Trung Quốc "siết" thu thuế người bán hàng trực tuyến

Theo các tài liệu do cơ quan thuế địa phương công bố, kể từ khi luật thuế mới có hiệu lực vào tháng 10/2025, các nền tảng thương mại điện tử hoạt động tại Trung Quốc, như Alibaba, Shein và Amazon đã buộc phải chia sẻ toàn bộ dữ liệu kinh doanh của người bán cho cơ quan thuế.

Nguồn dữ liệu này bao gồm tên doanh nghiệp, đơn hàng, doanh số, cũng như các khoản thu từ quà tặng ảo hoặc token kỹ thuật số.

Phát biểu trong một cuộc họp báo vào cuối tháng 12/2025, ông Lian Qifeng, Giám đốc phụ trách lĩnh vực thuế thuộc Tổng cục Thuế Trung Quốc, cho biết, tính đến cuối quý III/2025, hơn 7.000 nền tảng thương mại điện tử đã hoàn tất việc báo cáo thông tin liên quan đến thuế. Ông cho biết động thái này đã góp phần giúp nguồn thu thuế từ các nền tảng thương mại điện tử tăng 12,7% trong quý so với cùng kỳ năm trước.

Chiến dịch này diễn ra khi nền kinh tế Trung Quốc liên tục có dấu hiệu tăng trưởng chậm lại, thị trường bất động sản đóng băng và nguồn thu từ bán đất của các địa phương sụt giảm nghiêm trọng. Tình hình khó khăn về ngân sách buộc chính phủ phải tìm kiếm thêm doanh thu mới, trong đó có thuế từ người bán hàng và các streamer (người phát sóng trực tiếp) trên nền tảng trực tuyến.

Trước đó, Tổng cục Thuế Trung Quốc đã nỗ lực triển khai nhiều biện pháp nhằm tăng cường thu ngân sách, bao gồm việc yêu cầu nhà đầu tư trong nước nộp thuế 20% đối với lợi nhuận vốn toàn cầu, cắt giảm ưu đãi tại các địa phương bị cho là góp phần gây ra tình trạng dư thừa công suất công nghiệp, đồng thời mở rộng chiến dịch truy quét hành vi gian lận hoàn thuế thông qua việc làm khống hóa đơn.

Theo số liệu do cơ quan này cung cấp, doanh số bán hàng hóa vật chất qua kênh trực tuyến trong năm 2024 đạt 12.800 tỷ nhân dân tệ (tương đương 1.800 tỷ USD), chiếm gần 27% tổng doanh số bán lẻ cả nước. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng tỷ trọng đóng góp của lĩnh vực thương mại điện tử vào nguồn thu thuế quốc gia trên thực tế thường thấp hơn.

Mặc dù việc nộp dữ liệu kinh doanh trực tuyến đã trở thành quy định bắt buộc từ năm 2019, song theo giới chuyên gia, khâu thực thi còn lỏng lẻo, bất chấp việc luật mới đã đưa ra các mốc thời hạn rõ ràng. Ông Lian cho biết cơ quan thuế đã nhiều lần nhắc nhở những người bán hàng có phát sinh doanh thu tự khai báo thấp hơn đáng kể so với số liệu do các nền tảng cung cấp.

Theo ông, biện pháp này đã “thu hẹp đáng kể khoảng cách về gánh nặng thuế giữa người bán trực tuyến và truyền thống”.

Ông Quan Kaiming, đối tác tại hãng luật Allbright có trụ sở ở Thượng Hải, nhận định, các quy định báo cáo thuế mới giúp thu hẹp khoảng cách, thúc đẩy cạnh tranh công bằng hơn, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng chi phí tuân thủ và rủi ro an ninh dữ liệu.

Ông lưu ý, đối với các doanh nghiệp có biên lợi nhuận mỏng, mức thuế giá trị gia tăng 13% – áp dụng với các công ty có doanh thu vượt 5 triệu nhân dân tệ – có thể gây tác động nghiêm trọng.