Nghị quyết 57-NQ/TW: Đưa sản phẩm OCOP, đặc sản lên sóng livestream

Không cần những sân khấu lớn hay cách thức quảng bá cầu kỳ, những sản phẩm OCOP, nông sản và giá trị văn hóa của các địa phương ở Thanh Hóa đang từng bước được đưa lên không gian số bằng một cách làm gần gũi: cán bộ cơ sở trực tiếp cùng người dân, chủ thể sản xuất giới thiệu sản phẩm qua các phiên livestream. Từ những thử nghiệm ban đầu, cách làm này đang mở thêm kênh quảng bá, kết nối thị trường, đồng thời đưa chuyển đổi số đến gần hơn với đời sống.

* Đưa Lam Kinh bước vào không gian số

Xã Lam Sơn gắn liền với Khu di tích lịch sử Lam Kinh - kinh đô thứ hai của nhà Hậu Lê, vùng đất phát tích cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Bên cạnh giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt, địa phương còn sở hữu nhiều sản vật, làng nghề và sản phẩm đặc trưng, tạo nên những nét riêng của vùng đất.

Bánh gai, nem chua, kẹo lạc Sìu, bưởi Luận Văn... từ lâu đã được biết đến là những sản vật đặc trưng của Lam Sơn. Hiện xã có 3 sản phẩm OCOP được công nhận đạt hạng 3 sao. Qua rà soát, địa phương còn nhiều sản phẩm có tiềm năng phát triển thành OCOP như cam, dưa vàng, nem, giò, chả, bánh nhãn, lúa... Tiềm năng là vậy, nhưng để sản phẩm vượt khỏi phạm vi thị trường truyền thống vẫn còn nhiều việc phải làm. Phần lớn các hộ sản xuất, kinh doanh trên địa bàn có quy mô nhỏ lẻ; việc quảng bá, xây dựng thương hiệu và tiếp cận khách hàng trên môi trường số còn hạn chế.

Trong khi đó, thói quen tìm hiểu, lựa chọn và mua hàng của người tiêu dùng đang thay đổi. Một sản phẩm có thể được biết đến qua một video, một phiên livestream và được đặt mua mà khách hàng không cần trực tiếp đến nơi sản xuất. Đưa sản phẩm lên nền tảng số vì vậy đang trở thành nhu cầu thiết thực đối với các chủ thể sản xuất.

Từ thực tế đó, xã Lam Sơn đã cụ thể hóa Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị bằng những việc làm cụ thể. Trong đó, tổ chức livestream giới thiệu, quảng bá, kết nối tiêu thụ sản phẩm OCOP, nông sản, đồng thời quảng bá điểm đến và các giá trị văn hóa của địa phương được xác định là một trong những nội dung trọng tâm.

Tháng 9/2026, phiên livestream với chủ đề “Làng nghề lên sóng - Kết nối vươn xa” được tổ chức tại Cơ sở sản xuất Lũa Mỹ nghệ Tùng Trà, thôn Xuân Tân. Đáng chú ý, ông Nguyễn Ngọc Thức, Bí thư Đảng ủy xã Lam Sơn, trực tiếp đứng trước ống kính cùng chủ cơ sở Trần Huy Tùng và chị Lê Thị Trà giới thiệu sản phẩm.

Phiên livestream không có sân khấu cầu kỳ, thiết bị chuyên nghiệp hay người dẫn chương trình được đào tạo bài bản. Những người trực tiếp xuất hiện trước ống kính chủ yếu là cán bộ địa phương và chủ cơ sở sản xuất. Cách giới thiệu tự nhiên, trực tiếp về sản phẩm, nghề truyền thống và câu chuyện của người làm nghề tạo sự gần gũi với người xem.

Từ những khúc gỗ tưởng như bỏ đi, qua bàn tay khéo léo, sự sáng tạo và tâm huyết của người thợ, những tác phẩm lũa mỹ nghệ được tạo nên. Câu chuyện về sản phẩm vì thế không chỉ nằm ở giá trị của một món đồ mà còn gắn với nghề, với người và với vùng đất nơi sản phẩm được sinh ra.

Trực tiếp tham gia phiên livestream, Bí thư Đảng ủy xã Lam Sơn Nguyễn Ngọc Thức cho biết, chương trình không chỉ đơn thuần giới thiệu, bán sản phẩm mà còn là hoạt động cụ thể đưa chuyển đổi số vào đời sống; hỗ trợ các cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh tiếp cận phương thức quảng bá, kinh doanh mới.

Sự tham gia trực tiếp của người đứng đầu cấp ủy cũng góp phần tạo thêm động lực để các chủ thể mạnh dạn tiếp cận phương thức quảng bá mới. Thay vì chỉ triển khai trong kế hoạch, chuyển đổi số được đưa xuống cơ sở bằng một việc làm cụ thể, có sự tham gia của cả chính quyền và người dân.

Chị Lê Thị Trà, chủ cơ sở sản xuất gỗ lũa mỹ nghệ cho biết, nghề tạc lũa mỹ nghệ mang dấu ấn riêng của địa phương, vừa tạo việc làm, nâng cao thu nhập, vừa góp phần gìn giữ nghề truyền thống. Trước đây, cơ sở đã bán hàng qua Facebook, Zalo và một số kênh trực tuyến, nhưng việc lãnh đạo xã trực tiếp tham gia livestream tạo thêm sự chú ý và niềm tin đối với khách hàng.

Sau phiên livestream, cơ sở có thêm khách hàng và đơn hàng mới. Với cơ sở sản xuất quy mô không lớn, đây là tín hiệu tích cực, đồng thời giúp chủ cơ sở có thêm kinh nghiệm trong việc giới thiệu sản phẩm và tiếp cận khách hàng qua môi trường số.

Thời gian tới, xã Lam Sơn dự kiến tiếp tục tổ chức các phiên livestream giới thiệu sản phẩm OCOP, nông sản chủ lực, đồng thời quảng bá Khu di tích Lam Kinh và các giá trị văn hóa phi vật thể của địa phương.

Đây là hướng đi phù hợp với lợi thế của Lam Sơn, bởi mỗi sản phẩm đều có thể trở thành một câu chuyện để giới thiệu về vùng đất. Người biết đến bưởi Luận Văn có thể biết thêm về Lam Sơn; người quan tâm đến sản phẩm làng nghề có thể tìm hiểu về nơi sản phẩm được tạo ra; còn du khách đến Lam Kinh có thêm cơ hội tiếp cận những sản vật đặc trưng của địa phương.

Khi sản phẩm được đặt trong câu chuyện về lịch sử, văn hóa và con người, việc quảng bá vì thế không chỉ nhằm bán được một món hàng mà còn góp phần đưa hình ảnh Lam Sơn đến gần hơn với người tiêu dùng và du khách.

* Từng bước chuẩn hóa cách làm

Cùng với Lam Sơn, xã Sao Vàng đang chuẩn bị triển khai kế hoạch tổ chức livestream giới thiệu, quảng bá, kết nối tiêu thụ sản phẩm OCOP, nông sản và quảng bá các điểm đến, giá trị văn hóa của địa phương.

Hiện Sao Vàng có 5 sản phẩm OCOP đạt 3 sao gồm dưa vàng Kim Hoàng Hậu của Hợp tác xã Công nghệ cao Điền Trạch, dưa vàng Thiên Vương Minh Quân của Hợp tác xã Công nghệ cao Xuân Phú, bánh gai Bảy Quyên, kẹo dồi lạc Tuyển Tâm và trà lạc tiên lá sen Richfarm; trong đó 2 sản phẩm được công nhận trong năm 2026.

Theo kế hoạch, từ tháng 9 đến hết tháng 11/2026, xã tổ chức tối thiểu một phiên livestream mỗi tháng. Tháng 9 tập trung giới thiệu, quảng bá, kết nối tiêu thụ sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng; tháng 10 giới thiệu điểm đến và các giá trị văn hóa, trong đó có lễ hội Mường Tiên Bạn; tháng 11 quảng bá Khu du lịch sinh thái Lamori.

Mỗi phiên lựa chọn từ 3-5 sản phẩm, nội dung hoặc điểm đến tiêu biểu. Trước khi phát sóng, thông tin về tên sản phẩm, chủ thể, nguồn gốc, quy cách, giá bán, khả năng cung ứng, phương thức đặt hàng và liên hệ phải được chuẩn bị, kiểm tra và xác nhận.

Việc chuẩn bị kỹ thông tin nhằm bảo đảm sản phẩm được giới thiệu đúng, đủ và rõ ràng đến người tiêu dùng. Livestream cũng phải tuân thủ các quy định về quảng cáo, bảo vệ thông tin cá nhân, không phóng đại công dụng sản phẩm và không đưa những thông tin chưa được kiểm chứng.

Phó Chủ tịch UBND xã Sao Vàng Lê Xuân Tú cho biết, xã giao Phòng Kinh tế làm đầu mối xây dựng nội dung, kịch bản và lịch livestream; rà soát, lựa chọn sản phẩm, kiểm tra thông tin trước khi phát sóng. Phòng Văn hóa phối hợp xây dựng nội dung về lịch sử, văn hóa, du lịch và các điểm đến.

Theo ông Tú, bản thân chưa từng tham gia livestream nhưng sẽ cố gắng tiếp cận phương thức này để trực tiếp truyền tải thông tin về sản phẩm và địa phương đến người dân, khách hàng. Thời gian tới, xã dự kiến duy trì ít nhất một phiên mỗi tháng, đồng thời tập huấn về chuyển đổi số cho các chủ thể OCOP, hộ kinh doanh.

Theo kế hoạch, UBND xã giữ vai trò kết nối, hỗ trợ, theo dõi và tổng hợp kết quả; còn việc bán hàng, nhận tiền, đóng gói, vận chuyển, đổi trả và chăm sóc khách hàng do chủ thể sản phẩm thực hiện. Cách làm này giúp chính quyền hỗ trợ đúng phần việc, đồng thời để doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất trực tiếp giới thiệu, bán và chịu trách nhiệm về sản phẩm của mình.

Qua từng phiên livestream, các chủ thể cũng có thêm cơ hội làm quen với cách giới thiệu sản phẩm trên môi trường số, tìm hiểu nhu cầu khách hàng và từng bước thay đổi phương thức kinh doanh. Với những hộ sản xuất nhỏ, đây là một bước khởi đầu để mở rộng thị trường mà không nhất thiết phải đầu tư lớn.

Từ Lam Sơn, Sao Vàng đến nhiều địa phương khác như Yên Định, Tây Đô, Xuân Hòa, phường Đông Quang..., livestream đang dần trở thành một cách làm mới trong quảng bá sản phẩm và hình ảnh địa phương.

Hình ảnh những cán bộ vốn quen với bàn giấy, hội họp nay trực tiếp xuống cơ sở, cùng người dân đứng trước ống kính giới thiệu sản phẩm cho thấy chuyển đổi số đang được đưa vào những công việc cụ thể. Có nơi đã triển khai, có nơi mới bắt đầu, nhưng điểm chung là chính quyền cơ sở đang tìm cách đồng hành cùng người dân trong việc tiếp cận thị trường số.

Thanh Hóa có nhiều sản vật, làng nghề, điểm đến và những câu chuyện văn hóa riêng của từng vùng đất. Mỗi sản phẩm nếu được làm tốt, giới thiệu đúng cách và đưa đến đúng người tiêu dùng đều có thể trở thành một cách để kể câu chuyện về quê hương.

Vì vậy, hiệu quả của những phiên livestream không chỉ nằm ở số người xem hay số đơn hàng ngay sau mỗi buổi phát sóng. Quan trọng hơn, đây là cách để các chủ thể OCOP, hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất từng bước làm quen với phương thức quảng bá mới; để người dân mạnh dạn sử dụng công cụ số; đồng thời để chính quyền cơ sở trực tiếp hỗ trợ thay vì chỉ tuyên truyền về chuyển đổi số.

Từ một phiên livestream ở làng nghề Lam Sơn đến kế hoạch đang được triển khai tại Sao Vàng, chuyển đổi số đang dần hiện diện bằng những việc gần gũi với người dân. Khi những sản phẩm được làm ra từ đồng đất, làng nghề và bàn tay người lao động có thêm một con đường đến với thị trường, câu chuyện về vùng đất, con người và những giá trị văn hóa của Thanh Hóa cũng có thêm cơ hội được lan tỏa rộng hơn trên không gian số.