Từ "Chợ số" đến phòng Livestream: Bước đột phá trong phát triển kinh tế số

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành động lực tăng trưởng tất yếu của nền kinh tế, phường Phú Lợi đang từng bước khẳng định vị thế tiên phong của mình tại thành phố Cần Thơ. Với nền tảng là khu vực trung tâm đô thị của tỉnh Sóc Trăng cũ, việc đẩy mạnh phát triển kinh tế số mang ý nghĩa chiến lược đối với địa phương sau khi hợp nhất, tạo động lực mới để hiện đại hóa mô hình thương mại và dịch vụ truyền thống.

*Đột phá từ "Chợ số" và chiến lược đưa đặc sản lên không gian mạng

Bám sát định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (gọi tắt là Nghị quyết 57), phường Phú Lợi đã đưa vào thực tiễn nhiều mô hình quản lý và phát triển kinh tế mới. Việc này không chỉ hướng tới mục tiêu cải thiện chất lượng phục vụ nhân dân, mà còn từng bước tạo lập một hệ sinh thái số kết nối chặt chẽ giữa chính quyền, người dân và doanh nghiệp.

Một trong những dấu ấn nổi bật trong hành trình phát triển kinh tế số tại phường Phú Lợi là sự ra đời của nền tảng "Chợ số Phú Lợi". Mô hình được xem là mở đầu cho chiến lược chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực thương mại ở cấp phường, đồng thời góp phần tối ưu hóa chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm OCOP cùng đặc sản địa phương.

Nền tảng này được xây dựng với mục tiêu giải quyết những thách thức của mô hình thương mại truyền thống. Thông qua ứng dụng, tiểu thương được hỗ trợ tạo lập các gian hàng trực tuyến, số hóa toàn bộ quy trình quản lý bán hàng và triển khai phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Theo bà Trần Thị Như Ý, một tiểu thương tại Chợ Trung tâm, phường Phú Lợi, nền tảng số đã giúp bà khắc phục hoàn toàn những hạn chế của phương thức bán hàng truyền thống. Nhờ tiếp cận được với nguồn khách hàng ở xa thông qua mạng internet, hoạt động giao thương của cửa hàng đã có những chuyển biến tích cực và mang lại hiệu quả rõ rệt.

Hiện tại, phường Phú Lợi có khoảng 18 đến 20 chủ thể OCOP với trên dưới 50 sản phẩm đặc trưng, trong đó có nhiều sản phẩm đã được công nhận đạt chuẩn 3 sao, 4 sao như: gạo, bánh pía, bánh phồng tôm, chả lụa, rượu truyền thống...

Với quy mô kinh tế địa phương gồm hơn 8.660 cơ sở hoạt động trong lĩnh vực thương mại dịch vụ, 1.146 doanh nghiệp, 616 cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và hộ kinh doanh, phường Phú Lợi sở hữu tiềm năng lớn để bứt phá thông qua thương mại điện tử. Nắm bắt lợi thế đó, phường Phú Lợi đặt ra mục tiêu đầy tham vọng: đến đầu năm 2027 sẽ đưa 100% sản phẩm OCOP của địa phương lên nền tảng Chợ công nghệ.

Từ định hướng trên, Đảng ủy - Ủy ban nhân dân phường đã phối hợp cùng nhiều đơn vị tạo lập phòng livestream cộng đồng, ra mắt chương trình livestream “OCOP Phú Lợi Live”. Điểm nhấn của chương trình là sự đồng hành trực tiếp của lãnh đạo phường cùng các chủ thể OCOP trong việc quảng bá, kể câu chuyện thương hiệu và bán hàng trên nền tảng TikTok.

Nội dung các phiên livestream được thiết kế qua các bước: thu hút, kể chuyện sản phẩm, trải nghiệm, nêu bật giá trị, giải đáp thắc mắc và kêu gọi mua hàng, qua đó kết nối hiệu quả với người tiêu dùng trên môi trường số.

Theo chị Trần Thị Cẩm Nhung, đại diện cơ sở sản xuất bánh kẹo Hiệp Phát, việc được Đảng ủy, Ủy ban nhân dân phường Phú Lợi cùng các đơn vị phối hợp hỗ trợ tham gia phiên phát sóng là cơ hội quý báu để các sản phẩm truyền thống mở rộng phạm vi tiếp cận người tiêu dùng trên không gian mạng. Dù còn nhiều bỡ ngỡ trong giai đoạn đầu chuyển dịch từ phương thức kinh doanh truyền thống sang thương mại điện tử, sự đồng hành sát sao của chính quyền địa phương đã trở thành bệ phóng vững chắc, giúp doanh nghiệp tự tin hơn trong thời đại số.

Đặc biệt, giá trị lớn nhất mà cơ sở nhận được sau phiên livestream không chỉ đo đếm bằng số lượng đơn hàng bán ra, mà là cơ hội lan tỏa câu chuyện thương hiệu cùng uy tín của các sản phẩm OCOP, qua đó thắt chặt thêm niềm tin từ phía khách hàng.

Chia sẻ về định hướng phát triển kinh tế số tại địa phương, ông Thái Đăng Khoa, Bí thư Đảng ủy phường Phú Lợi nhấn mạnh, chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà cốt lõi là tư duy phát triển. Một sản phẩm OCOP muốn vươn xa, ngoài chất lượng, còn cần thương hiệu, câu chuyện, dữ liệu và khả năng kết nối thị trường.

Mục tiêu trước mắt của phường Phú Lợi là hỗ trợ các hộ kinh doanh phát triển sản phẩm OCOP theo xu hướng thương mại điện tử. Về lâu dài, Đảng ủy và Ủy ban nhân dân phường hướng tới việc tập huấn kỹ năng livestream cho toàn bộ người dân trên địa bàn. Xuất phát từ đặc thù là một đô thị thương mại - dịch vụ, phường mong muốn từng bước hiện thực hóa mục tiêu "nhà nhà livestream, người người livestream". Địa phương kỳ vọng khi toàn thể nhân dân, đặc biệt là các hộ sản xuất, kinh doanh đều thành thạo kỹ năng bán hàng trực tuyến, phường sẽ hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng hai chữ số của thành phố Cần Thơ.

*Liên kết "3 nhà" - Nền tảng phát triển kinh tế số bền vững

Xác định chuyển đổi số là hành trình dài hạn cần huy động sức mạnh tổng hợp, phường Phú Lợi đã tiên phong áp dụng mô hình liên kết “3 nhà” (Nhà nước, Nhà trường, Doanh nghiệp/người dân). Qua đó, cụ thể hóa sâu sát tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và Kế hoạch 43 của Thành ủy Cần Thơ (được ban hành để cụ thể hóa Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị tại địa phương).

Theo định hướng của địa phương, Nghị quyết 57 không chỉ đặt ra yêu cầu về phát triển khoa học công nghệ mà còn đòi hỏi phải đổi mới tư duy quản trị và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội. Trong cơ chế hợp tác này, Nhà nước (chính quyền địa phương) đóng vai trò kiến tạo thể chế và định hướng phát triển; Nhà trường chịu trách nhiệm cung cấp tri thức, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ; còn Doanh nghiệp và người dân là chủ thể trực tiếp ứng dụng, đổi mới sáng tạo để tạo ra giá trị kinh tế thực tiễn.

Điểm trọng tâm trong việc vận hành mô hình "3 nhà" là sự hợp tác chiến lược giữa Đảng ủy, Ủy ban nhân dân phường Phú Lợi và Trường Cao đẳng FPT Polytechnic Cần Thơ. Đánh giá về cơ sở của sự hợp tác này, bà Nguyễn Thị Ngọc Yến, Trưởng Bộ môn Thương mại điện tử (Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cơ sở Cần Thơ) nhận định: Sau khi ra mắt nền tảng chợ điện tử, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải trang bị kỹ năng số cho các hộ tiểu thương, đoàn viên thanh niên và doanh nghiệp. Theo bà Yến, điều này không chỉ giúp các chủ thể bắt nhịp với quá trình chuyển đổi kinh tế số của địa phương, mà còn tạo năng lực để đưa các sản phẩm, đặc sản quê hương vươn xa trên không gian mạng.

Để giải bài toán kỹ năng số đó, thông qua thỏa thuận hợp tác, sinh viên của trường đã được tạo điều kiện tham gia trực tiếp vào các dự án số hóa tại địa phương. Cụ thể, các bạn không chỉ học lý thuyết trên giảng đường mà còn trực tiếp đến cơ sở để cầm tay chỉ việc, hướng dẫn người dân quay dựng video, xây dựng kênh truyền thông và đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử.

Cách làm sáng tạo này đã mang lại "lợi ích kép" thiết thực. Một mặt, sinh viên có cơ hội cọ xát, tích lũy kinh nghiệm thực tế; mặt khác, hàng nghìn hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trên địa bàn nhận được nguồn lực hỗ trợ để nâng cao năng lực số. Nhờ sự đồng hành sát sao của tổ công nghệ số cộng đồng và nhà trường, các tiểu thương nay đã dần quen với việc cập nhật dữ liệu hàng hóa, trang bị mã QR chuẩn hóa và tự tin tạo lập thói quen giao dịch trên nền tảng số.

Bằng cách làm chủ động, sáng tạo và luôn lấy người dân làm trung tâm, phường Phú Lợi đã biến định hướng của Nghị quyết 57 thành những hành động thiết thực, len lỏi vào từng khía cạnh của đời sống. Chuyển đổi số tại đây không còn là khái niệm xa vời mà đã trở thành công cụ đắc lực, tạo ra thói quen thương mại mới cho cả tiểu thương lẫn khách hàng. Phát huy những kết quả đã đạt được, phường Phú Lợi tiếp tục hướng tới việc hoàn thiện hạ tầng số, mở rộng hệ sinh thái số cộng đồng và giữ vững ngọn cờ đầu trong công cuộc chuyển đổi số, đóng góp mạnh mẽ vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của toàn thành phố.