thảo nhằm định hình chiến lược và giải pháp phát triển kinh tế số cho Thành phố trong giai đoạn mới, đặc biệt sau khi hợp nhất mở rộng địa giới hành chính, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế số hàng đầu khu vực.

Theo ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh mới trở thành siêu đô thị với quy mô lớn. Đây là bước phát triển không chỉ về không gian mà còn đặt ra yêu cầu phát triển mô hình tăng trưởng mới, dựa trên năng suất lao động cao, công nghệ cao. Trong đó, kinh tế số là động lực tăng trưởng mới, mang tính cốt lõi.

Lãnh đạo Thành phố có định hướng mang tính chiến lược đó là 1 không gian - 3 vùng phát triển. Trong đó, khu vực Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai trò là trung tâm đô thị lõi, tiếp tục phát huy vai trò trung tâm tài chính, thương mại, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; khu vực Bình Dương là trung tâm công nghiệp và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI); khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu là thủ phủ về kinh tế biển, logistics, năng lượng sạch, công nghiệp nặng gắn cảng biển, du lịch biển. Chiến lược này không chỉ khai thác tối đa thế mạnh riêng biệt của từng khu vực mà còn kiến tạo hệ sinh thái kinh tế tổng thể, toàn diện cho không gian siêu đô thị mới.

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế khi quy mô kinh tế và dân số vượt trội tạo ra thị trường và cơ hội lớn; hệ sinh thái kinh tế đa dạng, bổ trợ thúc đẩy đổi mới và tăng trưởng. Thành phố sẵn có nền tảng số, thể chế số khi trước đó cả 3 địa phương đều rất năng động trong thực hiện chuyển đổi số. Nguồn nhân lực tiềm năng, thị trường tiêu dùng rộng lớn là những điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế số thành phố...

Chuyên gia trình bày tham luận tại hội thảo. Ảnh: Thu Hoài - TTXVN

Cùng với lợi thế, bối cảnh hợp nhất đặt ra những thách thức Thành phố cần vượt qua. Đó là hài hòa chính sách và thể chế, đồng bộ và tích hợp hạ tầng số giữa các khu vực; sự chênh lệch về năng lực số các vùng đặt ra yêu cầu thu hẹp khoảng cách trình độ kỹ năng số. Thành phố cần có thêm chính sách đột phá trong phát huy, đào tạo, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao. An toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cũng là vấn đề rất quan trọng cần quan tâm.

Trong bối cảnh mới, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu năm 2025 kinh tế số đóng góp 25% GRDP, đến năm 2030 đạt 40%. Xác định kinh tế số trở thành động lực cốt lõi, bài toán đặt ra với thành phố là làm sao để thời gian tới, kinh tế số đóng góp thực sự hiệu quả vào tốc độ tăng trưởng kinh tế của thành phố.

Dựa trên thế mạnh và đặc điểm phát triển của từng địa phương, Thành phố Hồ Chí Minh đang định hướng phát triển kinh tế số với các trọng tâm: Phát triển kinh tế số dựa trên dịch vụ và đổi mới sáng tạo; thúc đẩy sản xuất thông minh và chuyển đổi số trong công nghiệp; tận dụng lợi thế cảng biển, du lịch để số hóa logistics và dịch vụ. 

Trên cơ sở định hướng đó, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất 5 trụ cột thúc đẩy kinh tế số của thành phố gồm: Hoàn thiện thể chế; phát triển hạ tầng số; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; hợp tác liên kết. Trong đó, hoàn thiện thể chế chính sách là ưu tiên hàng đầu với các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế số, từ thu hút chuyên gia và nhà khoa học đến chính sách hỗ trợ tài chính, tư vấn và đào tạo chuyên sâu về chuyển đổi số cho doanh nghiệp…

Về phát triển hạ tầng số, Thành phố xây dựng trục hạ tầng số và hạ tầng dùng chung, logistics thông minh, làm nền tảng cho toàn bộ nền kinh tế; xây dựng mạng lưới giao thông tích hợp và thông minh. Song song đó là đầu tư chiến lược vào mạng lưới kết nối số với cáp quang, 5G/6G và các trung tâm dữ liệu hiện đại; xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung và dữ liệu mở giúp chuẩn hóa, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, người dân, thúc đẩy cơ chế chia sẻ dữ liệu an toàn; ưu tiên an toàn an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu; phát triển nguồn năng lượng tái tạo…

Để đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực số chất lượng cao, Thành phố sẽ triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu theo ngành, vùng; áp dụng chính sách thu hút và giữ chân nhân tài đặc biệt. Thành phố xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quy mô quốc tế, thúc đẩy tinh thần kinh doanh và các đột phá công nghệ. Thành phố thúc đẩy mạnh mẽ các mô hình hợp tác công-tư trong phát triển hạ tầng và ứng dụng số; tăng cường liên kết viện, trường - doanh nghiệp để phát triển công nghệ lõi và chuyển giao tri thức; chủ động tìm kiếm hợp tác quốc tế.

Thảo luận tại hội thảo, nhiều chuyên gia nhấn mạnh vai trò của việc đo lường kinh tế số và cho rằng cần một bộ chỉ số về kinh tế số riêng cho Thành phố Hồ Chí Minh. Bộ chỉ số này mang tính linh hoạt và cập nhật theo thời gian thực, giúp công tác quản lý nhà nước hiệu quả hơn. Mặt khác, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, vai trò của kinh tế tư nhân trong phát triển kinh số rất quan trọng. Vì thế, trong định hướng phát triển kinh tế số, cần thiết xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thúc đẩy doanh nghiệp số khu vực tư phát triển. Các chuyên gia cũng đề xuất, Thành phố xây dựng các cụm đổi mới sáng tạo chuyên sâu, tạo ra hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hỗ trợ doanh nghiệp phát triển...