Trung Quốc củng cố vị thế trung tâm sản xuất khi áp lực dịch chuyển giảm dần

Khi thuế quan không còn là tâm điểm trong cạnh tranh thương mại Mỹ - Trung, các nhà sản xuất tại Trung Quốc đang chịu ít áp lực hơn trong việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng và dịch chuyển sản xuất sang các thị trường khác.

Ông Jonathan Chitayat, Giám đốc khu vực châu Á của Genimex Group - doanh nghiệp sản xuất theo hợp đồng có 70% doanh thu đến từ thị trường Mỹ - cho biết công ty từng mở rộng tìm kiếm nhà cung cấp tại Việt Nam và Thái Lan trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump, sau đó tiếp tục sang Ấn Độ và Indonesia.

Tuy nhiên, khoảng 75% trong mạng lưới 500 nhà cung cấp của doanh nghiệp này hiện vẫn đặt tại Trung Quốc. Theo ông Chitayat, nhiều công ty đã từ bỏ kế hoạch di dời sản xuất sau khi Mỹ giảm một phần thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, trong khi mức thuế tại một số khu vực sản xuất thay thế lại tăng lên.

Ông Mike Sagan, Phó chủ tịch phụ trách nguồn cung tại Pride Mobility Products - doanh nghiệp sản xuất xe lăn và thiết bị hỗ trợ di chuyển - cũng cho biết chuỗi cung ứng của công ty hiện vẫn phụ thuộc từ 70% đến 80% vào Trung Quốc. Ông nhận định: “Xu hướng giảm phụ thuộc và đa dạng hóa chắc chắn sẽ không biến mất, nhưng mọi thứ không còn phải diễn ra quá gấp gáp”.

Theo giới phân tích, nguyên nhân quan trọng khiến nhiều doanh nghiệp tiếp tục duy trì hoạt động sản xuất tại Trung Quốc là do nước này vẫn giữ lợi thế lớn về chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, năng lực sản xuất quy mô lớn và giá thành cạnh tranh.

Năm 2025, Trung Quốc đạt thặng dư thương mại kỷ lục 1.200 tỷ USD, tương đương quy mô nền kinh tế Hà Lan. Dù xuất khẩu sang Mỹ giảm 20%, xuất khẩu của Trung Quốc sang nhiều khu vực khác vẫn tăng mạnh, gồm châu Phi tăng 25,8%, Đông Nam Á tăng 13,4%, Liên minh châu Âu (EU) tăng 8,4% và Mỹ Latinh tăng 7,4%.

Giới phân tích cũng cho rằng lợi thế chuỗi cung ứng hoàn chỉnh và vai trò thống lĩnh trong một số nguyên liệu chiến lược như đất hiếm tiếp tục giúp Trung Quốc duy trì sức hút với các doanh nghiệp sản xuất. Đây là nguyên liệu quan trọng đối với ngành bán dẫn và quốc phòng, trong khi nhiều doanh nghiệp toàn cầu vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Trung Quốc.

Trong bối cảnh đó, cộng đồng doanh nghiệp Mỹ tại Trung Quốc cũng kỳ vọng căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ tiếp tục hạ nhiệt.

Ông Eric Zheng, Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ tại Thượng Hải, cho biết các doanh nghiệp sẽ hoan nghênh việc kéo dài giai đoạn “đình chiến” về thuế quan và hạn chế xuất khẩu giữa Mỹ và Trung Quốc.

Tuy nhiên, theo ông Zheng, điều các doanh nghiệp thực sự cần là sự ổn định dài hạn để có thể xây dựng kế hoạch đầu tư và chuỗi cung ứng trong nhiều năm tới, thay vì chỉ theo từng giai đoạn ngắn hạn.