Tuyển sinh đại học 2025: Xu hướng chọn ngành nghề trước tác động của trí tuệ nhân tạo

Thí sinh đến tuyển sinh tại trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh minh họa: Thu Hoài - TTXVN 

Trong khuôn khổ Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp diễn ra ngày 16/3, tại Đại học Bách khoa Hà Nội, các chuyên gia tuyển sinh đại diện cho một số cơ sở đào tạo đã giải đáp các thắc mắc của phụ huynh, thí sinh liên quan đến việc lựa chọn ngành nghề trước tác động mạnh mẽ của công nghệ, khiến nhiều công việc có nguy cơ biến mất trong tương lai.

Trả lời câu hỏi ngành kế toán, kiểm toán, ngân hàng có biến mất không, các chuyên gia đều khẳng định: Trí tuệ nhân tạo chỉ cung cấp công cụ chứ không thay thế hoàn toàn con người ở các ngành nghề thuộc khối kinh tế. Tuy nhiên, trong xu thế đào tạo liên ngành hiện nay, các ngành truyền thống cũng sẽ phải điều chỉnh hoặc mở thêm các ngành mới kết hợp giữa nội dung chuyên ngành kinh tế với công nghệ.

Thạc sĩ Phạm Thanh Hà, Trưởng phòng Quản lý đào tạo, Trường Đại học Ngoại thương cho rằng: AI giúp chúng ta nhập và phân tích dữ liệu, gợi ý giải pháp chứ không làm thay con người. Các cơ sở đào tạo sẽ phải rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo với những cách tiếp cận mới để có thể trang bị cho người học tư duy mới và các kỹ năng cần thiết để làm chủ công nghệ.

Đưa ra lời khuyên cho các bạn trẻ trước ngưỡng cửa vào đời, các chuyên gia chia sẻ, không nên để các thông tin khách quan tác động quá nhiều. Việc chính của các em là xây dựng cho mình một chiến lược học tập, ôn tập thật tốt để trong những năm tháng học tại trường đại học, sinh viên có một nền tảng kiến thức và kỹ năng tốt. Khi có đam mê và trình độ, các em sẽ có nhiều cơ hội việc làm, thậm chí có khả năng "nhảy việc" ở nhiều ngành, nhiều lĩnh vực liên quan.

Đối với khối ngành báo chí - truyền thông, Phó Giáo sư - Tiến sĩ Đặng Thị Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học quốc gia Hà Nội) cho biết: Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo luôn có hai mặt tích cực và tiêu cực. Trí tuệ nhân tạo cung cấp công cụ để có thể xử lý thông tin tốt, tạo ra các "nhà báo robot" và lan tỏa thông tin trên nền tảng rộng. Nhưng thời đại công nghệ số cũng tạo những “cơ hội” cho các đối tượng mạo danh giọng nói, hình ảnh, tung tin giả, tác động xấu đến xã hội. Đây là thách thức đối với ngành truyền thông.

Tuy nhiên, theo Phó Giáo sư - Tiến sĩ Đặng Thị Thu Hương, AI sẽ không bao giờ thay thế được con người trong mọi lĩnh vực ngành nghề và trong ngành truyền thông - báo chí. Nhà báo không chỉ truyền tin mà còn có vai trò phản biện xã hội, định hướng chính sách, không chỉ cung cấp thông tin chân thực mà hướng đến các mục tiêu nhân văn, vì cộng đồng…

Ở khối ngành Ngoại ngữ, Tiến sĩ Nguyễn Thị Cúc Phương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hà Nội cũng cho rằng, hiện các ngành đào tạo đều có những thay đổi, điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển, làm sao để người học ra trường có thể làm chủ, sử dụng trí tuệ nhân tạo tốt nhất cho công việc.

Với ngoại ngữ, nếu như trước đây, sinh viên nhóm ngành này chỉ học để có trình độ nghe, nói, đọc, viết một hay nhiều ngoại ngữ thì hiện tại, xu thế đào tạo sẽ gắn ngoại ngữ với các chuyên ngành khác nhau. Sinh viên ra trường vừa có trình độ ngoại ngữ, vừa có kiến thức chuyên ngành. Các ngành nghề gắn với ngoại ngữ đang có cơ hội việc làm nhiều hơn như giáo viên, truyền thông, các ngành khối kinh tế hay du lịch...

Nêu ví dụ ở ngành du lịch, Tiến sĩ Nguyễn Thị Cúc Phương chia sẻ: Lượng khách du lịch đến Việt Nam hiện nay rất lớn và vẫn đang gia tăng. Có những cơ hội việc làm cho hướng dẫn viên du lịch mức lương 3 triệu đồng/ngày nhưng cung không đủ cầu. Nhu cầu nhân lực có trình độ ngoại ngữ ở nhiều vị trí khác nhau trong ngành du lịch cũng rất lớn.

Nhìn rộng ra với các khối ngành khác, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hà Nội cho biết, hiện có khoảng 130 cơ sở đào tạo đang đào tạo ngành tiếng Anh và có khoảng hơn 10 ngoại ngữ đang được đào tạo gắn với các chuyên ngành khác. Đặc biệt, "càng là ngoại ngữ hiếm, cơ hội việc làm càng cao".