Các giải pháp thông minh thúc đẩy thương mại Trung Quốc - ASEAN

Nhờ ứng dụng các công nghệ thông minh tiên tiến cùng hệ thống cơ sở vật chất tự động hóa, cửa khẩu Hữu Nghị Quan tại Khu tự trị Quảng Tây, Trung Quốc đã nâng cao đáng kể hiệu quả logistics xuyên biên giới, tạo đà cho sự gia tăng mạnh mẽ về kim ngạch thương mại với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Theo China Daily, số liệu gần đây cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của cửa khẩu này như một trung tâm logistics trọng yếu với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 513,6 tỷ NDT (76,9 tỷ USD) trong 8 tháng năm, tăng 31,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo ông Thường Bằng (Chang Peng), Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Hữu Nghị Quan, trong cùng kỳ, cửa khẩu này đã nhập khẩu 894.000 tấn trái cây từ các quốc gia ASEAN - chủ yếu là Việt Nam và Thái Lan - trị giá 19,27 tỷ NDT.

Riêng mặt hàng sầu riêng đạt 620.000 tấn, trị giá 17,61 tỷ NDT, điều này đồng nghĩa với việc cứ 5 quả sầu riêng nhập khẩu vào thị trường Trung Quốc thì có 2 quả đi qua hành lang đường bộ huyết mạch này. Các loại trái cây nhập khẩu chủ lực khác bao gồm mít và thanh long.

Ở chiều xuất khẩu, cửa khẩu này xử lý đa dạng các loại hàng hóa hướng tới thị trường ASEAN, từ các mặt hàng trung gian như module màn hình tinh thể lỏng (LCD), linh kiện thiết bị xử lý dữ liệu và mạch tích hợp, cho đến các mặt hàng tiêu dùng như quần áo và giày dép.

Ông Thường Bằng nhấn mạnh, Hữu Nghị Quan đã củng cố vị thế chiến lược của mình, trở thành trung tâm cốt lõi cho trái cây từ các nước ASEAN nhập khẩu vào Trung Quốc. Sau khi được tập kết và phân phối tại Bằng Tường (Pingxiang), các loại trái cây nhiệt đới này nhanh chóng được vận chuyển đi khắp Trung Quốc.

Mạng lưới phân phối vững chắc này không chỉ củng cố vị thế của Quảng Tây như một trung tâm giao thương trái cây giữa Trung Quốc và ASEAN, mà còn biến cửa khẩu này thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng phục vụ cả thị trường nội địa lẫn quốc tế.

Để xử lý khối lượng lớn mặt hàng tươi sống vốn đòi hỏi khắt khe về thời gian, cửa khẩu đã triển khai hàng loạt nâng cấp về kỹ thuật và công nghệ số. Nhằm ứng phó với các giai đoạn cao điểm nhập khẩu, đơn vị quản lý đã áp dụng cơ chế điều phối nhân sự linh hoạt và kéo dài thời gian thông quan, đảm bảo hoạt động diễn ra thông suốt. Về mặt công nghệ, một hệ thống hỗ trợ kiểm tra thông minh đã được đưa vào sử dụng để tự động điều phối phương tiện và quản lý hàng đợi.

Các tài xế hiện có thể nhận thông báo và thực hiện toàn bộ thủ tục trực tuyến thông qua ứng dụng di động, nhờ đó, thời gian chờ đợi của phương tiện giảm 20%, hiệu suất luân chuyển tại bãi đỗ tăng 35% và hiệu quả thông quan tổng thể tăng 40%. Ngoài ra, công nghệ tự động hóa quy trình bằng robot (RPA) đã thay thế việc nhập dữ liệu thủ công trong các khâu lấy mẫu và kiểm nghiệm, hoạt động liên tục suốt ngày đêm giúp tiết kiệm nhân lực và nâng cao độ chính xác.

Các quy trình kiểm dịch và kiểm nghiệm cũng được đẩy nhanh đáng kể. Các phòng thí nghiệm tại địa phương đã rút ngắn thời gian kiểm nghiệm từ mức tối đa 5 ngày xuống còn dưới 36 giờ. Phòng thí nghiệm mới đi vào hoạt động tại Trung tâm giao thương trái cây Trung Quốc - ASEAN ở Sùng Tả (Chongzuo) đã nâng gấp đôi công suất kiểm nghiệm mẫu hàng ngày lên hơn 400 mẫu, đồng thời giảm thời gian kiểm nghiệm trung bình hơn 20%, qua đó đảm bảo trái cây nhập khẩu được thông quan nhanh chóng, an toàn và tuân thủ đầy đủ các quy định.

Sự chuyển đổi công nghệ không chỉ dừng lại ở khâu thông quan mà còn mở rộng sang cả cơ sở hạ tầng biên giới. Tổng giám đốc Công ty Bằng Tường Bảo Phát (Pingxiang Baofa Co) Chu Hậu Đông (Zhu Houdong) cho biết dự án xây dựng "kênh vận tải hàng hóa thông minh" tại cặp cửa khẩu Hữu Nghị Quan - Hữu Nghị giữa Trung Quốc và Việt Nam đang được triển khai.

Đây là một dự án hợp tác xuyên biên giới trọng điểm. Với tổng vốn đầu tư ước tính 1,06 tỷ NDT, dự án ứng dụng công nghệ định vị vệ tinh và mạng 5G để thiết lập một hệ thống vận tải xuyên biên giới hoàn toàn tự động.

Cơ sở này bao gồm một khu vực chuyển tải container được trang bị hạ tầng hỗ trợ và máy móc hiện đại, với năng lực xử lý lên tới 2.880 container mỗi ngày. Các phương tiện không người lái vận chuyển container qua các cổng tự động và kênh “km số 0” trực tiếp vào khu vực trung chuyển của Việt Nam.

Các doanh nghiệp có thể đặt lịch thực hiện thủ tục thông quan trực tuyến thông qua một nền tảng dịch vụ khu vực; hệ thống điều phối tự động sau đó sẽ kích hoạt quy trình kiểm tra phối hợp từ xa và quét kiểm tra không xâm lấn giữa các cơ quan chức năng.

Khi đi vào hoạt động hoàn chỉnh, năng lực thông quan hàng ngày tại cửa khẩu sẽ đạt hơn 4.000 phương tiện. Bằng cách tinh giản các thủ tục, giảm thiểu sự can thiệp thủ công và duy trì hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày, sáng kiến này đảm bảo hàng hóa có thể được vận chuyển giữa Nam Ninh và Hà Nội ngay trong ngày.

Theo lãnh đạo doanh nghiệp trên, dự án này sẽ giúp giảm đáng kể chi phí logistics xuyên biên giới, củng cố các chuỗi cung ứng khu vực, đồng thời góp phần chuyển đổi nền kinh tế biên giới từ một điểm trung chuyển đơn thuần thành một trung tâm công nghiệp thịnh vượng.