UNESCO hỗ trợ khẩn cấp Việt Nam bảo vệ di sản văn hóa sau thiên tai

Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, ngày 23/1, sau loạt cơn bão nghiêm trọng xảy ra tại Việt Nam trong tháng 11/2025, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã công bố gói hỗ trợ khẩn cấp trị giá khoảng 740.000 USD nhằm bảo vệ di sản văn hóa và duy trì hoạt động giáo dục tại các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Lũ quét gây ngập từ 0,5 - 1 m tại khối 1, thị trấn Mường Xén, huyện Kỳ Sơn. Ảnh: Tá Chuyên - TTXVN 

Thông báo của UNESCO nêu rõ các cơn bão Wipha, Bualoi và Matmo đã gây thiệt hại nghiêm trọng tại Việt Nam, khiến hàng trăm người thiệt mạng hoặc bị thương, hàng trăm nghìn ngôi nhà bị hư hại và gần 10.000 trường học bị ảnh hưởng.

Trước tình hình này, UNESCO triển khai các biện pháp hỗ trợ có trọng tâm, phối hợp với các đối tác quốc gia và địa phương nhằm ổn định các di sản văn hóa, đồng thời khôi phục việc học tập an toàn và liên tục cho trẻ em và thanh thiếu niên. 

Phát biểu về chương trình hỗ trợ này, Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany nhấn mạnh các thảm họa thiên nhiên cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tăng cường khả năng chống chịu trước rủi ro khí hậu. Ông khẳng định UNESCO sát cánh cùng Chính phủ và nhân dân Việt Nam trong việc bảo vệ di sản, bảo đảm duy trì giáo dục và đồng hành cùng các nỗ lực phục hồi dựa trên tri thức, tinh thần đoàn kết và phát triển bền vững, biến khó khăn thành cơ hội để xây dựng các cộng đồng an toàn và chủ động hơn trước thiên tai. 

Trong lĩnh vực văn hóa, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam cùng các chính quyền địa phương, UNESCO hiện đang tiến hành đánh giá kỹ thuật và triển khai các biện pháp bảo vệ khẩn cấp tại các Di sản thế giới ở Huế và Hội An, cũng như nhiều địa điểm văn hóa khác bị ảnh hưởng bởi bão lũ.

Các hoạt động này được hỗ trợ từ Quỹ Khẩn cấp di sản và Quỹ Di sản thế giới, đồng thời gắn với cách tiếp cận tổng hợp, có tính đến rủi ro, nhằm tăng cường công tác chuẩn bị và bảo vệ cả các di sản vật thể lẫn phi vật thể, bảo đảm gìn giữ các truyền thống và hệ tri thức bản địa của cộng đồng. 

Trong lĩnh vực giáo dục, tại các tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn, UNESCO đang tập trung hỗ trợ phục hồi các không gian học tập an toàn, tái cung cấp các trang thiết bị thiết yếu, đồng thời hỗ trợ ổn định tâm lý cho học sinh và giáo viên, đặc biệt tại các cộng đồng dễ bị tổn thương và các khu vực đồng bào dân tộc thiểu số, nhằm giúp các trường sớm nối lại hoạt động giảng dạy một cách an toàn và toàn diện. 

Bên cạnh đó, với nguồn tài trợ của Nhật Bản, UNESCO sẽ thúc đẩy các hoạt động phòng ngừa và hạn chế thiệt hại do thiên tai tại tỉnh Nghệ An, bao gồm đánh giá rủi ro, hỗ trợ hệ thống cảnh báo sớm và các biện pháp tăng cường an toàn cho môi trường học đường. Những hoạt động này vừa bổ trợ cho các nỗ lực ứng phó khẩn cấp, vừa góp phần củng cố khả năng chống chịu lâu dài tại các khu vực thường xuyên chịu tác động bởi thiên tai. 

Ngoài các biện pháp trước mắt nói trên, UNESCO cho biết đang tích cực phối hợp với các quốc gia thành viên và đối tác để huy động thêm nguồn lực, qua đó mở rộng quy mô các nỗ lực phục hồi và tăng cường khả năng chống chịu trong lĩnh vực văn hóa và giáo dục tại Việt Nam trong thời gian tới.