Trekking lên ngôi trong kỳ nghỉ của người trẻ

Trong bối cảnh du lịch nội địa phục hồi và đa dạng hóa sản phẩm, trekking - loại hình khám phá thiên nhiên bằng hình thức đi bộ đường dài - đang ghi nhận sự gia tăng đáng kể về mức độ quan tâm của giới trẻ. Không còn là hoạt động mang tính “kén người chơi”, trekking hiện nay được tổ chức theo nhiều cấp độ khác nhau, từ những cung đường ngắn, độ cao thấp cho người mới bắt đầu đến các hành trình dài ngày, đòi hỏi thể lực và kỹ năng cao hơn.

*Trekking ngắn ngày hút khách trẻ

Theo ghi nhận từ các nhóm tổ chức trekking tại miền Bắc, đặc biệt khu vực Hà Nội và vùng phụ cận, xu hướng lựa chọn cung đường của người trẻ trong các kỳ nghỉ đang có sự thay đổi rõ rệt. Thay vì các hành trình dài ngày tại Tây Bắc như trước đây, nhiều người chuyển sang các cung ngắn, có thể hoàn thành trong ngày hoặc 1 - 2 ngày.

Anh Ninh Chính (Bắc Ninh), người nhiều năm dẫn đoàn tại các cung phổ biến như Hàm Lợn, Ba Vì, Đà Giang, cho biết: “Dịp lễ gần đây, khách thường ưu tiên các cung ngắn, dễ đi và gần Hà Nội. Những điểm như Hàm Lợn, Đà Giang hay Ba Vì đều có độ cao dao động từ khoảng 400 - 1.300m, phù hợp với người mới bắt đầu và không yêu cầu kỹ năng chuyên sâu”.

Cụ thể, núi Hàm Lợn (Sóc Sơn) có độ cao khoảng 462m, được xem là “cung trekking nhập môn” với địa hình đa dạng nhưng không quá phức tạp. Vườn quốc gia Ba Vì có đỉnh Vua cao 1.296m, đỉnh Tản Viên cao 1.227m, với hệ sinh thái rừng phong phú, khí hậu mát mẻ quanh năm. Trong khi đó, khu vực Đà Giang (Hòa Bình) hay Yên Tử (Quảng Ninh, cao khoảng 1.068m) lại thu hút nhờ cảnh quan núi rừng kết hợp yếu tố văn hóa - tâm linh.

Theo anh Chính, chính sự đa dạng về độ cao và địa hình đã giúp các cung này phù hợp với nhiều nhóm đối tượng: “Khách chủ yếu là người trẻ, sinh viên, dân văn phòng, phần lớn là người mới, biết đến trekking qua mạng xã hội và muốn thử trải nghiệm”.

Ở góc độ tổ chức tour, anh Lê Nhật Phong (quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) nhận định: “Những cung trong ngày có ưu điểm lớn về chi phí và thời gian, nên thu hút nhiều tệp khách khác nhau. Trong khi đó, các cung dài ngày từ 2 ngày trở lên, như ở Tây Bắc, chi phí cao hơn nên thường phù hợp với những người có kinh nghiệm hoặc thu nhập ổn định”.

Không chỉ là lựa chọn thuận tiện, trekking còn mang lại giá trị trải nghiệm rõ rệt. Người tham gia phải di chuyển liên tục trên địa hình tự nhiên, mang theo hành lý cá nhân, thích nghi với điều kiện thời tiết và địa hình thay đổi. Đây là điểm khác biệt so với các loại hình du lịch nghỉ dưỡng thông thường.

Bạn Phạm Mai Hương Giang (22 tuổi, sinh viên Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh), chia sẻ sau chuyến trekking núi Samson: “Hành trình không quá dài nhưng đủ để mình cảm nhận rõ sự mệt mỏi và nỗ lực. Khi lên đến đỉnh, cảm giác rất rõ ràng là mình vừa vượt qua một thử thách, không giống như đi du lịch thông thường”.

Tương tự, Đinh Phương Nga (19 tuổi, sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền), cho biết: “Trekking mang lại cảm giác gần gũi thiên nhiên hơn. Ngoài ra, việc di chuyển cùng nhau trong thời gian dài khiến mọi người dễ kết nối, chia sẻ hơn”.

Theo anh Ninh Chính, yếu tố trải nghiệm là lý do quan trọng khiến trekking thu hút người trẻ: “Các bạn không chỉ đi để ngắm cảnh mà còn để thử thách bản thân, cảm nhận rõ sự mệt, sự cố gắng và niềm vui khi hoàn thành hành trình. Đồng thời, môi trường tự nhiên cũng giúp giảm áp lực sau những ngày học tập, làm việc”.

Bên cạnh đó, anh Lê Nhật Phong lưu ý rằng lượng khách trekking không hoàn toàn phụ thuộc vào dịp lễ: “Mỗi ngọn núi đều có thời điểm đẹp nhất trong năm, khi thời tiết ổn định, cảnh quan rõ nét. Nếu dịp lễ nhưng thời tiết xấu thì lượng khách có thể giảm”.

*Bài toán an toàn, bền vững

Sự gia tăng số lượng người tham gia trekking đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác tổ chức, đặc biệt là vấn đề an toàn. Khác với các loại hình du lịch khác, trekking diễn ra trong môi trường tự nhiên, địa hình phức tạp, nên rủi ro luôn tồn tại nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

Theo anh Ninh Chính, áp lực lớn nhất hiện nay là kiểm soát số lượng khách và đảm bảo chất lượng nhân sự: “Khi khách tăng, cần thêm leader, porter và đội hậu cần. Tuy nhiên, những vị trí này đòi hỏi kinh nghiệm thực tế và kỹ năng xử lý tình huống, nên không thể bổ sung nhanh”.

Thực tế, trong một đoàn trekking tiêu chuẩn, leader (trưởng đoàn) đóng vai trò dẫn đường, kiểm soát tiến độ và đảm bảo an toàn chung; porter hỗ trợ mang vác đồ, chuẩn bị hậu cần; trong khi đó, người chốt đoàn có nhiệm vụ theo sát thành viên cuối cùng để tránh lạc đoàn. Với các cung có độ cao trên 1.000m hoặc địa hình phức tạp, yêu cầu về nhân sự càng cao.

Để giảm thiểu rủi ro, các đơn vị tổ chức thường áp dụng quy trình vận hành chặt chẽ. Anh Ninh Chính cho biết: “Chúng tôi chia đoàn thành các nhóm nhỏ, mỗi nhóm có leader phụ trách, luôn có người dẫn đầu và chốt đoàn. Đồng thời, phải khảo sát cung đường trước, xác định các điểm nguy hiểm để có phương án xử lý”.

Tương tự, anh Lê Nhật Phong nhấn mạnh vai trò của chuẩn bị hậu cần: “Vào dịp đông khách, việc đặt chỗ nghỉ, chuẩn bị thực phẩm, nước uống phải được lên kế hoạch trước. Ngoài ra, các tour đều cần có bảo hiểm, trang thiết bị cơ bản như áo mưa, đèn pin, bộ sơ cứu”.

Một yếu tố quan trọng khác là chi phí, vốn có xu hướng tăng trong các kỳ nghỉ. Tuy nhiên, theo các đơn vị tổ chức, việc tăng giá không chỉ đến từ nhu cầu thị trường mà còn do chi phí vận hành tăng, đặc biệt là vận chuyển và dịch vụ tại điểm đến.

Bên cạnh vấn đề an toàn, tác động đến môi trường cũng là nội dung được nhiều người trong nghề nhấn mạnh. Khi số lượng người tham gia tăng, nếu không kiểm soát tốt, các hoạt động trekking có thể gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái tự nhiên.

Anh Lê Nhật Phong cho biết: “Mỗi đoàn đều có quy định rõ ràng về bảo vệ môi trường, như không xả rác, không bẻ cành, không tác động đến cảnh quan. Đây là nguyên tắc bắt buộc, không chỉ để giữ gìn môi trường mà còn duy trì giá trị lâu dài của các cung trekking”.

Đồng quan điểm, anh Ninh Chính nhấn mạnh yếu tố ý thức: “Ngay từ đầu, cần nhắc nhở khách về việc giữ gìn thiên nhiên. Bên cạnh đó, đơn vị tổ chức cũng phải chuẩn hóa quy trình, nâng cao kỹ năng cho leader và giới hạn số lượng khách ở mức phù hợp, không chạy theo số đông”.

Trong bối cảnh nhu cầu du lịch trải nghiệm ngày càng tăng, trekking đang dần khẳng định vị trí trong thị trường du lịch nội địa. Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho các đơn vị tổ chức, loại hình này còn góp phần thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái tại nhiều địa phương.

Tuy nhiên, để trekking phát triển ổn định và lâu dài, cần có sự phối hợp giữa người tham gia, đơn vị tổ chức và cơ quan quản lý trong việc đảm bảo an toàn, tuân thủ quy định và bảo vệ môi trường. Khi những yếu tố này được thực hiện đồng bộ, trekking không chỉ là một xu hướng ngắn hạn mà có thể trở thành một sản phẩm du lịch bền vững, phù hợp với định hướng phát triển chung của ngành du lịch Việt Nam.