Tuyên Quang: Bãi rác quá tải, người dân vẫn phải chờ quy hoạch

Trong khi người dân mong mỏi sớm chấm dứt tình trạng ô nhiễm, phương án di dời bãi rác vẫn phải chờ đến quy hoạch của xã vào năm 2027.

* Phải mắc màn ăn cơm

Sinh sống hàng chục năm tại thôn Cốc Pảng, gia đình ông Nguyễn Văn Hò, thôn Cốc Pảng, xã Du Già chưa từng chứng kiến tình trạng ruồi xuất hiện nhiều như những năm gần đây. Ngôi nhà cách bãi rác chưa đến 200 m. Nếu trước đây cuộc sống vẫn diễn ra bình thường, thì nay những bữa cơm gia đình cũng trở thành nỗi ám ảnh.

Ông Nguyễn Văn Hò cho biết, vài năm trở lại đây, cứ đến giờ ăn, các thành viên trong gia đình lại phải liên tục xua đuổi ruồi. Đặc biệt, khoảng hai tháng gần đây, tình trạng nghiêm trọng hơn, có hôm cả gia đình phải mắc màn để ngồi ăn cơm.

Không chỉ gây đảo lộn sinh hoạt, ruồi xuất hiện dày đặc còn khiến người dân lo ngại nguy cơ mất vệ sinh thực phẩm, ảnh hưởng đến sức khỏe, nhất là người già và trẻ nhỏ.

"Có hôm rác nhiều, người ta đốt bãi rác, khói và mùi hôi thối bao trùm cả vùng. Buổi tối, trẻ con ngửi mùi thì không thể ngủ được. Chúng tôi rất bất an", ông Nguyễn Văn Lưu, người dân thôn Cốc Pảng phản ánh.

Theo người dân thôn Cốc Pảng, bãi rác hiện nằm ngay trung tâm xã Du Già, cách các hộ dân gần nhất khoảng 100 m và cách trục đường chính của xã chưa đến 20 m. Khu vực tập kết có diện tích hạn chế, rác thải sinh hoạt sau khi thu gom được vận chuyển đến đổ trực tiếp ngay khu vực đường vào bãi, chưa qua xử lý.

Tình trạng này đã được người dân nhiều lần phản ánh, kiến nghị nhưng chưa được giải quyết triệt để. Rác tồn đọng, mùi hôi phát tán và ruồi nhặng xuất hiện dày đặc khiến các hộ dân lo ngại về chất lượng môi trường sống, mong muốn cơ quan chức năng sớm kiểm tra, làm rõ trách nhiệm quản lý và có biện pháp khắc phục cụ thể.

Không chỉ ảnh hưởng đến đời sống các hộ dân quanh bãi rác, tình trạng ô nhiễm còn tác động đến hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch tại địa phương.

Ông Nguyễn Minh Thành, hộ làm du lịch dịch vụ homestay ở thôn Cốc Pảng cho hay, cứ chiều đến, mùi hôi thối từ bãi rác theo gió tràn vào thôn, ruồi nhặng xuất hiện dày đặc, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt của người dân. Tình trạng này cũng gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh du lịch khiến du khách, đặc biệt là khách nước ngoài cảm thấy không thoải mái khi lưu trú tại địa phương.

Trong đơn kiến nghị gửi các cơ quan chức năng, đại diện các hộ dân thôn Cốc Pảng cho biết, bãi rác hiện cách khu dân cư khoảng 100 m. Người dân đề nghị tổ chức kiểm tra thực tế, xác định vị trí, khoảng cách, quy mô, lượng rác tồn đọng và phương thức thu gom, xử lý; đồng thời đánh giá mức độ phù hợp của vị trí bãi rác với các quy định về bảo vệ môi trường.

Người dân khẳng định không phản đối việc thu gom, xử lý rác thải phục vụ cộng đồng mà mong muốn hoạt động này được thực hiện tại vị trí phù hợp, bảo đảm vệ sinh môi trường và sức khỏe cộng đồng. Trường hợp vị trí hiện tại không đáp ứng yêu cầu, các hộ dân đề nghị xem xét di dời bãi rác đến địa điểm phù hợp hơn.

* Bãi rác quá tải

Trao đổi về vấn đề trên, ông Nguyễn Văn Chung, Trưởng phòng Kinh tế xã Du Già cho biết, bãi rác được hình thành từ năm 2020, ban đầu chỉ phục vụ nhu cầu thu gom rác của một thôn. Tuy nhiên, hiện nay lượng rác tập kết về đây đã vượt khả năng đáp ứng, dẫn đến tình trạng quá tải.

Theo ông Chung, rác tại khu vực này chủ yếu là rác thải sinh hoạt được xe thu gom vận chuyển đến và đổ trực tiếp, chưa qua xử lý. Chính quyền xã đã tiếp nhận phản ánh của người dân, tổ chức kiểm tra và giao đơn vị thu gom rác triển khai các biện pháp xử lý trước mắt; trong đó có phun thuốc diệt ruồi, thuốc khử trùng nhằm hạn chế côn trùng, góp phần phòng ngừa nguy cơ phát sinh dịch bệnh.

Về lâu dài, địa phương đang phối hợp với Sở Xây dựng Tuyên Quang nghiên cứu quy hoạch, dự kiến nguồn vốn để di dời bãi rác khỏi khu vực hiện tại. Xã phấn đấu triển khai di dời vào năm 2027; vị trí bãi rác mới dự kiến cách trung tâm xã khoảng 10 km.

Trong thời gian chờ thực hiện phương án này, việc kiểm soát rác tồn đọng, hạn chế mùi hôi, ruồi nhặng và ngăn ngừa tình trạng đốt rác gây ảnh hưởng đến khu dân cư là yêu cầu cấp thiết. Bởi nếu chỉ trông chờ vào kế hoạch di dời trong năm 2027 mà các biện pháp trước mắt không phát huy hiệu quả, người dân vẫn phải tiếp tục sống chung với ô nhiễm.

Áp lực xử lý rác thải tại Du Già càng đáng chú ý khi địa phương đang phát triển mạnh du lịch cộng đồng. Hiện xã có hàng trăm cơ sở homestay hoạt động phục vụ du khách; lượng khách trong và ngoài nước đến địa bàn hàng nghìn lượt mỗi ngày. Doanh thu du lịch của xã đến hết tháng 9/2026 đạt hơn 3 tỷ đồng.

Du lịch phát triển tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân, nhưng cũng đòi hỏi công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải phải theo kịp nhu cầu thực tế. Môi trường sạch đẹp không chỉ bảo đảm sức khỏe cộng đồng mà còn góp phần duy trì sức hấp dẫn của điểm đến, nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo vệ sinh kế của những hộ dân đang kinh doanh du lịch.

Từ thực tế tại thôn Cốc Pảng, người dân mong muốn chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan sớm có giải pháp căn cơ đối với bãi rác quá tải; đồng thời công khai phương án, tiến độ thực hiện để người dân theo dõi, giám sát. Việc giải quyết ô nhiễm cần được thực hiện đồng bộ, từ xử lý lượng rác tồn đọng, kiểm soát mùi hôi, ruồi nhặng đến tổ chức thu gom, xử lý rác thải lâu dài.