Trung Quốc mua mạnh đậu tương Mỹ, tiến gần cam kết giữa căng thẳng thương mại

Theo các nguồn thạo tin, Trung Quốc đã mua ít nhất 8 triệu tấn đậu tương của Mỹ trong năm 2025, qua đó đưa nước nhập khẩu đậu lớn nhất thế giới tiến gần tới việc thực hiện cam kết đưa ra cách đây hai tháng, trong bối cảnh hai bên đạt được một thỏa thuận “hạ nhiệt” căng thẳng thương mại song phương.

Các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc tiếp tục đặt mua những lô hàng đậu tương Mỹ đến tận cuối tháng 12/2025. Phần lớn các lô hàng đã được đặt mua dự kiến được giao trong giai đoạn từ nay đến tháng 3/2026.

Việc khách hàng Trung Quốc quay trở lại là tín hiệu tích cực đối với các nhà xuất khẩu Mỹ. Tuy nhiên, đây vẫn chưa phải là sự đảo chiều hoàn toàn, bởi các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc đồng thời mua lượng lớn đậu tương từ Brazil và Argentina.

Theo các nguồn tin giấu tên, làn sóng mua hàng này bắt đầu từ tháng 10/2025 và duy trì nhịp độ ổn định, phần nào trấn an các nhà xuất khẩu Mỹ, vốn lo ngại cam kết của Trung Quốc có thể bị chậm trễ do thiếu thông tin rõ ràng và thời hạn chưa cụ thể. 

Ngay sau cuộc đàm phán giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Nhà Trắng cho biết Trung Quốc đã cam kết mua ít nhất 12 triệu tấn đậu tương Mỹ trước cuối năm nay. Sau đó, các quan chức Mỹ làm rõ rằng thời hạn thực tế là cuối tháng 2/2026. Trung Quốc chưa xác nhận công khai cam kết này, nhưng đã giảm thuế đối với đậu tương Mỹ và dỡ bỏ lệnh cấm nhập khẩu đối với ba nhà xuất khẩu của Mỹ. 

Dù tiếp nhận các lô hàng từ Mỹ, Trung Quốc vẫn duy trì nhập khẩu mạnh đậu tương từ Nam Mỹ. Trong năm 2025, gần 80% lượng đậu tương xuất khẩu của Brazil được bán sang Trung Quốc. Tính đến tháng 11/2025, xuất khẩu đậu tương của Brazil tăng 16% so với cùng kỳ năm trước và xu hướng này vẫn tiếp diễn trong tháng 12, dù đây thường là giai đoạn giao dịch trầm lắng theo mùa. Vụ thu hoạch sắp tới của Brazil cũng được dự báo đạt mức cao kỷ lục. 

Ông Ben Buckner, chuyên gia phân tích ngũ cốc và sữa tại công ty tư vấn và quản lý rủi ro nông nghiệp AgResource Co., cho biết phía Trung Quốc chưa xác nhận bất kỳ cam kết nào vượt quá mốc nhập khẩu 12 triệu tấn đậu tương. Theo đánh giá của công ty này, Trung Quốc có thể hướng tới “mục tiêu mềm” khoảng 10 triệu tấn trong năm 2025, cùng thêm 2 triệu tấn trong tháng 1. 

Do chưa có thỏa thuận chính thức được cả hai bên xác nhận, giới giao dịch cho rằng sự không chắc chắn về triển vọng bán hàng đang gây sức ép lên giá đậu tương. Giá đậu tương giao kỳ hạn tại sàn giao dịch nông sản Chicago (Mỹ) đã giảm gần 7% trong tháng 12/2025, hướng tới mức giảm theo tháng mạnh nhất kể từ tháng 7/2024. 

Ông Matt Bennett, một nông dân trồng ngô và đậu tương tại bang Illinois (Mỹ), cho biết nhiều nông dân Mỹ “khá bất ngờ” trước dòng đơn hàng ổn định từ Trung Quốc thời gian qua, song vẫn tỏ ra thất vọng trước diễn biến giá. 

Đầu tháng này, Tổng thống Trump công bố gói hỗ trợ 12 tỷ USD cho nông dân Mỹ. Tuy nhiên, người trồng đậu tương vẫn đang chờ chính quyền cung cấp chi tiết về mức hỗ trợ cụ thể mà họ sẽ nhận được, dự kiến được công bố vào tháng 2/2026. 

Theo dữ liệu Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GAC) công bố ngày 8/12, trong giai đoạn từ tháng 1-11/2025, Trung Quốc đã nhập khẩu 103,78 triệu tấn đậu tương, tăng 6,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Chỉ riêng tháng 11/2025, Trung Quốc đã nhập khẩu 8,107 triệu tấn đậu tương. 

Hiệp hội Đậu tương Mỹ cho biết Trung Quốc, nước nhập khẩu đậu tương lớn nhất thế giới, đã nhập khẩu trung bình 61% nguồn cung đậu tương hiện có của thế giới trong 5 năm qua và Trung Quốc là nước mua đậu tương hàng đầu của Mỹ trong nhiều năm.

Nhà phân tích cao cấp Ma Wenfeng tại công ty tư vấn Beijing Orient Agribusiness Consultancy cho biết các công ty Trung Quốc đã tăng cường mua đậu tương để ứng phó với tác động của những bất ổn thương mại toàn cầu bằng chiến lược đa dạng hóa. Sự thay đổi này không chỉ là kết quả của việc Trung Quốc điều chỉnh chuỗi ngành đậu tương mà còn là phản ứng trước những bất ổn của thị trường toàn cầu.