Trung Quốc xem xét đẩy nhanh phê duyệt xuất khẩu đất hiếm sang EU

Bộ Thương mại Trung Quốc, ngày 7/6, cho biết nước này sẵn sàng đẩy nhanh quá trình thẩm định và phê duyệt các đơn xin xuất khẩu đất hiếm cho doanh nghiệp thuộc Liên minh châu Âu (EU), đồng thời dự kiến công bố kết luận điều tra chống bán phá giá đối với rượu mạnh nhập khẩu từ EU trước ngày 5/7.

Thông tin này được công bố trong bối cảnh tham vấn về cam kết giá giữa Trung Quốc và EU liên quan đến ô tô điện xuất khẩu từ Trung Quốc sang châu Âu đã bước vào giai đoạn cuối. Tuy vậy, theo Bộ Thương mại Trung Quốc, hai bên vẫn cần tiếp tục nỗ lực để đạt được đồng thuận.

Bộ Thương mại Trung Quốc tiết lộ, trong cuộc gặp song phương giữa Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào và Cao ủy Thương mại EU Maros Sefcovic tại Paris ngày 3/6, bên lề hội nghị Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), hai nhà lãnh đạo đã tiến hành thảo luận và nhất trí về các nội dung trên.

Cuộc gặp đánh dấu một số tiến triển trong loạt vấn đề từng khiến quan hệ kinh tế - thương mại giữa Trung Quốc và EU trở nên căng thẳng trong hơn một năm qua. Gần đây nhất, Trung Quốc đã đình chỉ xuất khẩu nhiều loại đất hiếm và nam châm từ tháng 4/2025, gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp then chốt như ô tô, hàng không vũ trụ, chất bán dẫn và quốc phòng.

Bộ Thương mại Trung Quốc khẳng định nước này coi trọng những quan ngại từ phía EU và sẵn sàng thiết lập “kênh xanh” nhằm rút ngắn thời gian phê duyệt cho các hồ sơ đạt tiêu chuẩn. Trong một thông cáo riêng, cơ quan này cho biết Trung Quốc mong muốn tăng cường đối thoại với các nước liên quan về chính sách kiểm soát xuất khẩu đất hiếm, trong bối cảnh nhu cầu từ các ngành robot và xe điện đang gia tăng mạnh.

Sau lệnh hạn chế xuất khẩu của Trung Quốc, giá đất hiếm trên thị trường quốc tế liên tục duy trì quanh mức cao kỷ lục. Theo số liệu mới nhất của công ty nghiên cứu thị trường Anh quốc Argus Media, tính đến ngày 4/6, giá dysprosium - nguyên tố đất hiếm dùng trong nam châm hiệu suất cao - đạt 750 USD/kg, giảm 12% so với tháng trước, nhưng vẫn cao gấp đôi mức giá tháng 4/2024. Một nguyên tố đất hiếm khác là terbium hiện ở mức giá 2.850 USD/kg, giảm 5% so với tháng trước, nhưng vẫn gần vùng đỉnh kể từ năm 2015. Giá yttrium – nguyên tố được sử dụng trong lĩnh vực quốc phòng – cũng tăng 20% so với tháng 5/2025, lên mức 45 USD/kg và cao hơn gấp sáu lần trong vòng hai tháng.

Ngoài vấn đề đất hiếm, Bộ trưởng Vương Văn Đào cũng bày tỏ kỳ vọng phía EU sẽ có phản hồi tích cực và triển khai các biện pháp nhằm thúc đẩy thương mại sản phẩm công nghệ cao phù hợp quy định pháp lý khi xuất khẩu sang Trung Quốc.

Một trong những vấn đề làm gia tăng căng thẳng thương mại Trung Quốc - EU là việc Trung Quốc trước đó đã áp thuế chống bán phá giá lên tới 39% đối với rượu mạnh nhập khẩu từ EU, trong đó sản phẩm cognac của Pháp chịu ảnh hưởng nặng nề. Động thái này được đưa ra sau khi EU ban hành biện pháp kiểm soát nhập khẩu xe điện từ Trung Quốc.

Dự kiến ban đầu, Trung Quốc sẽ công bố kết luận cuối cùng về vụ việc vào tháng 1/2026, nhưng đã hai lần gia hạn và hiện đặt thời hạn mới là trước ngày 5/7. Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết các doanh nghiệp Pháp và hiệp hội liên quan đã chủ động đệ trình đề xuất cam kết giá, và hai bên đã thống nhất được các điều khoản chính. Giới chức Trung Quốc hiện đang xem xét nội dung chi tiết để ra thông báo chính thức đúng thời hạn.