Tuần “sóng gió” của vàng thế giới: Từ chuỗi lập đỉnh lịch sử đến cú lao dốc cuối tuần

Diễn biến mạnh và nhanh phản ánh rõ tâm lý hưng phấn cực độ của nhà đầu tư, song cũng cho thấy mức độ mong manh của đà tăng khi các yếu tố chính sách và tiền tệ thay đổi đột ngột.

Ngay từ đầu tuần, giá vàng đã tăng vọt trong bối cảnh bất ổn địa chính trị leo thang và lo ngại xoay quanh chính sách của Mỹ. Trong các phiên 25–27/1, giá vàng lần lượt vượt các mốc tâm lý quan trọng 5.000 USD/ounce, 5.100 USD/ounce rồi tiến sát 5.200 USD/ounce. Đà tăng được thúc đẩy bởi nhu cầu trú ẩn an toàn, đồng USD suy yếu, cùng hoạt động mua vào mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương và dòng vốn lớn chảy vào những quỹ hoán đổi giao dịch (ETF) vàng, đặc biệt tại châu Á.

Sang ngày 28–29/1, thị trường chứng kiến những phiên bùng nổ hiếm thấy. Giá vàng có thời điểm vượt 5.500 USD/ounce, ghi nhận mức tăng trong ngày lớn nhất kể từ cao điểm đại dịch COVID-19. Đà đi lên dựng đứng phản ánh tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO) lan rộng, khi giới đầu tư đặt cược vào kịch bản Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sớm nới lỏng chính sách tiền tệ và những bất ổn địa chính trị tiếp tục kéo dài. Giá bạc và bạch kim cũng đồng loạt lập đỉnh lịch sử, với giá bạc duy trì trên mốc 100 USD/ounce trong nhiều phiên liên tiếp.

Tuy nhiên, sự hưng phấn này nhanh chóng nhường chỗ cho một cú đảo chiều mạnh vào cuối tuần. Trong phiên 29/1 và đặc biệt là ngày 30/1 (theo giờ Mỹ), giá vàng lao dốc mạnh sau khi thị trường đón nhận thông tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh làm Chủ tịch tiếp theo của Fed. Thông tin này phần nào xoa dịu lo ngại về tính độc lập của Fed, kéo đồng USD bật tăng mạnh và kích hoạt làn sóng chốt lời, thanh lý vị thế trên thị trường kim loại quý.

Trong phiên giao dịch ngày 30/1, thị trường vàng chứng kiến cú đảo chiều mạnh nhất kể từ tháng 10/2025. Giá vàng thế giới mở cửa còn trên mốc 5.300 USD/ounce, song sau đó nhanh chóng chịu áp lực bán tháo. Vào lúc 4 giờ 47 phút sáng 31/1 (giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay đã mất khoảng 9%, xuống chỉ còn 4.895,22 USD/ounce, xuyên thủng mốc hỗ trợ quan trọng 5.000 USD sau chuỗi ngày lập đỉnh lịch sử. Giá vàng kỳ hạn của Mỹ giao tháng 2/2026 cũng giảm sâu 11,4%, mức giảm tính theo phần trăm lớn nhất lịch sử, chốt ở mức 4.745,10 USD/ounce. Trước đó một ngày, kim loại quý này từng đạt mức giá 5.594,82 USD/ounce.

Đà giảm không chỉ diễn ra ở vàng mà còn lan sang các kim loại quý khác. Giá bạc chịu cú sốc còn mạnh hơn, có thời điểm trong phiên 30/1 giá lao dốc tới hơn 30%, ghi nhận phiên giao dịch tồi tệ nhất kể từ năm 1980, trong bối cảnh làn sóng bán ra mang tính bắt buộc, xuất phát từ yêu cầu bổ sung ký quỹ sau giai đoạn đầu tư sử dụng nhiều đòn bẩy. Tính tới thời điểm 4 giờ 31 phút sáng 31/1 (giờ Việt Nam), giá bạc giao ngay giảm 28%, xuống còn 83,45 USD/ounce và giao dịch quanh mức thấp nhất trong ngày. Trong khi đó, giá bạc kỳ hạn lao dốc mạnh hơn, giảm tới 31,4% và chốt phiên ở 78,53 USD/ounce, đánh dấu phiên giảm sâu nhất kể từ tháng 3/1980. Giá bạch kim giao ngay cũng giảm 15,7% xuống còn 2.216,55 USD/ounce sau khi đạt mức cao kỷ lục 2.918,80 USD trong phiên đầu tuần.

Các chuyên gia nhận định, cú giảm sâu của các kim loại quý vào cuối tuần là hệ quả của nhiều yếu tố cộng hưởng: đồng USD phục hồi mạnh, áp lực chốt lời sau giai đoạn tăng quá nhanh, cùng việc thị trường điều chỉnh lại các kỳ vọng trước thông tin về nhân sự cấp cao tại Fed. Trong môi trường né tránh rủi ro, vàng – thay vì đóng vai trò trú ẩn – đã bị bán ra như một nguồn tạo thanh khoản.

Dù vậy, nhìn tổng thể cả tuần, giá vàng vẫn cho thấy mức biến động chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Trước khi điều chỉnh, giá vàng đã tăng hơn 20% chỉ riêng trong tháng 1/2026, nối tiếp mức tăng tới 64% của năm 2025. Nhu cầu mạnh mẽ từ các ngân hàng trung ương, dòng vốn kỷ lục vào ETF vàng và xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng USD vẫn được xem là những trụ cột quan trọng của thị trường. Các chuyên gia phân tích của ngân hàng UBS vẫn đánh giá vàng là tài sản hấp dẫn và là kênh phòng ngừa rủi ro mạnh mẽ. UBS dự báo giá vàng có thể đạt mốc 6.200 USD/ounce trong năm nay. Trong khi đó, theo đánh giá của Hội đồng Vàng Thế giới, giá vàng có thể tiếp tục tăng thêm từ 15% đến 30% trong năm 2026. Tổ chức này cho rằng thị trường đang rơi vào một “vòng xoáy luẩn quẩn”, trong đó bất ổn địa chính trị làm gia tăng nhu cầu đầu tư an toàn, qua đó tiếp tục đẩy giá vàng đi lên.

Một tuần “lập đỉnh rồi rơi tự do” khép lại đã nhấn mạnh rõ nét tính hai mặt của thị trường vàng hiện nay: vừa được nâng đỡ bởi các rủi ro địa chính trị và kinh tế, vừa cực kỳ nhạy cảm trước những thay đổi về chính sách và kỳ vọng tiền tệ. Sau cơn “sóng dữ” cuối tuần, câu hỏi lớn với nhà đầu tư không chỉ là giá vàng sẽ đi về đâu, mà còn là mức độ biến động mạnh mẽ này sẽ còn kéo dài đến khi nào.