Từ xử lý vi phạm đến nâng cao ý thức ngư dân trên biển Quảng Ninh

Trong suốt 10 ngày thực hiện nhiệm vụ, mặc dù thời tiết không thuận lợi do ảnh hưởng bão số 7 và trùng thời điểm ngư dân nghỉ Rằm tháng Bảy, đồng thời đoàn công tác cũng phải tham gia thả giống tái tạo nguồn lợi thủy sản dịp Lễ Vu Lan 2025, song với tinh thần quyết tâm, đoàn đã tiếp cận, kiểm tra nhiều phương tiện hoạt động trên các vùng biển trọng điểm của tỉnh. Kết quả, lực lượng kiểm ngư phát hiện 7 trường hợp vi phạm hành chính, lập biên bản và kiến nghị xử phạt với tổng số tiền hơn 142 triệu đồng.

Đáng chú ý, nhiều ngư cụ cấm có tính tận diệt như cào đáy bằng khung sắt, kích điện, ống dẫn hơi… đã bị tịch thu. Đây là những ngư cụ gây hủy hoại hệ sinh thái và làm cạn kiệt nguồn lợi thủy sản ven bờ.

Các hoạt động hậu cần nghề cá ngày càng được chú trọng, phát triển. Ảnh: TTXVN  

Song song với kiểm tra, xử lý vi phạm, lực lượng kiểm ngư cũng tổ chức nhiều buổi tuyên truyền lưu động ngay trên tàu cá. Ngư dân được phát tờ rơi, phổ biến quy định pháp luật về khai thác thủy sản, an toàn thực phẩm, yêu cầu lắp đặt và duy trì thiết bị giám sát hành trình (VMS), đồng thời được giải đáp thắc mắc ngay tại hiện trường. Hoạt động này đã giúp nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận của ngư dân trong bảo vệ nguồn lợi biển.

Những năm qua, Quảng Ninh triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nhằm thực hiện Kế hoạch số 227/KH-UBND ngày 30/12/2020 về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), gắn với Chỉ thị số 18-CT/TU ngày 01/9/2017 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Các lực lượng chức năng đã tổ chức hơn 1.200 lượt tuần tra, kiểm soát trên biển; phát hiện, xử lý 7.497 vụ vi phạm, tổng số tiền phạt hơn 45,6 tỷ đồng; tịch thu hàng trăm bộ ngư cụ cấm.

Riêng Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã xử lý hơn 2.060 vụ, xử phạt hơn 11,2 tỷ đồng, tiêu hủy hàng nghìn ngư cụ cấm, trong đó có 12 tàu cá vi phạm nghiêm trọng. Đến nay, 100% tàu cá dài từ 15m trở lên đã lắp đặt VMS, dữ liệu được kết nối và giám sát thường xuyên.

Bên cạnh đó, các đồn biên phòng như Cô Tô, Vạn Gia duy trì tuần tra, kiểm tra và xây dựng các mô hình tự quản của ngư dân. Điển hình như “Tổ sạch biển” tại Vạn Gia đã góp phần nâng cao ý thức, giảm đáng kể vi phạm, đồng thời giữ gìn môi trường bến bãi.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, các lực lượng chức năng đã kiểm soát hơn 4.200 tàu cá, xử lý 97 vụ vi phạm IUU, phạt trên 1,2 tỷ đồng. Cùng đó, 97,7% dữ liệu chủ tàu đã được cập nhật vào cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase). Danh sách tàu cá mất kết nối VMS hoặc có nguy cơ cao vi phạm được theo dõi, thông báo hàng tuần để kịp thời xử lý.

Ngoài việc ngăn chặn khai thác bất hợp pháp, Quảng Ninh đã quy hoạch hơn 45.000 ha mặt biển cho nuôi trồng thủy sản, khuyến khích ứng dụng công nghệ cao nhằm giảm áp lực khai thác tự nhiên, nâng cao giá trị xuất khẩu và bảo vệ môi trường sinh thái.

Công tác quản lý, giám sát tàu cá được tỉnh Quảng Ninh chú trọng củng cố, kiện toàn. Ảnh minh họa: TTXVN

Sau gần 5 năm thực hiện kế hoạch 227/KH-UBND, tỉnh đã tổ chức gần 9.800 lượt tuần tra, xử lý 7.505 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách hơn 45,6 tỷ đồng. Ý thức ngư dân có chuyển biến tích cực, nhiều hành động thiết thực bảo vệ môi trường được ghi nhận như giải cứu, thả rùa biển, cá heo về tự nhiên. Đặc biệt, tình trạng tàu cá khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài đã được chấm dứt.

Giai đoạn 2026-2030, Quảng Ninh đặt mục tiêu xây dựng nghề cá bền vững, có trách nhiệm, gắn với bảo vệ chủ quyền biển đảo và phát triển kinh tế – xã hội.

Tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức toàn xã hội, rà soát cơ chế chính sách, kiện toàn bộ máy quản lý, giảm tàu cá ven bờ, kết hợp bảo tồn và phát triển nguồn lợi thủy sản với nhiệm vụ quốc phòng – an ninh trên biển.

Với sự đồng hành của ngư dân và sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng kiểm ngư, Quảng Ninh đang khẳng định quyết tâm xây dựng nghề cá hiện đại, hợp pháp và bền vững, góp phần quan trọng vào mục tiêu chung cả nước là gỡ bỏ “thẻ vàng” của EC, bảo vệ hệ sinh thái biển và đảm bảo sinh kế lâu dài cho cộng đồng ven biển.