Trung Quốc vẫn chưa thoát khỏi “bóng ma” giảm phát

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và chỉ số giá sản xuất (PPI) của Trung Quốc trong tháng 5/2025 tiếp tục giảm, cho thấy sự suy yếu cùng lúc của nhu cầu tiêu dùng và hoạt động sản xuất trong nước, và là dấu hiệu về việc nền kinh tế Trung Quốc vẫn đứng trước áp lực giảm phát trong thời gian tới.            

Theo số liệu mà Tổng cục Thống kê quốc gia Trung Quốc (NBS) công bố sáng 9/6, CPI của Trung Quốc trong tháng 5/2025 đã giảm 0,1% so với cùng kỳ năm 2024. Tính theo tháng, CPI trong tháng 5/2025 giảm 0,2% so với tháng 4/2025. Trong khi đó, CPI cơ bản, không bao gồm giá lương thực-thực phẩm và năng lượng, tăng 0,6% so với cùng kỳ năm 2024, cao hơn mức tăng 0,5% ghi nhận trong tháng 4/2025. Tính chung 5 tháng đầu năm 2025, CPI trung bình giảm 0,1% so với cùng kỳ năm 2024.

Trong khi đó, chỉ số PPI, phản ánh giá hàng hóa ở cấp độ sản xuất, trong tháng 5/2025 giảm 3,3% so với cùng kỳ năm 2024. Tính theo tháng, PPI giảm 0,4% trong tháng 5/2025. Theo NBS, sự sụt giảm này chủ yếu do giá dầu thô trên thị trường quốc tế đi xuống, kéo theo giá các sản phẩm liên quan đến dầu mỏ trong nước giảm theo. Bên cạnh đó, nhu cầu đối với năng lượng và nguyên vật liệu thô suy yếu theo yếu tố mùa vụ, khi thời tiết nắng nóng và mưa nhiều tại miền Nam Trung Quốc làm gián đoạn hoạt động xây dựng và giá than sụt giảm.

Cũng trong tháng Năm, giá mua vào của các doanh nghiệp công nghiệp tại Trung Quốc giảm 3,6% so với cùng kỳ năm trước.

Nhà kinh tế trưởng Zhiwei Zhang tại công ty quản lý tài sản Pinpoint Asset Management cho rằng Trung Quốc vẫn đang đối mặt với sức ép giảm phát kéo dài. Cuộc chiến giá trong ngành ôtô là tín hiệu cho thấy cạnh tranh khốc liệt sẽ kéo giá cả xuống thấp hơn nữa. Giá bất động sản giảm trở lại trong vài tháng qua sau thời gian ổn định cũng là một dấu hiệu đáng lo ngại.

Theo kênh tin tức CNBC, các số liệu nói trên cho thấy những biện pháp kích thích kinh tế của Trung Quốc thời gian qua dường như chưa đủ kéo tiêu dùng nội địa lên cao, trong bối cảnh căng thẳng thương mại gia tăng. Trước đó, Trung Quốc tung ra hàng loạt biện pháp hỗ trợ kinh tế, như hạ lãi suất tham chiếu hay giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc (RRR) cho các ngân hàng.

Khi đàm phán thương mại Trung Quốc-Mỹ chưa có dấu hiệu tiến triển mạnh mẽ thị trường đang theo dõi liệu Bắc Kinh có tung thêm chính sách nới lỏng tiền tệ hay không. Theo tờ China Securities Journal, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC, ngân hàng trung ương) có thể tiếp tục giảm RRR trong năm nay, đồng thời khôi phục hoạt động mua trái phiếu chính phủ. Đầu năm 2025, PBoC dừng mua trái phiếu để ngăn lợi suất tăng cao và nội tệ giảm giá.

Cơ quan Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) cho biết, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) trong lĩnh vực chế tạo của nước này đã tăng từ 49 trong tháng 4/2025 lên 49,5 trong tháng 5/2025. Đối với chỉ số PMI, mốc 50 là ranh giới giữa tăng trưởng và thu hẹp.

Ông Zhao Qinghe, chuyên gia thống kê cấp cao của NBS cho biết một số công ty có hoạt động kinh doanh với Mỹ đã báo cáo sự phục hồi nhanh hơn của các đơn hàng xuất khẩu, đồng thời điều kiện xuất nhập khẩu nói chung cũng có dấu hiệu cải thiện.

Trong bối cảnh không ít khó khăn trên, kinh tế Trung Quốc cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. Lợi nhuận của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp Trung Quốc đã tăng nhanh hơn trong tháng 4/2025, khi chương trình khuyến khích đổi mới thiết bị của chính phủ giúp thúc đẩy nhu cầu đối với tư liệu sản xuất, bất chấp áp lực từ việc Mỹ tăng thuế.

Chuyên gia phân tích Yu Weining thuộc NBS cho biết lợi nhuận phục hồi ổn định trong bốn tháng đầu năm 2025, cho thấy sức chống chịu và khả năng ứng phó với cú sốc của ngành công nghiệp Trung Quốc. Các số liệu tích cực có thể làm giảm áp lực buộc Bắc Kinh phải tung thêm các biện pháp kích thích kinh tế để đạt mục tiêu tăng trưởng khoảng 5% trong năm nay.

Ngành công nghiệp Trung Quốc đang được hưởng lợi từ chương trình trợ cấp của chính phủ nhằm khuyến khích các doanh nghiệp và hộ gia đình nâng cấp thiết bị và hàng tiêu dùng. Nhờ chương trình này, đầu tư vào máy móc và thiết bị trong bốn tháng đầu năm 2025 đã tăng lên mức cao nhất trong hơn bốn năm, qua đó thúc đẩy nhu cầu với hàng hóa công nghiệp.

Tuy vậy, ông Yu cũng cảnh báo môi trường quốc tế nhiều bất ổn, nhu cầu còn yếu và giá bán giảm là những “rào cản” đối với doanh nghiệp. Ngoài ra, mức tăng doanh thu của các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực công nghiệp Trung Quốc trong bốn tháng đầu năm 2025 cũng kém hơn so với chi phí hoạt động. Ông Yu khẳng định Trung Quốc sẽ tiếp tục thúc đẩy đổi mới công nghệ và nâng cấp công nghiệp để duy trì đà phục hồi lợi nhuận.

Dù lợi nhuận tăng nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái, tổng lợi nhuận ngành công nghiệp Trung Quốc trong giai đoạn tháng 1-4/2025 chỉ đạt 2.100 tỷ NDT (292 tỷ USD), thấp hơn khoảng 20% so với cùng kỳ các năm 2021 và 2022.