Trung Quốc dự định ban hành bộ tiêu chuẩn về quản lý AI

Đây được xem là một trong những bộ hướng dẫn đầy đủ nhất nhằm ngăn ngừa rủi ro mất kiểm soát đối với các hệ thống AI ngày càng mạnh mẽ.

Ông Wang Ruomeng, quan chức cấp cao thuộc Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc (NDRC), ngày 3/11 cho biết cơ quan này đang đẩy nhanh tiến trình lập pháp để quản lý và giám sát quá trình phát triển cũng như ứng dụng AI trên toàn bộ vòng đời của các mô hình.

Các quy định mới sẽ mở rộng phạm vi kiểm soát sang nhiều lĩnh vực, từ dữ liệu cho đến năng lực tính toán. Điều này sẽ tác động trực tiếp đến hàng loạt doanh nghiệp phát triển công nghệ trong nước, từ những cái tên như DeepSeek, Moonshot cho đến Tập đoàn Alibaba – những đơn vị đang dẫn đầu nỗ lực của Trung Quốc nhằm tạo ra các mô hình AI đủ sức cạnh tranh với những sản phẩm hàng đầu thế giới của OpenAI hay Anthropic.

Đại diện NDRC khẳng định cơ quan này sẽ đẩy nhanh việc lập pháp nhằm hỗ trợ các yếu tố nền tảng của AI gồm dữ liệu, năng lực tính toán và thuật toán; đồng thời quản lý các kịch bản ứng dụng trọng yếu, xây dựng các tiêu chuẩn an toàn và hướng dẫn đạo đức bao trùm toàn bộ vòng đời AI. Bên cạnh đó, chính quyền sẽ tiến hành đánh giá định kỳ việc thực thi quy định và điều chỉnh những điều khoản không còn phù hợp với thực tiễn.

Nhằm giảm bớt áp lực tuân thủ cho các doanh nghiệp AI, Trung Quốc dự kiến áp dụng khoảng thời gian quá độ cùng các hướng dẫn cụ thể, đồng thời lên kế hoạch triển khai cơ chế thử nghiệm pháp lý theo từng ngành để tạo không gian cho việc thử nghiệm và sửa sai. Dù vậy, ông Wang nhấn mạnh các nhà phát triển và đơn vị vận hành trong ngành vẫn phải tăng cường quản lý rủi ro, đồng thời công khai minh bạch các nguy cơ an toàn, sự cố cũng như lỗ hổng bảo mật.

Ngoài ra, Ông Wang cho biết, Chính phủ Trung Quốc cũng sẽ theo dõi sát sao tác động của AI đối với thị trường lao động và nguy cơ mất việc làm. Chính quyền cam kết sẽ cung cấp các mạng lưới an sinh xã hội diện rộng để bảo vệ những người lao động chịu ảnh hưởng.

Mặc dù thắt chặt quản lý, Trung Quốc vẫn dự định kiên trì theo đuổi chiến lược từng giúp các mô hình AI nội địa được ứng dụng rộng rãi trên toàn cầu. Chính phủ nước này khẳng định sẽ tiếp tục khuyến khích phát triển AI theo hướng mở trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 kéo dài đến năm 2030. Quan chức NDRC cũng kêu gọi các quốc gia tăng cường tin cậy lẫn nhau, hợp tác trong quản trị an toàn, phối hợp chia sẻ lỗ hổng bảo mật, ứng phó rủi ro và củng cố niềm tin vào các hệ thống AI của nhau.

Ông Wang nhấn mạnh an toàn AI không phải là vấn đề mà một công ty, một ngành hay một quốc gia có thể tự giải quyết, mà là thách thức mang tính toàn cầu đòi hỏi sự hợp tác quốc tế.